Doskonale pamiętam czasy, kiedy imiona z polskiego kina lat 60. i 70. budziły w nas absolutny zachwyt, a każda dziewczynka marzyła, by nosić je z dumą niczym najpiękniejszą biżuterię. Ostatnio jednak, stojąc przed jedną ze szkół podstawowych i czekając na syna, usłyszałam rozmowę grupki czwartoklasistów, która dosłownie zmroziła mi krew w żyłach. Jeden z chłopców rzucił złośliwym, ironicznym tonem pewne słowo, a cała reszta wybuchnęła bezdusznym, głośnym śmiechem. Poczułam głęboki smutek, uświadamiając sobie, jak bardzo popkultura i Internet potrafią zniszczyć coś, co przez dekady budowało poczucie kobiecej siły i dumy.
WIDEO…
Chodzi o imię Bożena – przepiękny, słowiański klasyk, który w dobie cyfrowych memów stał się w szkolnych ławkach powodem do bezlitosnych kpin.
Jakie jest pochodzenie i znaczenie imienia Bożena?
Żeby w pełni zrozumieć, jak wielką krzywdę wyrządziliśmy temu imieniu, musimy cofnąć się o kilkaset lat i spojrzeć na jego fascynujące, głębokie korzenie. Bożena to jedno z niewielu rdzennie słowiańskich imion, które przetrwało do naszych czasów, a jego etymologia potrafi autentycznie zachwycić. Pochodzi ono bezpośrednio od słowa „bóg” lub dawnego przymiotnika „boża”, co w dosłownym tłumaczeniu oznaczało kobietę obdarowaną przez boga, błogosławioną lub należącą do Boga. Co ciekawe, imię to ma silne powiązania z historią naszych południowych sąsiadów – w Czechach Bożena była postacią legendarną, ukochaną księcia Oldrzycha, symbolem wielkiej miłości, która przełamywała klasowe bariery.
W Polsce imię to zyskało gigantyczną popularność w XIX i XX wieku, stając się uosobieniem skromności, ale też niezwykłej wewnętrznej mądrości i dostojeństwa. Kobiety noszące to imię były postrzegane jako silne, opiekuńcze, a zarazem pełne niezależności. Niestety, ta piękna, wielowiekowa historia opowiadająca o boskim błogosławieństwie i szlachetnych cechach charakteru została brutalnie spłaszczona przez współczesną rzeczywistość, w której smartfon decyduje o tym, co jest modne, a co staje się obiektem drwin.
Skąd biorą się uprzedzenia wobec imienia Bożena w dzisiejszych szkołach?
Dlaczego więc dzisiejsze dzieci tak bezlitośnie traktują małe Bożenki na szkolnych korytarzach? Odpowiedź, choć bolesna, jest brutalnie prosta: winny jest Internet i nasza dorosła, bezmyślna kultura tworzenia memów. W ciągu ostatnich kilku lat imię Bożena, tuż obok nieszczęsnej Grażyny czy Janusza, zostało zawłaszczone przez twórców internetowych żartów, krótkich filmików na TikToku i prześmiewczych obrazków. Stało się ono synonimem kobiety w średnim wieku, uwięzionej w minionej epoce, narzekającej na świat i kompletnie nierozumiejącej współczesności.
Kiedy my, dorośli, śmiejemy się z kolejnego mema w sieci, zapominamy, że nasze dzieci chłoną te treści jak gąbka i przenoszą je bezpośrednio na grunt szkolny. Dla dziesięciolatka Bożena nie jest piękną, historyczną postacią ani imieniem wybitnej polskiej aktorki Bożeny Dykiel. Dla niego to po prostu internetowy żart, hasło wywoławcze do drwin. Dziewczynka o tym imieniu automatycznie dostaje od rówieśników łatkę „staroświeckiej”, „obciachowej” czy „nudnej”, co może zniszczyć jej kruchą pewność siebie.
Dlaczego warto przełamywać stereotypy i wybierać tradycyjne imiona?
Jako rodzice stoimy dziś przed niezwykle ważnym zadaniem. Nie możemy pozwolić, aby o losach pięknych, polskich imion decydowały chwilowe, internetowe trendy i złośliwe algorytmy. Przełamywanie tych stereotypów to nasza odpowiedzialność za to, jakie wartości przekazujemy młodemu pokoleniu. Kiedy uciekamy od tradycji tylko dlatego, że ktoś zrobił z niej mema, dajemy dzieciom sygnał, że opinia internetowego tłumu jest ważniejsza niż nasza tożsamość i kultura.
Bożena to imię z charakterem, silne, melodyjne i pełne dumy, które zasługuje na to, by wrócić na salony w wielkim stylu, dokładnie tak samo, jak wróciły imiona Antonina, Helena czy Franciszek. Uczmy nasze dzieci, że wyjątkowość polega na staniu w poprzek masowych trendów, a nie na ślepym za nimi podążaniu. Jeśli od małego zaszczepimy w córkach poczucie, że noszą imię z piękną historią i boskim znaczeniem, żadna złośliwa uwaga w szkole nie będzie w stanie przebić tej tarczy. Czas odczarować Bożenę i przypomnieć wszystkim, że prawdziwa klasa i elegancja nigdy nie wychodzą z mody.
