biegunka u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie

Biegunka u niemowlaka: co podać, kiedy do lekarza?

Biegunka u niemowlaka może być niebezpieczna, ponieważ u najmłodszych dzieci łatwo o odwodnienie. Warto przygotować się na stresujące sytuacje, poznać najczęstsze przyczyny biegunek u dzieci i objawy, które mogą wskazywać na konieczność pilnej pomocy lekarza. Doświadczony pediatra wyjaśnia też, jak leczyć rozwolnienie u niemowlaka.
Wojciech Trzeciakowski - pediatra, neonatolog
lek. med. Wojciech Trzeciakowski
Konsultacja merytoryczna

Na biegunkę u niemowlaka wskazują częstsze niż zwykle, bardziej wodniste lub tzw. strzelające stolce. Przyczyny rozwolnienia mogą być różne: źle umyta butelka lub smoczek, a w okresie rozszerzania diety – także nieświeże jedzenie. Silną biegunkę u niemowląt mogą też powodować rotawirusy. Sprawdź, jak rozpoznać rozwolnienie u dziecka i jak sobie z nim radzić.

Spis treści:

Co ci powie kupka noworodka, czyli o dziwnych kolorach i zapachach

Po czym rozpoznać biegunkę u niemowlaka?

Biegunka u niemowlaka, zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN), to zmiana konsystencji stolca na luźną lub płynną i/albo wzrost liczby wypróżnień do zazwyczaj powyżej 3 w ciągu doby. U niemowląt karmionych wyłącznie piersią o biegunce mówi się wtedy, gdy następuje nagłe zwiększenie częstotliwości wypróżnień. Czasami biegunce towarzyszy gorączka lub wymioty.

Objawy biegunki u niemowlaka

Nie zawsze można łatwo rozpoznać biegunkę u niemowlęcia, zwłaszcza gdy rodzice dopiero uczą się pielęgnacji, a dobowy rytm dziecka nie jest jeszcze uregulowany. Pamiętaj jednak, że zdrowe niemowlę karmione piersią robi kupkę zwykle kilka razy dziennie, natomiast karmione butelką najczęściej tylko raz w ciągu dnia. Jeśli zauważysz odstępstwa od tej reguły, twoje dziecko może mieć biegunkę.

Objawami biegunki u niemowlaka są:

  • wyraźnie częstsze stolce,
  • zmiana konsystencji stolca na bardziej wodnisty,
  • „strzelające” stolce (wodniste, wydostające się pod ciśnieniem).
Uwaga, zielona kupka u niemowlaka nie zawsze jest powodem do niepokoju, zwłaszcza gdy pojawia się od czasu do czasu.

Objawy odwodnienia przy biegunce u niemowlaka

Biegunka u niemowlaka jest bardzo niebezpieczna, zwłaszcza biegunka rotawirusowa. Szybko, nawet w kilka godzin, może spowodować poważne odwodnienie groźne dla życia. Łatwo o to zwłaszcza latem, gdyż z powodu wysokich temperatur dziecko poci się, a więc traci wodę. Jeśli pije mniej, a do tego ma biegunkę i wymiotuje, silne odwodnienie może się pojawić błyskawicznie.

Na odwodnienie przy biegunce wskazują:

  • osłabienie,
  • wysuszone wargi,
  • słaba elastyczność skóry,
  • nieoddawanie moczu,
  • pulsujące ciemiączko.

Ile trwa biegunka u niemowlaka?

Biegunka u niemowlaka może być:

  • ostra – trwa zwykle krócej niż 7 dni i nie dłużej niż 14 dni, często wywołana jest bakteriami lub wirusami,
  • przewlekła – trwa dłużej niż dwa tygodnie, może mieć mniej nasilony przebieg, może powodować ją alergia, choroby układu pokarmowego, stres lub zaburzenia odporności.

Przyczyny biegunki u niemowlaka

Biegunka u niemowląt to zazwyczaj efekt działania bakterii, wirusów lub alergenów, które wnikają do organizmu wraz z pożywieniem albo w wyniku kontaktu z brudnymi rękami. Dziecko może też mieć rozwolnienie w trakcie choroby, podczas ząbkowania lub w czasie przyjmowania niektórych leków.

Najczęstsze przyczyny biegunki u niemowlaka:

  • infekcje wirusowe (np. rotawirusy),
  • infekcje bakteryjne (np. salmonella),
  • alergie pokarmowe,
  • błędy dietetyczne, np. za dużo soków owocowych w diecie dziecka,
  • nietolerancja glutenu,
  • nietolerancja laktozy,
  • zatrucie pokarmowe.

Biegunka u niemowlaka – leczenie

Jeśli biegunka nie wygląda na ciężką, są to raczej tylko luźniejsze stolce, dziecko jest w dobrym stanie i nie odmawia picia, możesz spróbować leczyć je w domu. Wyjaśniamy, co pomoże na biegunkę u niemowlaka.

Domowe sposoby na biegunkę u niemowlaka:

  • Nawadnianie. Najlepsze jest mleko mamy lub woda niskozmineralizowana (dla niemowlęcia przegotuj ją i wystudź). Na jej bazie możesz zrobić herbatkę, np. z rumianku. Jeżeli dziecko również wymiotuje, podawaj napoje w małych ilościach (po 1-2 łyżeczki), za to bardzo często.
  • Jedzenie. Odpowiednia dieta przy biegunce to podstawa leczenia. Podawaj pierś lub mleko modyfikowane, jeśli dziecko je pije. Gdy maluszek ma już rozszerzaną dietę, może zjeść marchwiankę (zupkę z ugotowanej i przetartej marchewki z dodatkiem szczypty soli, gdyż niemowlę wraz z wodą traci składniki mineralne). Bardzo dobry jest też kleik marchwiowo-ryżowy, kleik ryżowy, kaszka. Gdy biegunka będzie lżejsza, dodaj np. ugotowane i przetarte jabłuszko.
  • Probiotyki. To dobre bakterie zasiedlające jelita i walczące ze znajdującymi się tam chorobotwórczymi bakteriami. Skuteczne są też preparaty zawierające specjalny gatunek drożdży (Enterol, Di-erol).
  • Elektrolity. To składniki mineralne (w łatwo przyswajalnej formie), które dziecko traci podczas biegunki. Po rozwolnieniu przewód pokarmowy potrzebuje kilku dni, by się zregenerować. W tym czasie niemowlak powinien jeść tylko mleko z piersi lub modyfikowane, a jeśli już rozszerzyłaś dietę dziecka, to także gotowane warzywa, owoce, jogurty i kefiry (zawarta w nich dobra flora bakteryjna leczy przewód pokarmowy), chude mięso, ryby. Na runku dostępne są też specjalne elektrolity dla dzieci.

Biegunka u niemowlaka: kiedy do lekarza?

Sytuacja staje się poważna, jeśli pomimo domowego leczenia biegunka nie ustępuje i trwa ponad 2 tygodnie, albo jeśli do biegunki dołączają:

  • wymioty, 
  • wysoka gorączka u niemowlaka,
  • odmowa jedzenia, 
  • odmowa picia,
Gdy wymienione wyżej objawy związane z biegunką ma niemowlę w pierwszym półroczu życia, dodatkowo dziecko nie pije od kilku godzin, oddaje mało moczu, od razu jedź z nim do szpitala. Być może doszło do odwodnienia, które jest bardzo groźne u niemowląt. Ze starszym niemowlęciem także jedź do szpitala, jeśli prócz silnej biegunki w kupce pojawia się śluz lub krew.

Zapobieganie biegunce u niemowlaka

To, co rodzice mogą zrobić, aby zapobiegać biegunkom u niemowląt, zamyka się w następujących zaleceniach:

  • odciągnięty pokarm przechowuj w lodówce lub zamrażarce
  • mleko modyfikowane przygotowuj tuż przed podaniem dziecku (nie rób go na zapas)
  • dokładnie i regularnie myj butelki i smoczki, jeśli dziecko z nich korzysta, często je wyparzaj
  • myj ręce przed kontaktem z dzieckiem
  • dokładnie sprawdzaj świeżość podawanych dziecku pokarmów
  • do picia podawaj niemowlęciu wyłącznie wodę przegotowaną i ostudzoną
  • nie trzymaj na słońcu jedzenia (serków, jogurtów, wędlin)
  • unikaj kontaktu dziecka z osobami chorymi
  • podczas antybiotykoterapii u dziecka warto stosować probiotyki
  • gdy wyjeżdżacie do krajów południowych, pamiętaj, że do picia dla dziecka nadaje się tylko woda butelkowana (przegotowana). Na tydzień przed wyjazdem i przez cały pobyt podawaj maluchowi probiotyk.


Zaszczep też dziecko przeciwko rotawirusom, które wywołują ostre biegunki. To najlepszy sposób ochrony dziecka przed biegunkami i wymiotami spowodowanymi tymi patogenami.

Zobacz też:

co na biegunkę u dziecka
adobe stock
Zdrowie
Co na biegunkę u dziecka? – leki, probiotyki, odpowiednia dieta
Na biegunkę u dziecka można stosować zarówno preparaty z apteki, jak i domowe metody, które pomogą łagodzić objawy w pierwszej kolejności. Choć biegunka jest jedną z najczęstszych dziecięcych dolegliwości, nie należy jej bagatelizować, ponieważ bardzo szybko powoduje odwodnienie. Sprawdź, czym leczyć dziecko, które cierpi z powodu rozwolnienia.

Jeśli dziecko ma biegunkę, przede wszystkim podawaj mu dużo napojów, żeby nie dopuścić do odwodnienia. Napój powinien być chłodny i niesłodzony. Przy rozwolnieniu kluczowa jest również lekkostrawna dieta – dziecko może jeść np. marchwiankę i kleik ryżowy, które działają lekko zapierająco. Bardzo ważne jest podawanie probiotyków i preparatów nawadniających z solami mineralnymi (zwłaszcza jeśli biegunka ma ostry przebieg). Co na biegunkę u dziecka? Leki, które pomogą zatrzymać biegunkę u dziecka, bez problemu znajdziesz w aptece. Dzieciom zazwyczaj podczas biegunki podaje się: probiotyki (Dicoflor, Asecuron, Acidolac) leki hamujące rzadkie wypróżnienia (Smecta, DicoStop) preparaty nawadniające i przywracające właściwe funkcjonowanie gospodarki wodno-elektrolitowej (Orsalit, Protego Elektrolity, Hydronea Baby).   Zawsze warto też dociec przyczyny biegunki : czy wywołało ją zatrucie pokarmowe, rotawirusy, bakterie czy może alergia pokarmowa – to może mieć znaczenie dla leczenia biegunki. Sposoby na biegunkę u rocznego dziecka i dwulatka Jeśli przebieg biegunki u rocznego dziecka i dwulatka (u starszych dzieci także) jest łagodny, możesz zastosować domowe sposoby na rozwolnienie. Dziecko może pić:   wodę, niesłodzoną herbatkę, ugotowaną w domu marchwiankę, napar z suszonych jagód, herbatkę lipową herbatę z nagietka. Lepiej, by dziecko piło po łyczku, ale za to częściej. Napój powinien być chłodny, ale nie zimny! Dieta przy biegunce u dziecka musi być lekkostrawna. Ale jeśli dziecko nie ma apetytu, nie zmuszaj go do jedzenia .  Podawaj maluchowi: rozgotowany ryż kleik ryżowy marchwiankę lub gotowaną marchewkę; mus z pieczonego lub gotowanego jabłka domowy kisiel (najlepiej z jagód) sucharki kleik marchwiowo-ryżowy ORS 200.   Nie...

Dieta przy biegunce u dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Dieta przy biegunce u dziecka – co podawać, czego unikać?
Przy biegunce u dziecka najważniejsza jest odpowiednia dieta i zadbanie o to, aby chory maluch dużo pił. Leki podaje się jedynie pomocniczo. Co możesz przygotować dziecku do jedzenia w czasie choroby i po niej?

