wymioty u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie

Wymioty u niemowlaka: działaj szybko, aby nie doszło do odwodnienia

Wymioty u niemowlaka są spowodowane niestrawnością pokarmową, biegunką lub infekcjami górnych dróg oddechowych. Czasami mogą być objawem groźnych chorób np. zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Nie można dopuścić do odwodnienia organizmu, które u tak małego dziecka może pojawić się bardzo szybko i być niebezpieczne dla jego życia i zdrowia.
Aleksandra Symonides
lek. Aleksandra Symonides
Konsultacja merytoryczna

Wymioty u niemowlaka bardzo często wywołują duży niepokój u rodziców, jednak trzeba pamiętać, że jest to naturalna reakcja obronna organizmu. W ten sposób pozbywa się on pokarmu, którego nie jest w stanie strawić z różnych powodów. Przyczyną wymiotów może być także zbyt łapczywe jedzenie dziecka, „nałykanie się” powietrza podczas ssania mleka lub nawet zakrztuszenie. Może być też spowodowane refluksem żołądkowo-przełykowym oraz infekcją wirusową połączoną z biegunką i gorączką. Wymiotów u niemowlaka nie można lekceważyć i trzeba szybko im przeciwdziałać, aby dziecko nie odwodniło się, co może skończyć się pobytem w szpitalu.

Wymioty u niemowlaka:

Jak podnosić niemowlę – 2 techniki i instrukcja na filmie

Na czym polegają wymioty u niemowlaka i czym się różnią od ulewania

Wymioty u niemowlaka polegają na skurczowym wypróżnianiu zawartości żołądka przez usta, a czasem również przez nos. Dochodzi do nich na skutek podrażnienia błony śluzowej żołądka lub ściany gardła, a także pobudzenia przez bodźce toksyczne, chemiczne w wyniku czego następuje napinanie mięśni przepony, brzucha, żołądka i przełyku.

Wymioty mogą wystąpić nagle lub też mogą być poprzedzone długotrwałym uczuciem mdłości. Na ogół tak małe dzieci wymiotują częściej niż kilkulatki.

Jeżeli niemowlę reaguje gwałtownym wymiotowaniem po jedzeniu mamy wówczas do czynienia z wymiotami chlustającymi, podczas których zwracana jest cała treść pokarmowa (jest to spowodowane wadą wrodzoną przewodu pokarmowego, o czym piszemy poniżej w przyczynach wymiotów).

Chlustające wymioty u niemowląt są także spowodowane połykaniem powietrza, w czasie szybkiego picia mleka oraz delikatnością żołądka dziecka, który nie jest jeszcze mocno rozciągliwy. Nie jest to powód do dużego niepokoju, chyba że w ich wyniku dziecko nie przybiera na wadze lub odbywa się to w słabym tempie.

Chlustające wymioty, zwłaszcza w godzinach porannych, mogą być objawem zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego spowodowanego np. guzem. Poza tym chlustanie jest spotykane przy przeroście odźwiernika, podczas gdy wymioty mniej intensywne są częstsze przy refluksie.

Pieniste wymioty z licznymi pęcherzykami powietrza mogą być spowodowane zatruciem detergentami.

Od wymiotów trzeba odróżnić ulewanie, czyli cofanie się niewielkich ilości spożytego pokarmu w pierwszych miesiącach życia (do około 6. miesiąca) spowodowane niedojrzałością motoryczną przewodu pokarmowego. Najczęściej jest to niewielka ilość (3-5 ml) i nie nie jest to groźne pod warunkiem, że nie doszło do zachłyśnięcia dziecka. Dlatego tak ważne jest trzymanie malucha w pozycji pionowej po karmieniu i poczekanie (do 30 minut), aż pokarm mu się odbije.

Jednorazowe wymiotowanie u niemowlaka nie jest powodem do obaw, o ile dziecko nie ma innych dolegliwości takich jak: biegunka, gorączka, krew lub żółć w wymiotach, wysypka, spuchnięty brzuszek. W przypadku ich wystąpienia trzeba z dzieckiem udać się do pediatry.

Objawy wymiotów u niemowlaka

Wymiotom u niemowlaka, w zależności od ich przyczyny mogą towarzyszyć następujące objawy:

  • skurcze i wzdęcia brzuszka,
  • niepokój dziecka,
  • gorączka, nawet powyżej 39 stopni Celsjusza,
  • biegunka,
  • katar,
  • kaszel,
  • ospałość,
  • płaczliwość,
  • płacz bez łez,
  • rzadsze oddawanie moczu,
  • suchość w jamie ustnej.

Przyczyny wymiotów u niemowląt

Do najczęstszych przyczyn wymiotów u niemowląt należą:

  • zatrucie pokarmowe – wymioty zwykle poprzedzone są bólem brzucha, nudnościami i przynoszą dziecku ulgę,
  • pokarmy, na które dziecko reaguje nadwrażliwością (alergia pokarmowa) – wymioty pojawiają się zawsze po zjedzeniu konkretnego produktu, a wykluczenie go z diety zapobiega im,
  • zapalenie żołądka lub jelit spowodowane wirusami lub bakteriami, najczęściej dziecko oprócz wymiotów ma także biegunkę,
  • choroby infekcyjne, którym towarzyszy gorączka i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia dziecka, np. przeziębienie, zapalenie pęcherza moczowego, angina, płonica, zapalenie ucha środkowego,
  • niewłaściwe przystawianie dziecka do piersi,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – wymiotom towarzyszy sztywność karku i gorączka,
  • zapalenie wyrostka robaczkowego – pojawia się silny ból po prawej stronie podbrzusza,
  • refluks u dzieci, czyli wracanie treści żołądka do przełyku,
  • przeszkoda mechaniczna w żołądku lub jelitach (przerostowe zwężenie odźwiernika) mogą spowodować u niemowląt bardzo silne wymioty, tzw. wymioty chlustające po posiłkach; wymaga leczenia operacyjnego, gdyż doszło do niedrożności połączenia żołądka z dwunastnicą i zaburzona jest transmisja pokarmu do dalszych części przewodu pokarmowego, w efekcie czego dochodzi do jego cofania się,
  • przegrzanie organizmu, wywołane np. udarem słonecznym,
  • zdenerwowanie, stres i strach,
  • wstrząs mózgu – wymioty występują kilka do kilkunastu godzin po urazie głowy,
  • niektóre leki, np. antybiotyki, leki wykrztuśne i uspokajające,
  • choroba lokomocyjna,
  • powikłania chorób ośrodkowego układu nerwowego,
  • wgłobienie jelita (charakterystyczny dla niego objaw to stolec podbarwiony krwią, przypominający galaretkę porzeczkową).

Leczenie wymiotów u niemowlaka

Podczas wymiotowania bardzo ważne jest zabezpieczenie główki dziecka, aby była wyżej niż reszta ciała i w ten sposób maleństwo nie zachłysnęło się zwracanym pokarmem. Trzeba pamiętać, że przedostanie się jedzenia do układu oddechowego, może być przyczyną zachłystowego zapalenia płuc.

Należy podawać dziecku:

  • niegazowaną wodę mineralną, chłodną (zmniejsza nasilenie odruchów wymiotnych), małymi porcjami – 1-2 łyżeczki co kilka minut,
  • trzeba zrobić trwającą sześć-osiem godzin przerwę w karmieniu posiłkami stałymi, aby unormować pracę żołądka, w tym czasie można podawać dziecku jedynie mleko mamy i chłodną wodę w małych porcjach, następnie dziecko powinno jeść lekkostrawne potrawy.


Do 6 miesiąca życia dziecko można poić tylko mlekiem mamy, które w pełni zaspokaja wszystkie jego potrzeby.
Jeżeli niemowlę wymiotuje z powodu choroby lokomocyjnej, trzeba w czasie podróży robić częste przystanki, tak aby dziecko pooddychało świeżym powietrzem oraz unikać jego karmienia w czasie jazdy.

Jeżeli wymiotujące niemowlę jest karmione naturalnie, nie należy tego przerywać. Trzeba dziecko przystawiać do piersi na krócej i częściej, gdyż w początkowym mleku mamy jest najwięcej wody, co zapobiega odwodnieniu dziecka. W przypadku podawania niemowlęciu mleka modyfikowanego zalecane jest zrobienie dziecku przerwy w karmieniu i podawaniu przez kilka godzin wyłącznie wody.

Powikłania wymiotów u niemowląt

Pojedyncze wymioty na ogół nie pociągają za sobą żadnych powikłań. Jednak gdy nie ustają, należy wziąć pod uwagę możliwość odwodnienia.

W razie pojawienia się pierwszych jego oznak, takich jak nienaturalna ospałość lub osłabienie, zapadnięcie ciemiączka, należy natychmiast udać się do lekarza. Dotyczy to zwłaszcza niemowląt, dla których odwodnienie organizmu trwające zaledwie kilka godzin może być bardzo niebezpieczne.

Jeżeli wymioty poprzedzone zostały urazem głowy, dziecko stało się nadmiernie senne, ma wysoką gorączkę, pilnie (w ciągu 1-2 godz.) trzeba skontaktować się z lekarzem.

Wymioty podejrzaną treścią np. krwistą, czarną (niestrawiona krew) powinny zostać zgłoszone lekarzowi. Czasami, gdy matka ma poranione brodawki sutkowe, krew może powodować wymioty (drażni śluzówkę przewodu pokarmowego dziecka) jak i krwiste podbarwienie zwymiotowanej treści.

Źródło: podyplomie.pl

Zobacz także:

ulewanie u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie
Ulewanie u niemowlaka: dlaczego niemowlę ulewa i kiedy iść do lekarza?
Ulewanie u niemowlaka może zdarzyć się nawet w dwie-trzy godziny po karmieniu. Spowodowane jest to niedojrzałością układu pokarmowego dziecka i najczęściej nie ma się czym przejmować. Czasami jednak ulewanie może być jednym z objawów refluksu żołądkowo-przełykowego, który wymaga konsultacji lekarskiej. Sprawdź, kiedy ulewanie jest normalne, jak je odróżnić od wymiotów i kiedy iść z dzieckiem do lekarza.

Ulewanie w pierwszych sześciu miesiącach życia niemowlaka zdarza się często. Z buzi wypływa mu trochę mleka, czasem lekko strawionego, o konsystencji zwarzonego mleka. Nie musisz się tym martwić: najczęściej nie jest to choroba. Ulewa nawet co drugi noworodek i niemowlę. Musisz jednak wiedzieć, jak pomóc dziecku, zwłaszcza kiedy ulewa obficie lub chlustająco.  Spis treści: Ulewanie u niemowlaka: przyczyny Kiedy niemowlę przestaje ulewać Jak odróżnić ulewanie od wymiotów Ulewanie u niemowląt karmionych piersią Ulewanie u dziecka karmionego butelką Dziecko ulewa, co robić po karmieniu Dziecko ulewa często i obficie Kiedy potrzebna jest pomoc lekarza Ulewanie u niemowląt: przyczyny Ulewanie pokarmu u noworodka i niemowlaka jest spowodowane osłabionym napięciem dolnego zwieracza przełyku. To mięsień znajdujący się w górnej części żołądka. U dziecka nie zatrzymuje jeszcze pokarmu tak dobrze, jak u dorosłego. Mleko cofa się i wypływa z buzi (czasem z nosa). Jest to zjawisko naturalne, z którym organizm dziecka wkrótce sobie poradzi. Ulany pokarm może mieć różny wygląd: przypomina mleko zmieszane ze śliną – jeśli dojdzie tylko do przełyku i stąd się cofnie, przypomina twarożek (mleko jest zwarzone, ma kwaśny zapach) – jeśli cofnie się z żołądka. Kiedy niemowlę przestaje ulewać? N iedorozwój mięśnia przełyku i spowodowane nim ulewanie może  utrzymywać się od narodzin do 3-4. miesiąca życia , czasem dłużej – do końca 6. miesiąca .  Niektóre dzieci przestają ulewać, gdy zaczynają jeść bardziej zagęszczony pokarm, inne gdy nauczą się siedzieć. Częste ulewanie lub ulewanie utrzymujące się dłużej niż do 12. miesiąca życia może świadczyć o refluksie żołądkowo-przełykowym , który trzeba diagnozować i...

Dziecko boli brzuch
Fotolia
Zdrowie
Mamo, boli mnie brzuszek
To może być zupełnie niegroźny objaw, ale może też sygnalizować poważną chorobę.

Co robić, gdy maluch ciągle się tak skarży? Jak odróżnić zatrucie od zapalenia wyrostka? Kiedy nie można czekać, aż dziecku samo przejdzie? Przyczyny bólu brzucha są bardzo różne. Najczęściej błahe: wystarczy, że dziecko wypije za dużo soku, zje trzy nadprogramowe ciastka, śliwki popije mlekiem... Zdarza się jednak, że za bólem kryje się poważniejszy problem. Na wszelki wypadek lepiej więc go nie lekceważyć. Kolka u niemowlaka Trapi wiele niemowląt. Na ogół mija, gdy maluch kończy trzy miesiące. Objawy kolki u niemowlaka Dziecko podkurcza nóżki, płacze, trudno je uspokoić. Ataki pojawiają się w miarę regularnie, mogą trwać nawet kilka godzin. Leczenie kolki u niemowlaka Niektórym dzieciom pomaga leżenie na brzuchu, innym kąpiel albo delikatny masaż niemowlaka , jeszcze inne uspokajają się podczas noszenia na rękach. W aptece można kupić bez recepty wiele preparatów łagodzących tę dolegliwość (np. Infacol, Esputicon, preparaty na bazie wody koperkowej). Uwaga! Jeśli ból nie mija albo maluszek pomiędzy atakami jest niespokojny czy przeciwnie: apatyczny, ma gorączkę, biegunkę lub wymiotuje, koniecznie wezwij lekarza. Ból brzucha w przypadku niemowląt może być spowodowany np. wadą w budowie układu pokarmowego czy zapaleniem wyrostka robaczkowego. Polecamy: Jak nie dopuścić do kolki u niemowlaka Zatrucie pokarmowe u dziecka Wywołują je drobnoustroje (np. salmonella) albo toksyny (np. jad kiełbasiany). Objawy zatrucia u dziecka Ból brzucha, mdłości, wzdęcia, wymioty. Mogą pojawić się nawet po dwóch czy trzech dniach od zjedzenia szkodliwego produktu. Czasem występuje gorączka, ból głowy. Leczenie zatrucia u dziecka Nie zapobiegaj wymiotom – dzięki nim organizm się oczyszcza. Uważaj, by dziecko się nie odwodniło – podawaj mu małymi porcjami wodę, herbatę miętową albo zwykłą. I koniecznie idź do lekarza....

Jak odróżnić ulewanie od refluksu?
AdobeStock
Karmienie
Refluks u noworodka – jak pomóc dziecku?
Po posiłku ulewa większość niemowląt. Ale jeśli ulewanie trwa zbyt długo lub jest obfite, może to być objawem refluksu żołądkowo-przełykowego. Jak rozpoznać refluks u noworodka i niemowlęcia?

Refluks u noworodka, który objawia się ulewaniem, często jest zjawiskiem fizjologicznym, które mija samoistnie. Na ulewanie cierpi wiele niemowląt od 2. do 8. miesiąca życia. Jeśli jednak ulewanie jest obfite lub przedłuża się powyżej 12. miesiąca , a zwłaszcza jeśli dziecko źle przybiera na wadze, konieczne jest leczenie. Spis treści: Co to jest refluks? Co jest przyczyną refluksu u noworodków i niemowląt? Jak objawia się refluks u noworodka i niemowlęcia? Jakie choroby towarzyszą refluksowi? Refluks u noworodka – co robić? Jak leczyć refluks u niemowląt? Co to jest refluks? Refluks, czyli choroba refluksowa przełyku, to schorzenie polegające na cofaniu się kwaśnej treści z żołądka do przełyku . Wynika to z nieprawidłowego działania dolnego zwieracza przełyku, który w normalnych warunkach niejako zamyka żołądek po tym, jak trafi do niego przełknięty pokarm. U niektórych dzieci cierpiących na refluks, treść żołądkowa zarzucana jest nie tylko do przełyku, ale dalej – trafia do krtani lub oskrzeli, co powoduje dodatkowe komplikacje. Co jest przyczyną refluksu u noworodków i niemowląt? Najczęstsza przyczyna refluksu u noworodka i niemowlęcia jest niedojrzałość układu pokarmowego dziecka. Polega ona na tym, że występuje zmniejszone napięcie zwieracza dolnego przełyku, przełyk jest krótki, jest duży kąt między przełykiem a wpustem żołądka, istnieje mniejsza podatność na rozciąganie żołądka pod wpływem dużej ilości pokarmu oraz słabsza motoryka dwunastnicy.Cofaniu się treści żołądka sprzyja też długie pozostawanie w pozycji leżącej. Refluks u noworodka i niemowlęcia może być spowodowany np. zburzeniami pracy przewodu pokarmowego, zwężeniem odźwiernika żołądka. Przyczyną może być też nietolerancja jakiegoś pokarmu (np. białka mleka) czy też infekcja układu...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz