Rozszerzanie diety
fot. Fotolia

Rozszerzanie diety niemowlaka 2020 [aktualne zalecenia]

Wiadomo – w pewnym momencie trzeba zacząć podawać maluchowi coś więcej niż mleko. Rozszerzanie diety niemowlaka jest konieczne, ale to nie kaszka z mleczkiem. Zobacz, jak rozszerzać dietę, łatwiej pokonasz trudności.
Aleksandra Sobieraj
Konsultacja: dr inż. Anna Harton, dietetyk
Rozszerzanie diety
fot. Fotolia

Zalecenia dotyczące żywienia niemowląt i wprowadzania nowych pokarmów do diety dziecka stale się zmieniają. Nawet jeśli kilka lat temu byłaś na bieżąco ze schematem żywienia niemowląt, twoja wiedza o tym, jak rozszerzać dietę, mogła się już zdezaktualizować. Wyjaśniamy, dlaczego rozszerzanie diety niemowlaka jest ważne dla dziecka, kiedy i w jakiej kolejności wprowadzać nowe pokarmy.

Co musisz wiedzieć:

Co to jest rozszerzanie diety niemowlaka?

Po kilku miesiącach karmienia tylko mlekiem, zwykle dość burzliwych, bo razem z dzieckiem uczycie się siebie nawzajem, nadchodzi kolejny ważny etap. To wprowadzanie nowych pokarmów, które dietetycy nazywają pokarmami uzupełniającymi. Jednak co najmniej do końca pierwszego roku życia mleko (z piersi lub modyfikowane) nadal będzie podstawą diety niemowlaka. Podawanie nowości nie tylko w tobie może budzić obawy – choć cieszysz się, że maluch ich spróbuje, to może się okazać, że niełatwo będzie mu się przyzwyczaić nie tylko do nowych smaków, ale i do sposobu karmienia. 

Redakcja poleca: BLW, czyli jedzenie w sam raz do rączek dziecka [FILM]
Chcesz rozszerzać dietę dziecka metodą BLW, ale nie wiesz, jakie produkty spożywcze będą najlepsze? Mamy dla ciebie ściągę! To jedzenie zmieści się w rączce dziecka!

Kiedy zacząć podawać nowe produkty?

Warto dążyć do tego, aby karmić wyłącznie piersią przez sześć miesięcy. Początek rozszerzania diety powinien nastąpić po skończeniu przez dziecko 4 miesiąca, ale nie później niż po ukończeniu 6 miesiąca (między 17. a 26. tygodniem życia). Jeśli lekarz zdiagnozuje u malucha niedobór żelaza, wskazane jest wcześniejsze rozszerzanie diety, w której znajdą się produkty będące jego źródłem. Po 6 miesiącu życia dziecka należy zmieniać konsystencję dań: początkowo gładkie purée, potem z grudkami, następnie produkty posiekane i rozdrobnione podawane do rączki do samodzielnego jedzenia. W tym czasie dziecko uczy się żuć i gryźć. Rozszerzanie diety trwa jednak całe drugie półrocze życia oraz po pierwszych urodzinach, gdy podajesz dziecku produkty, których wcześniej nie jadło.

Jak rozszerzać dietę małego alergika?

Tak samo jak w przypadku zdrowego dziecka. Nowe badania wykazały, że opóźnienie wprowadzenia nowych pokarmów do diety dziecka – zarówno zdrowego, jak i skłonnego do alergii – nie chroni przed rozwojem alergii pokarmowej. Co więcej, restrykcyjne diety eliminacyjne mogą negatywnie wpłynąć na zdrowie małego dziecka. W przypadku niemowląt, u których lekarz stwierdził już uczulenie na białka mleka krowiego, nowości wprowadza się tak, jak u niealergicznych dzieci – czyli po 4 miesiącu, ale nie później niż po ukończeniu szóstego. Najlepiej skonsultować tę decyzję z pediatrą (a jeszcze lepiej z alergologiem), który zna dziecko i obserwuje, w jaki sposób objawia się u niego choroba. Pokarmy wyklucza się z diety niemowlęcia dopiero, gdy okaże się, że u dziecka pojawiły się objawy uczulenia.
 

W jakiej kolejności podawać nowości?

Kolejność wprowadzania nowych pokarmów jest dość dowolna, ale nadal obowiązują pewne zasady rozszerzania diety. Ważne, aby podawać dziecku nowe produkty osobno, w małych ilościach, co kilka dni. Oto kilka najważniejszych wskazówek, które powiedzą ci, jak to robić krok po kroku.

  • Rozszerzanie diety zaczynamy od warzyw,  np. dyni, marchewki lub ziemniaka. Potem stopniowo w kilkudniowych odstępach wprowadza się inne warzywa. Powinny być to właśnie warzywa, bo ze względu na ich wyrazisty smak i aromat dzieci akceptują je trudniej niż owoce. 
  • Następnie można wprowadzić owoce, np. jabłko. Kolejne to morele, brzoskwinie, banany, gruszki, truskawki, najpierw w postaci musu, potem rozdrobnione, a następnie w cząstkach do samodzielnego jedzenia.
  • Produkty zbożowe (np. kaszki), także glutenowe, można podawać dziecku już po 4 miesiącu życia. Na ich wprowadzenie jest czas do 12. miesiąca. Nie trzeba już podawać glutenu pod osłoną mleka mamy – to najnowsza zmiana w zaleceniach. Jako pierwszą niemowlę może jeść kaszę mannę albo kleik ryżowy.
  • Potem do diety dziecka można wprowadzić mięso. Powinno być chude, np. cielęcina, kurczak, królik, a także jajko. Dziecko powinno też zacząć jeść ryby (od siódmego miesiąca).  
  • Kolejnym nowym produktem są dla dziecka produkty mleczne, np. jogurt naturalny, twarożek bez dodatku cukru i soli. Dania na bazie mleka krowiego dziecko będzie mogło jeść, gdy skończy 11–12 miesięcy.
 
Tabela rozszerzania diety niemowlaka: kolejność wprowadzania nowości
   Produkt Kiedy podać?
1. warzywa na samym początku, po 4. miesiącu życia
2. owoce koniecznie po warzywach, po 4. miesiącu życia albo później
3. mięso i ryby mięso po warzywach, ryby po 6. miesiącu życia
4. produkty mleczne, np. jogurt po 6. miesiącu (mleko krowie po 11. miesiącu)
5. produkty zbożowe po 4. miesiącu, ale można zacząć aż do 12. miesiąca życia
 

Dlaczego trzeba rozszerzać dietę dziecka?

Wprowadzanie nowych pokarmów do diety niemowlaka jest konieczne, bo zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze (w tym witaminy i składniki mineralne, np. żelazo) u półrocznego dziecka wzrasta. Podawanie samego mleka nie jest w stanie go zaspokoić. Poza tym przewód pokarmowy malucha dojrzewa, więc może już trawić i wchłaniać produkty inne niż mleko. Próbowanie nowych pokarmów to dla dziecka także zdobywanie doświadczeń. W pierwszym roku życia niemowlę powinno spróbować tak wielu potraw i smaków, jak to możliwe, bo właśnie wtedy kształtują się jego  preferencje smakowe, co w przyszłości przełoży się na dobre nawyki żywieniowe.

Ile dziecko powinno zjadać?

Na początku dziecko je niewiele – 3–4 łyżeczki. Jeśli dobrze toleruje nowości, można stopniowo zwiększać ilość nowego pokarmu, aż maluch będzie zjadał miseczkę: początkowo 150–180 ml, później 190–220 ml – to ilości orientacyjne. Bo choć to rodzic decyduje, co i kiedy poda dziecku, to ono decyduje, czy i ile zje.

Jaką konsystencję powinny mieć nowe dania?

  • Przez pierwsze 3-4 dni podawania nowości, np. zupki jarzynowej, powinna być ona prawie płynna, tylko nieco bardziej gęsta niż mleko, musi łatwo spływać z łyżeczki. Po kilku dniach konsystencja powinna być półpłynna i przypominać gładką papkę, na początku rzadszą, a potem bardziej gęstą (posiłki możesz miksować lub przecierać).
  • Od ok. 8. miesiąca życia dziecka nie miksuj już dań dla niemowlęcia na gładko (pamiętaj, by nie przeciągać etapu karmienia papkami, bo im później wprowadzisz dania z grudkami i kawałkami, tym trudniej dziecko je zaakceptuje). Lepiej, by były w nim malutkie grudki – gdy gotujesz zupkę dla niemowlaka warzywa przed ugotowaniem zetrzyj na drobnej tarce. Taka nauka, gdy powoli i stopniowo zmienia się konsystencja jedzenia, jest ważna, bo przybliża malucha coraz bardziej do dorosłych konsystencji.
  • W 9–10. miesiącu życia konsystencja potraw powinna zachęcać dziecko do gryzienia i żucia. Warzywa na zupkę ścieraj na grubej tarce lub ugotowane rozgniataj widelcem (muszą być bardzo miękkie), a mięso drobno siekaj nożem.
  • Obiad dla 11–12-miesięcznego niemowlaka powinien się składać z dwóch dań: rzadszej zupy i małego pulpeta z jarzynką. Niech dziecko samo próbuje je jeść, np. rączką.

Jakich zasad trzymać się, rozszerzając dietę?

  1. Nowe produkty wprowadzaj pojedynczo. Dzięki temu możesz obserwować, czy dziecko dobrze na nie reaguje. 
  2. Nowości podawaj w ciągu dnia. Najlepiej przed południem, gdy dziecko jest wypoczęte. 
  3. Nie używaj cukru ani soli. To przyprawy niezalecane w diecie niemowląt i małych dzieci.  
  4. Zawsze podawaj świeże i dobrej jakości jedzenie. Przewód pokarmowy niemowlęcia jest niedojrzały, a przez to bardzo wrażliwy. 
  5. Nie zmuszaj do jedzenia. Jeśli dziecko stanowczo odmawia jedzenia nowości, spokojnie zaczekaj, aż będzie na to gotowe. Niektóre potrawy trzeba maluchowi podać nawet kilkanaście razy, by je zaakceptował.    


Zobacz też:

 

Konsultacja: dr inż. Anna Harton, dietetyk

Pracuje w Zakładzie Dietetyki Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie.

Oceń artykuł

Ocena 4 na 46 głosy

Zobacz także

Popularne tematy