Biegunka u dziecka jest niebezpieczna, bo wraz z luźnymi kupkami maluch traci dużo płynów, a przy tym cennych składników mineralnych. Z tego względu odpowiednia dieta przy biegunce ma ogromne znaczenie dla procesu szybkiego zdrowienia. To od niej w dużej mierze zależy, czy dziecko się nie odwodni oraz czy jego organizm otrzyma wystarczającą ilość energii do zwalczenia infekcji i towarzyszącej jej biegunki. Biegunka świadczy o tym, że układ pokarmowy nie pracuje prawidłowo, warto więc zastosować żywienie, które dodatkowo go nie obciąży. Z tego względu przy rozwolnieniu stosuje się dietę lekkostrawną i podaje wyłącznie pokarmy, które dostarczają energii, nawadniają i uzupełniają utracone sole mineralne, a przy tym działają zapierająco. Ważnym składnikiem diety przy biegunce powinien być błonnik pokarmowy, który ułatwi zatrzymywanie wody w organizmie. A najważniejsze jest odpowiednie nawadnianie dziecka, czyli częste podawanie niezbyt dużych porcji napojów – najlepiej wody. Wyjaśniamy, jakie produkty, potrawy i napoje spełniają te kryteria i powinny znaleźć się w diecie dziecka z biegunką. Dieta przy biegunce u dziecka – jaka jest najlepsza? Najlepsza dieta przy biegunce u dziecka to tzw. dieta BRAT (skrót od: banana, rice, aple, toasts, czyli banany, ryż, jabłka i suchary): B – banany, jak najmniej dojrzałe, mogą być wręcz jeszcze zielone, R – ryż gotowany, kleik ryżowy – gotowane na wodzie, wafle ryżowe, A – jabłka, ale wyłącznie poddane obróbce termicznej – gotowane lub pieczone, najlepiej w postaci musu, T – sucharki, lekko czerstwe tosty pszenne, białe pieczywo, lekko czerstwe biszkopty, dobrze ugotowany makaron pszenny, gotowana na wodzie kasza manna. Składniki diety BRAT mają działanie zapierające, czyli sprawiają, że stolec jest bardziej odwodniony. To bardzo pożądany...

krew w kale u dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Krew w kale u dziecka: świeża, utajona, ze śluzem. Co oznacza krew w stolcu dziecka?
Krew w kale u dziecka najczęściej pojawia się z powodu alergii na białko mleka krowiego. Czasami jest to objaw krwawienia z układu pokarmowego i wtedy trzeba ustalić, na którym odcinku dochodzi do krwawienia, poszukać przyczyny problemu i ją wyeliminować.

Krew w kale u dziecka zawsze budzi niepokój rodziców i wymaga pomocy lekarskiej. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka, ale najczęściej jest to spowodowane alergią pokarmową. Także kolor krwi w kale może wiele powiedzieć o powodach jej wystąpienia. Sprawdź, co może spowodować pojawienie się krwi, także utajonej, w kale u dziecka. Spis treści: Krew w kale u dziecka Krew utajona w kale u dziecka Co oznacza krew w kale u dziecka: śluz z krwią w kale dziecka krew w kale u dziecka przy biegunce świeża krew w kale u dziecka krew w kale dziecka po antybiotyku Krew w kale u dziecka – kiedy do lekarza? Krew w kale u dziecka – leczenie Krew w kale u dziecka Krew w kupie dziecka najczęściej objawia się w postaci niewielkich pasm krwi w kale. Krew może być jawna i widoczna gołym okiem lub utajona, wykrywana jedynie w badaniach laboratoryjnych. Jawna krew w kale u dziecka może przybrać postać: czerwonych stolców – występują jedynie niteczki świeżej krwi na stolcu lub skrzepy krwi w kale; świadczy to o tym, że krwawienie nastąpiło z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, czarnych nitek w kupce niemowlaka, czarnych stolców – krew uległa przemianom w żołądku i utlenieniu, co może wskazywać na to, że krwawienie ma miejsce w górnym odcinku przewodu pokarmowego. czasami pasmom krwi towarzyszy śluz w kale dziecka .  Im ciemniejsza krew w kupce niemowlaka lub kale u dziecka, tym krwawienie w przewodzie pokarmowym położone jest wyżej, i odwrotnie. Krew utajona w kale u dziecka Krew utajona w kale u dziecka może pojawić się wskutek chorób układu pokarmowego, szczeliny odbytu, zaparcia, alergii pokarmowych. Krwi utajonej w stolcu dziecka nie da się zaobserwować gołym okiem, ale stwierdza się obecność krwi w stolcu u dziecka za pomocą...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz