zapalenie opon mózgowych
Adobe Stock
Zdrowie

Zapalenie opon mózgowych u dzieci – zaczyna się jak zwykła infekcja, ale to bardzo groźna choroba

Zapalenie opon mózgowych u dzieci to stan zapalny w tkankach opon mózgowo-rdzeniowych. Może powstać wskutek infekcji bakteryjnej lub wirusowej. To bardzo niebezpieczna choroba mogąca powodować upośledzenie umysłowe dziecka i trwałe uszkodzenia zdrowia, a nawet śmierć.

Najbardziej narażone na zachorowanie na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych są niemowlęta i dzieci w wieku przedszkolnym. Choroba rozpoczyna się objawami przypominającymi infekcję dróg oddechowych – gorączką, bólem głowy i gardła. U bardzo małych dzieci objawami mogącymi sugerować zapalenie opon są apatia, rozdrażnienie, brak apetytu i uwypuklenie ciemiączka. Choroba wymaga natychmiastowego reagowania i bezwzględnego leczenia szpitalnego.

Zapalenie opon mózgowych u dzieci:

Na czym polega zapalenie opon mózgowych u dzieci?

To choroba zakaźna powstająca na skutek infekcji, w wyniku której dochodzi do stanu zapalnego w tkankach opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR). Zapalenie obejmuje opony (oponę miękką i podpajęczynówkową oraz przestrzeń podpajęczynówkową), a w niektórych przypadkach może również objąć mózg i wówczas taki stan jest określany jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych dochodzi wskutek:

  • bliskiego kontaktu z osobą zakażoną lub osobą będącą nosicielem danych bakterii,
  • drogą kropelkową – kichanie, kaszel, pocałunek,
  • korzystania ze wspólnych naczyń,
  • wspólnego jedzenia.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to choroba zagrażająca zdrowiu i życiu. Należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza, a jeżeli stan dziecka jest bardzo poważny wezwać pogotowie ratunkowe lub udać się na SOR.

Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci

W pierwszej fazie choroby znaczącymi objawami są tzw. objawy oponowe, czyli przede wszystkim sztywność karku – przy przygięciu głowy dziecka do klatki piersiowej wyczuwany jest opór. Poza tym są to:

  • wysoka gorączka (nawet 40 stopni Celsjusza),
  • ból gardła,
  • kaszel,
  • ból głowy w części czołowej, promieniujący do szyi i pleców,
  • nudności, wymioty.


Kolejne objawy, które towarzyszą zapaleniu opon mózgowych, pojawiają się kilka, kilkanaście godzin później. Są to:

  • nadwrażliwość na światło,
  • nadwrażliwość na dźwięki,
  • wybroczyny na skórze,
  • drgawki,
  • senność,
  • zaburzenia świadomości.
Niemowlęta są szczególnie narażone na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. U dzieci do 1. roku życia należy zwracać szczególną uwagę na powyższe objawy oraz na brak apetytu, rozpaczliwy płacz, odgięcie głowy do tyłu, pulsujące ciemiączko.

Przyczyny i rodzaje zapalenia opon mózgowych u dzieci

Do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych dochodzi wskutek przeniknięcia drobnoustrojów do płynu mózgowo-rdzeniowego za pośrednictwem krwi lub w wyniku zapalenia ucha środkowego, zatok lub urazu czaszki.

Rodzaje zapalenia opon mózgowych

Ze względu na możliwe przyczyny zapalenia mózgu, wymienia się następujące jego rodzaje:

  • bakteryjne zapalenie opon mózgowych – to jedno z poważniejszych typów choroby, które bardzo często prowadzi do trwałych powikłań lub śmierci zarażonej osoby; do zakażenia dochodzi drogą kropelkową,
  • wirusowe zapalenie opon mózgowych – jedno z częstszych typów choroby, rzadko prowadzi do śmierci pacjenta; wirusy wywołujące chorobę rozprzestrzeniają się drogą kropelkową, występują też w wodzie zanieczyszczonej ściekami;
  • opryszczkowe zapalenie opon mózgowych – wywołuje je ten sam wirus, który odpowiada za pojawianie się opryszczki na ustach; ten rodzaj choroby jest wysoce śmiertelny, powoduje też trwałe uszkodzenia neurologiczne;
  • odkleszczowe zapalenie opon mózgowych – do zakażenia dochodzi wskutek ukąszenia przez kleszcza, który jest zainfekowany wirusami wywołującymi chorobę,
  • ropne zapalenie opon mózgowych – wywołuje je bakteria Haemophilus influencae; można ustrzec dziecko przed zachorowaniem, szczepiąc je przeciwko tej bakterii,
  • meningokokowe zapalenie opon mózgowych – ten rodzaj choroby wymaga włączenia do leczenia antybiotykowego również osoby z najbliższego otoczenia chorego, ponieważ mogą być one nosicielami meningokoków (znajdują się w ich jamach nosowo-gardłowych),
  • gruźlicze zapalenie opon mózgowych – choroba rozwija się bardzo gwałtownie, towarzyszą jej bóle głowy, wymioty, może też dojść do utraty przytomności,
  • grzybicze zapalenie opon mózgowych – grzyby wywołujące chorobę mają łatwiejszy dostęp do osób ze słabszą odpornością; dotyczy to także osób z chorobami nowotworowymi, krwi, cukrzycą, gruźlicą.
Najgroźniejsze dla małych dzieci są zakażania pneumokokami i meningokokami. Mają one gwałtowny przebieg i mogą błyskawicznie doprowadzić do zagrażającej życiu sepsy.

Diagnozowanie zapalenia opon mózgowych u dzieci

W celu jak najszybszego wdrożenia leczenia najważniejszym zadaniem jest zdiagnozowanie patogenu odpowiedzialnego za wywołanie stanu zapalnego. Dzięki temu można uzyskać wiedzę, czy zapalenie ma charakter bakteryjny, czy wirusowy oraz ustalić typ antybiotyku, który będzie skuteczny w leczeniu.

W tym celu wykonuje się:

  • punkcję lędźwiową, aby pobrać do badania płyn mózgowo-rdzeniowy,
  • tomografię komputerową głowy,
  • posiew krwi,
  • wymaz z gardła.

Leczenie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci

Leczenie zapalenia opon mózgowych zależne jest od przyczyny, która je wywołała, jednak zawsze konieczne jest podawanie choremu antybiotyków dożylnie, a także leków przeciwzapalnych oraz przeciwobrzękowych (zapobieganie obrzękowi mózgu).

Leczenie odbywa się w szpitalu, ponieważ dziecko musi być pod stałą obserwacją lekarza. Dziecko musi bezwzględnie leżeć w łóżku przez minimum 2-3 tygodnie.

Również w przypadku noworodków i niemowląt zakażonych zapaleniem opon konieczne jest podawanie antybiotyków i hospitalizacja.

Powikłania po zapaleniu opon mózgowych

Bardzo ważne jest to, aby leczenie zapalenia opon podjąć możliwie szybko, ponieważ powikłania po chorobie mogą być bardzo poważne. Najgroźniejszym z nich jest zgon chorego. Poza tym mogą pojawić się następujące komplikacje:

  • zaburzenia koncentracji,
  • zaburzenia czucia,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie wątroby,
  • padaczka,
  • upośledzenie umysłowe,
  • zaburzenia osobowości,
  • uszkodzenie wzroku,
  • uszkodzenie słuchu,
  • zaburzenia pamięci,
  • gangrena,
  • problemy z koordynacją ruchową,
  • zaburzenia mowy.


U noworodków i niemowląt, które zachorowały na zapalenie opon mózgowych, istnieje ryzyko, że rozwinie się wodogłowie. Może też dojść do porażenia mózgowego.

Zapobieganie zapaleniu opon mózgowych u dzieci

Szczepienia ochronne dzieci to najskuteczniejszy sposób zapobiegania bakteryjnemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych. Dziecko można zaszczepić przeciw:


Kontakt z chorym na bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (szczególnie zakażenie meningokokami) wymaga nakładania na twarz maseczki oraz rękawiczek ochronnych. Po każdym kontakcie konieczne jest dokładne mycie rąk.

Skuteczną ochroną przed ryzykiem zakażenia się bakteriami jest używanie mydeł antybakteryjnych:


Zobacz także:

Redaktorka Mamotoja.pl o śnie swoich córek: zaakceptuj fakt, że dzieci są różne

Objawy świnki
AdobeStock
Zdrowie
Świnka: objawy i leczenie choroby, powikłania, szczepionka
Objawy świnki to między innymi: spuchnięta szyja, gorączka, ból przy żuciu. Najczęściej choroba przebiega łagodnie, ale ewentualne powikłania są groźne dla zdrowia. Świnka jest chorobą wciąż częstą, mimo obowiązku szczepień.

Świnka - objawy tej choroby z reguły szybko ustępują, a przechorowanie daje trwałą odporność. Jej charakterystycznym objawem jest obrzęk obu stron żuchwy. Świnka to potoczna nazwa nagminnego zapalenia ślinianek przyusznych . Świnka u dzieci występuje na całym świecie, a jej przyczyną jest paramyksowirus. Potoczna nazwa wzięła się od charakterystycznego wyglądu zarażonych dzieci – spuchnięta szyja staje się szeroka jak u tego zwierzaka. Spis treści : Świnka - objawy  Czy świnka jest zaraźliwa?   Świnka - leczenie i diagnoza Powikłania po przebytej śwince Kto choruje na zapalenie przyusznic? Świnka bez gorączki Szczepienie przeciwko śwince Świnka - objawy Jak rozpoznać świnkę? Nagminne zapalenie ślinianek przyusznych objawia się: obrzękiem obu stron żuchwy (szyja staje się szersza), bólem przy żuciu i dotykaniu obrzękniętego miejsca, gorączką, czasem wysoką. Występuje również nadwrażliwość na kwaśne pokarmy – dzieci niechętnie jedzą owoce, piją soki czy łykają witaminę C. Czy świnka jest zaraźliwa? Tak. Dzieci zarażają się nią przez kontakt z innym chorym , a dokładniej przez kontakt z zakażoną śliną, krwią lub moczem. Okres wylęgania choroby trwa 14-24 dni. Chory zakaża innych przez 7 dni przed i 9 dni po wystąpieniu obrzęku ślinianek. Choroba pojawia się zwykle późną zimą albo wczesną wiosną i szybko się rozprzestrzenia. Powoduje ją wirus (paramyksowirus). Świnka - leczenie i diagnoza Rozpoznanie świnki u dzieci po jej objawach jest dość łatwe, choć zdarzają się postacie nietypowe choroby, np. zapalenie tylko jednej ślinianki (obrzęk jednostronny), zapalenie ślinianek innych niż przyuszne (podjęzykowych albo podżuchwowych), zapalenie węzłów chłonnych. Wtedy diagnoza jest trudniejsza. W czasie choroby maluch...

dziecko, lekarz, szczepienie, igła
Zdrowie
Na co warto zaszczepić przedszkolaka
Obok szczepionek obowiązkowych godne uwagi są też niektóre zalecane. Płaci się za nie z własnej kieszeni, ale jest to często cena zdrowia dziecka.

Zdania wśród pediatrów są podzielone: niektórzy doradzają szczepienia zalecane, inni uważają, że duża ich liczba to przesada. My nie namawiamy do żadnej z opcji. Ale uważamy, że lepiej wiedzieć, jakie szczepionki są dostępne i dlaczego mogą pomóc. Wtedy dopiero można podjąć świadomą decyzję. Poniżej piszemy, jakie zabezpieczenia warto rozważyć. Szczepienie przeciw haemophilus influenzae typ B (HIB) Bakteria ta przenosi się drogą kropelkową. Najczęściej powoduje zapalenie gardła, ucha środkowego, oskrzeli, ale może też dojść do ropnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, płuc, nagłości, stawów. Ponieważ Hib uodpornił się na wiele antybiotyków, leczenie bywa nieskuteczne. To ważne. Szczepionka jest szczególnie zalecana dzieciom chodzącym do przedszkola i szkoły. Jest to szczepienie obowiązkowe od 2007 roku, więc dzieci powyżej drugiego roku życia nie otrzymały go bezpłatnie. I trzeba się o nie zatroszczyć samodzielnie. Szczepienie przeciw meningokokom Bakterie te bywają przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz sepsy (posocznicy). To ważne. Często przypadki sepsy, o których słyszymy w TV, wywołane są właśnie przez meningokoki . Szczepionka eliminuje to niebezpieczeństwo. A ponieważ szczególnie zagrożone są też nastolatki (pocałunki, picie z jednej butelki, szklanki), jest to taka „polisa bezpieczeństwa” na przyszłość. Szczepienie przeciw ospie wietrznej Co prawda dzieci przechodzą ją łagodnie, ale w rzadkich przypadkach może skończyć się nadkażeniami bakteryjnymi zmian skórnych, zapaleniem płuc, serca, móżdżku, opon mózgowo-rdzeniowych. Ospy nie wolno przeziębić, bo wtedy łatwiej o powikłania! Malec przez trzy tygodnie nie może chodzić do przedszkola. A zarazić się jest bardzo łatwo (wirus przenosi się w powietrzu na odległość kilku metrów!). To ważne. Dzięki szczepieniu dziecko uniknie siedzenia...

Zapalenie opon mózgowych u dziecka
Terri Lewsley
Aktualności
Każdy rodzic musi zobaczyć skutki tej choroby!
To niebezpieczna choroba zakaźna, która może rozwinąć się w ciągu jednego dnia! Poznaj jej objawy, by móc szybko reagować.

Taylor Marshallma 20 miesięcy i podobnie, jak jego rówieśnicy stawia pierwsze kroki . Niestety jego nauka chodzenia jest dużo trudniejsza, gdyż uczy się chodzić z protezą zamiast jednej nogi, a na całej długości drugiej ma szynę. "To wszystko wydarzyło się w ciągu jednego dnia" Zaledwie rok temu u chłopca zdiagnozowano posocznicę meningokokową . To wtedy jego matka Terri Lewsley usłyszała, że jej dziecku pozostalo zaledwie kilka godzin życia. "To wszystko wydarzyło się w ciągu jednego dnia" – wspomina Terri. Taylor miał zaledwie 8 miesięcy, kiedy jego rodzina usłyszała przerażającą wiadomość, że ich dziecko ma zapalenie opon mózgowych. Ta choroba bakteryjna może zabić w ciągu kilku godzin  (jest około 1,2 miliona przypadków na całym świecie). Lekarze utrzymywali dziecko w śpiączce medycznej przez 17 dni, a jego rodzina patrzył, jak gangrena wyniszcza kończyny. "Ochrzciliśmy go i cała rodzina przyszła się pożegnać" – opowiada matka. Chłopcu amputowano lewą nogę, palce u prawej nogi i obu rączek. Spędził kolejne 7 miesięcy w szpitalu. Teraz wrócił do domu i z protezą uczy się stawiać pierwsze kroki.     "Znowu jest jak jego rówieśnicy uśmiechniętym chłopcem. Jego osobowość się nie zmieniła. Odkąd wyszedł ze szpitala, wraca do siebie. Bawi się i śmieje. Jest szczęśliwym małym chłopcem" - mówi Terri. Bakteryjne zapalenie opon mózgowych Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to infekcja ochronnych błon zwanych oponami, które otaczają mózg i rdzeń kręgowy. Infekcje bakteryjne stanowią połowę wszystkich przypadków zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych. W Polsce zapada na nie co trzecia osoba na 100 tys. mieszkańców.  Dzieci są bardziej narażone na ryzyko zachorowania na bakteryjne zapalenie opon mózgowych niż jakakolwiek inna grupa wiekowa, a noworodki są...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj