cukrzyca typu 1
Adobe Stock
Zdrowie

Wszystko, co powinnaś wiedzieć o cukrzycy typu 1

Cukrzyca typu 1 najczęściej atakuje dzieci i młodzież. To bardzo trudna i podstępna w leczeniu choroba. Zobacz jak z nią żyć.

Cukrzyca typu 1 to najczęstsza choroba przewlekła diagnozowana u dzieci i jeden z najpoważniejszych problemów pediatrycznych w naszym kraju. W ciągu ostatnich 20 lat liczba chorych na cukrzycę typu 1 w Polsce prawie się potroiła, co uplasowało nasz kraj w światowej czołówce, jeżeli chodzi o wzrost zachorowań.

Czym jest cukrzyca typu 1?

Cukrzyca typu 1 to choroba układu odpornościowego. Objawia się w postaci podwyższonego poziomu cukru we krwi dziecka. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest nieprawidłowe działanie jego układu odpornościowego - w organizmie zaczyna brakować insuliny, jednego z kluczowych hormonów w organizmie, przekształcającego glukozę na energię. W trzustce chorego dziecka jego własne przeciwciała niszczą tzw. komórki beta, które ją produkują.


Dzięki insulinie dziecko rośnie, rozwija się, ma energię. Nie można bez niej funkcjonować, dlatego, jeżeli komórki beta zostaną całkowicie zniszczone i trzustka przestaje produkować insulinę, dziecko musi do końca życia dostawać ten hormon z zewnątrz.

Przyczyny cukrzycy typu 1 u dzieci

Najczęściej chorują dzieci w wieku do lat 6 oraz młodzież. ​Cukrzyca typu 1 nie jest chorobą genetyczną, aczkolwiek u źródeł jej wystąpienia leżą także czynniki genetyczne. Cukrzyca uważana jest za chorobę wieloczynnikową, co oznacza, że kilka rzeczy musi się spotkać w jednym czasie, aby doszło do zachorowania. W jej powstaniu pewną rolę odgrywają czynniki wirusowe:

  • wirus świnki,
  • różyczki,
  • enterowirusy wywołujące zwykłe przeziębienie.


Choroba częściej występuje u dzieci:
 

  • karmionych piersią krócej niż 3 miesiące,
  • mających niedobory witaminy D3,
  • urodzonych w wyniku cesarskiego cięcia.

Objawy cukrzycy typu 1

To choroba, która atakuje gwałtownie - zdrowe, dobrze rozwijające dziecko praktycznie z dnia na dzień zmienia się nie do poznania. Jej objawami są:
 

  • nagłe chudnięcie,
  • dużo większe pragnienie (picie także nocą),
  • częste siusianie (także nocą),
  • zmiana zachowania, dziecko staje drażliwe lub przeciwnie – senne i osłabione,
  • sucha i szorstka skóra, zajady w kącikach ust (skutek odwodnienia organizmu),
  • obrzęk i zaczerwienienie gardła,
  • mdłości i wymioty, bóle brzucha,
  • nieprzyjemny (przypominający aceton) zapach z ust.
Pamiętaj! Zawsze najpierw zauważysz zmiany w zachowaniu dziecka: zrobi się niespokojne, drażliwe lub też bez sił. Jeżeli do tego zacznie się moczyć nocą, będzie miało większe pragnienie i zacznie chudnąć – to będą to już bardzo niepokojące objawy. Zrób dziecku badanie poziomu cukru we krwi lub badanie moczu.

Jak odczytywać wyniki badań krwi u dziecka?

Poniższa tabelka pokazuje możliwe wartości cukru we krwi dziecka, mierzone na czczo. Sprawdź, kiedy wynik wskazuje na cukrzycę:
 
POZIOM GLUKOZY INTERPRETACJA
Od 70 do 99 mg/dL
Prawidłowy poziom glukozy
Od 100 do 125 mg/dL
Nieprawidłowy poziom glukozy na czczo (stan przedcukrzycowy)
Co najmniej 126 mg/dL
Cukrzyca
Jeżeli badanie cukru wykaże za wysoki poziom glukozy we krwi - przekraczający 126 mg/DL - i do tego dojdzie jeszcze choć jeden z trzech podejrzanych objawów: zwiększone pragnienie, wielomocz albo chudnięcie – to musisz liczyć się z tym, że jest to cukrzyca typu 1.

Spadek i wahania cukru we krwi

Ostry spadek poziomu cukru prowadzić może do hipoglikemii, objawiającej się w postaci:
 

  • nadmiernego pocenia się,
  • utrzymującego się uczucia głodu,
  • niepokoju,
  • pogorszenie jakości widzenia,
  • drżenie mięśni.


Wahania cukru we krwi chorego dziecka mogą prowadzić do:
 

  • śpiączki (jeżeli rezerwy komórek beta w trzustce wyczerpią się gwałtownie, może dojść do zapaści),
  • trwałych uszkodzeń nerek i innych narządów wewnętrznych,
  • utraty wzroku.

Jak leczyć dziecko z cukrzycą typu 1?

Leczenie polega na podawaniu choremu dziecku odpowiedniej dawki insuliny. Przed każdym posiłkiem musi ono przyjąć precyzyjną jej dawkę. Możesz to zrobić na dwa sposoby:
 

  • za pomocą tzw. penów, czyli zastrzyków z insuliną,
  • pompą insulinową połączoną drenem i podskórnym wkłuciem z ciałem dziecka.


Żeby wiedzieć, jaką dawkę podać, musisz najpierw oszacować posiłek: ile zawiera węglowodanów, białka i tłuszczu. Po ok. dwóch godzinach od zjedzenia znów zmierz dziecku poziom cukru we krwi i ewentualnie zmień dawkę insuliny, jeżeli cukier jest za wysoki.

Leczenie cukrzycy typu 1 pompami cukrzycowymi

Podawanie insuliny zastrzykami jest tańszym sposobem leczenia, ale za to mniej wygodnym m.in. ze względu na wielokrotne wkłucia i konieczność przyjmowania posiłków o dokładnie określonej wartości energetycznej w ściśle wyznaczonych porach. Podawanie insuliny pompą ma o wiele więcej zalet, ponieważ:

  • możesz bardzo precyzyjnie dawkować insulinę,
  • pompa przez całą dobę wydziela mikrodawki insuliny,
  • eliminuje problem zasłabnięcia z powodu hipoglikemii,
  • zmniejsza u dziecka stres wynikający z lęku przed kłuciem igłą.


W przypadku korzystania z pompy insulinowej konieczne jest przed posiłkami ustawienie tzw. bolusa, czyli dodatkowej dawki insuliny. Dokładnie tak samo działa trzustka: wydziela trochę insuliny przez cały czas i ma jej większy wyrzut tuż przed jedzeniem.

Dieta dziecka chorego na cukrzycę

W przypadku cukrzycy typu 1 trzeba bardziej restrykcyjnie przestrzegać pór posiłków i wielkości porcji. Dieta powinna być skonsultowana ze specjalistą, najlepiej diabetologiem.

Zalecenia dotyczące diety cukrzycowej dla dziecka nie odbiegają za bardzo od zaleceń normalnej zbilansowanej diety:
 

  • najważniejsze są regularne posiłki 3 do 5 (czasem do 7 dziennie, jeśli wymaga tego leczenie) o stałych porach;
  • unikaj soli oraz cukrów prostych zawartych w słodkich owocach, owocach suszonych, kandyzowanych, w syropie itp. oraz sokach;
  • podawaj świeże warzywa, ryby i produkty pełnoziarniste, płatki owsiane; produkty zawierające dużo błonnika, który obniża stężenie glukozy we krwi, daje poczucie sytości i zapobiega zaparciom;
  • szczególnie ważne w diecie cukrzycowej są rośliny strączkowe, zawierające wartościowe białko, sporo błonnika, a mało kalorii;
  • tłuszcze zwierzęce można jeść, ale rzadko (nie powinny być głównym źródłem tłuszczów).


Podobnie jak osoby zdrowe, cukrzyk powinien wypijać co najmniej dwa litry płynów, w postaci wody najlepiej wysoko zmineralizowanej oraz zielonej herbaty.

Uwaga! Zdecydowanie niewskazane są tłuszcze trans (utwardzone, obecne m.in. w twardych margarynach i wielu gotowych wyrobach cukierniczych, typu kruche ciastka).

Aby przygotować zdrowy posiłek rodzice małego cukrzyka muszą umieć posługiwać się:
 

  • tabelami wymienników węglowodanowych (są dostępne na większości stron internetowych poświęconych cukrzycy),
  • wartości odżywczych,
  • umieć obliczyć kaloryczność potrawy.


Tabele z wymiennikami węglowodanowymi pokazują tzw. indeks glikemiczny produktów, który określa wzrost poziomu cukru we krwi po dwóch godzinach od zjedzenia posiłku. Im niższy indeks glikemiczny, tym lepiej.

Sport dla dziecka z cukrzycą

Prowadzenie aktywnego trybu życia jest bardzo ważne w życiu dziecka z cukrzycą. Dzięki temu:

  • malec utrzymuje prawidłową masę ciała,
  • tkanki są bardziej wrażliwe na insulinę, można podawać jej mniejsze ilości,
  • łatwiej kontrolować poziom cukru we krwi.


Dziecko chorujące na cukrzycę nie powinno uprawiać sportów wyczynowych ani ekstremalnych, wskazane są: 

  
Jak bardzo cukrzyca zaburza życie dziecka?

Cukrzyca typu 1 to podstępna choroba– potrafi mieć momenty remisji, kiedy ustępuje i cukry w organizmie chwilowo normalizują się. To jednak tylko etap choroby - zawsze, w którymś momencie cukrzyca wraca. Organizm źle znosi takie wahnięcia i reaguje na nie hiper- i hipoglikemią, czyli wysokimi i niskimi cukrami. Remisja choroby nie świadczy o wyleczeniu dziecka, gdyż cukrzyca jest nieuleczalną chorobą. Diagnoza oznacza zmianę życia już na zawsze. Chore dziecko musi nauczyć się żyć z cukrzycą: musi kilka, a czasem nawet kilkanaście razy w dzień i nocą mieć mierzony poziom cukru we krwi (glikemię) – co wiąże się z nawet kilkunastoma ukłuciami palca, aby wykonać pomiar glukometrem.   

Cukrzyca typu 1 a ciąża

Jeżeli chorujesz na cukrzycę typu 1 i planujesz ciążę, przygotuj się na to, że będziesz wymagała odpowiedniej opieki lekarskiej. W trakcie ciąży zapotrzebowanie na insulinę wzrasta nawet o 100-200 proc. stanu sprzed ciąży. Utrzymanie właściwych poziomów cukru w organizmie jest bardzo ważne jeszcze na etapie planowania zajścia w ciążę, gdyż zapobiegnie to ewentualnemu wystąpieniu:
 

  • wad wrodzonych u dziecka (m.in. serca, wodogłowia, przepukliny mózgowo-rdzeniowej), 
  • powikłań cukrzycy u matki.


Kobietą ciężarną powinien się opiekować zespół diabetologiczno-położniczy, z udziałem m.in.:
 

  • diabetologa,
  • ginekologa,
  • pielęgniarki,
  • dietetyka,
  • trenera pompowego.


W osiągnięciu właściwego poziomu cukru bardzo pomocne jest wykorzystanie pomp insulinowych połączonych z systemem ciągłego monitorowania glikemii. Dzięki temu kobieta ma stałą informację o poziomie glukozy we krwi i może ją na bieżąco korygować.

Dieta dla ciężarnej z cukrzycą

Przyszła mama powinna codziennie przyjmować ok. 2 tys–2 tys. 200 kalorii (35 kcal na kilogram masy ciała), w postaci sześciu, niezbyt obfitych posiłków, spożywanych o stałych porach, a przerwa między nimi nie powinna być dłuższa niż trzy, cztery godziny. Zalecane jest jedzenie:

  • produktów zbożowych (pieczywo razowe, pełnoziarniste),
  • chudego mięsa i wędlin,
  • ryb,
  • chudego nabiału,
  • warzyw i tłuszczów roślinnych.


Unikaj natomiast:

  • tłuszczy zwierzęcych - masła, śmietany, smalcu,
  • węglowodanów prostych, takich jak cukier, słodycze, miód.  
Dieta ciężarnej i chorujące na cukrzycę powinna być wzbogacona w witaminy i kwas foliowy oraz uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie kaloryczne organizmu mamy i zwiększone zapotrzebowanie na insulinę rosnącego w brzuchu dziecka.

 

Zobacz także
Czy zachorujesz na cukrzycę?

Sprawdź, czy grozi ci cukrzyca [TEST]

rodzina z cukrzycą

Cukrzyca dziecka rani całą rodzinę – mówi Monika Zamarlik, szefowa Federacji dla dzieci z cukrzycą

Badania w ciąży

Badania w ciąży: kiedy i jakie badania zrobić? Harmonogram badań

Spacer korzystny dla zdrowia jak bieganie

7 ćwiczeń, których nie wolno ci robić w ciąży

7 objawów chorobowych, których nie wolno lekceważyć [WIDEO]

Cukrzyca ciążowa
StockAdobe
Zdrowie w ciąży
Cukrzyca ciążowa - możesz jej zapobiec!
Nigdy nie miałaś problemów z cukrem, a tu nagle taka diagnoza... cukrzyca ciężarnej! Na szczęście możesz wiele zrobić, by dziecko urodziło się zdrowe. Sprawdź, czym cukrzyca ciążowa różni się od zwykłej cukrzycy.

Jeśli jesteś w ciąży i masz zdiagnozowaną cukrzycę, powinnaś postawić przede wszystkim na odpowiednią dietę. Co jeść przy cukrzycy ciążowej? Jeśli pieczywo, to razowe, jeśli owoce, to te mniej słodkie. Dieta dla ciężarnej z cukrzycą wcale nie jest taka skomplikowana. Jeśli przestawisz się na właściwe odżywianie, zyskasz podwójnie – twoja ciąża przebiegnie prawidłowo i prawdopodobnie wypracujesz sobie odpowiednie nawyki żywieniowe. Dowiedz się więcej na temat zalecanej diety przy cukrzycy w ciąży! Jakie objawy mogą świadczyć o cukrzycy ciężarnych? Możesz podejrzewać, że dotyczy cię ten problem, jeśli: nagle pijesz więcej niż dotychczas, częściej biegasz do toalety (a mocz jest obfity), jesteś bardziej zmęczona. Sygnałem alarmującym będzie obecność cukru w moczu (badanie robi się co miesiąc). Jak wygląda dieta przy cukrzycy ciążowej? Często przyjmowanie leków w cukrzycy ciężarnych nie jest konieczne. W cukrzycy ciążowej najważniejsza jest dieta . Powinnaś jeść często (6–8 posiłków w ciągu dnia), za to niewielkie porcje. Polecane są:  nabiał,  ryby,  mięso, warzywa. Ogranicz cukier oraz węglowodany proste, czyli takie, jakie znajdują się w białej mące, jasnym pieczywie. Odpowiadają one za gwałtowny wzrost poziomu glukozy we krwi. Lepiej jeść razowe pieczywo, kaszę gryczaną, jaglaną . Z owoców wybieraj mniej słodkie (czyli raczej porzeczki i jabłka niż arbuzy, gruszki i winogrona). Zamiast słodkich napojów oraz soków pij wodę. Koniecznie kilka razy dziennie powinnaś również mierzyć sobie poziom cukru we krwi . Dokładną dietę cukrzycową zaleci ci opiekujący się tobą diabetolog. Co jeść, a czego unikać w ciąży - doradza ginekolog:   Co robić, jeśli mimo diety cukrzycowej poziom cukru jest wysoki? W cukrzycy ciężarnych nie stosuje się...

cukrzyca ciążowa zagrożenia
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
Cukrzyca ciążowa - zagrożenia, skutki, powikłania
Cukrzyca ciążowa niesie za sobą różnego rodzaju zagrożenia, zarówno dla przyszłej mamy, jak i dziecka. Skutki cukrzycy ciążowej dla dziecka to m.in. zbyt wysoka waga urodzeniowa i niedocukrzenie. Na szczęście leczona cukrzyca ciążowa pozwala utrzymać cukier w normie.

Cukrzyca ciążowa może powodować zagrożenia, zarówno dla dziecka, jak i mamy. Jest ona związana ze zmianami hormonalnymi i zazwyczaj mija po porodzie. Nie wolno jednak jej lekceważyć, gdyż skutki cukrzycy ciążowej mogą być bardzo niebezpieczne, mogą nawet doprowadzić do śmierci płodu.  Spis treści:   Cukrzyca ciążowa: zagrożenia Cukrzyca ciążowa - skutki Cukrzyca ciążowa - zagrożenie dla dziecka Cukrzyca ciążowa - śmierć płodu Mity na temat cukrzycy ciążowej Fakty na temat cukrzycy ciążowej Co sprzyja cukrzycy ciążowej? Cukrzyca ciążowa: zagrożenia Cukrzycę ciążową trzeba leczyć, by zmniejszyć zagrożenia, które się z nią wiążą. Czym grozi cukrzyca w ciąży? Skutki nieleczonej cukrzycy ciążowej, które mogą wystąpić u dziecka to:  zahamowanie wzrostu płodu, makrosomia , hipoglikemia, niedobór żelaza , zaburzenia oddychania, ryzyko zmian zakrzepowych, zaburzenia neurologiczne,  zaburzenia kardiologiczne, otyłość dzieci w życiu dorosłym. Cukrzyca ciążowa - skutki Nieleczona cukrzyca ciążowa może być niebezpieczna dla ciebie (sprzyja bowiem powstawaniu zakażeń układu moczowego, dróg rodnych). Zdarza się również, że cukrzyca nie ustępuje po porodzie. Może się okazać, że w czasie porodu noworodek, który jest wyjątkowo duży - nie mieści się w kanale rodnym. Dziecko po porodzie może mieć również głębokie niedocukrzenie (maluch jest przyzwyczajony do tego, że przy każdym posiłku otrzymuje duże ilości glukozy). Nadmiar cukru niekorzystnie wpływa również na pracę łożyska – może dojść nawet do zgonów wewnątrzmacicznych dzieci. Cukrzyca ciążowa - zagrożenie dla dziecka Faktem jest, że cukrzyca ciążowa wpływa niekorzystnie na zdrowie malucha, jednak ryzyko powikłań...

cukrzyca ciążowa
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
Cukrzyca ciążowa – co to jest, objawy, normy, co jeść
Cukrzyca ciążowa to podwyższone normy stężenia glukozy, powstające wskutek zaburzenia tolerancji węglowodanów. Wymaga leczenia, gdyż grozi powikłaniami ciąży oraz zdrowiu dziecka i mamy.

Cukrzyca ciążowa jest coraz częstszym problemem zdrowotnym kobiet oczekujących dziecko - szacuje się, że ma ją 4-7 proc. przyszłych mam. W walce z nią najważniejsze jest kontrolowanie poziomu cukru kobiety, tak aby nie dopuścić do zakłóceń w prawidłowym rozwoju dziecka. Pod odpowiednią kontrolą lekarską jest duże prawdopodobieństwo, że maleństwo urodzi się zdrowe. Spis treści: Objawy cukrzycy ciążowej Przyczyny cukrzycy ciążowej Diagnozowanie cukrzycy ciążowej Normy w cukrzycy ciążowej Leczenie dietą cukrzycy ciążowej Leczenie insuliną cukrzycy ciążowej Powikłania cukrzycy ciążowej Jadłospis w cukrzycy ciążowej Cukrzyca ciążowa a poród Cukrzyca ciążowa - rokowania Skutki cukrzycy ciążowej dla dziecka Objawy cukrzycy ciążowej Cukrzyca ciążowa (cukrzyca ciężarnych) to choroba, która dotyka kobiety, które przed zajściem w ciążę nie miały cukrzycy. Na cukrzycę ciążową wskazuje podwyższony poziom cukru po posiłkach lub na czczo, a potwierdza test obciążenia glukozą. Najczęstsze objawy cukrzycy ciążowej to: zwiększone pragnienie, częstsza potrzeba oddawania moczu (mocz jest obfity), suchość ust, zmęczenie, zawroty głowy, omdlenia. Objawy cukrzycy ciążowej łatwo przeoczyć. To, że kobiecie chce się stale pić, często chodzi do ubikacji, można sobie wytłumaczyć dolegliwościami ciążowymi. Sygnałem alarmowym może być obecność cukru w moczu (wykrytego w badaniu kontrolnym). Przyczyny cukrzycy jeśli to miał być myślnik, to należy napisać "ciążowa — przyczyny".---#---Cukrzyca ciążowa - przyczyny---#---ciążowa-przyczyny#ciążowa — przyczyny---#---ciążowa - przyczyny">ciążowej Nie wiadomo dokładnie, dlaczego organizm kobiety w ciąży przestaje tolerować glukozę, mimo że wcześniej nie miała ona cukrzycy i nie...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz