Wielu pracujących rodziców nie wyobraża sobie funkcjonowania bez szkolnej świetlicy, która zabezpiecza czas wolny dzieci po skończonych lekcjach. Dla sporej grupy rodzin to jedyne logistyczne wyjście, pozwalające na spokojne dokończenie obowiązków zawodowych na pełnym etacie. Istnieją jednak sytuacje, w których popołudniowy pobyt maluchów w murach placówki zaczyna przybierać zupełnie inny, mało oczywisty wymiar. Doskonale widzi to Maria, która od wielu lat pracuje jako woźna w szkole podstawowej w centrum dużego miasta.
WIDEO…
Kobieta z racji swoich codziennych obowiązków obserwuje szkolne życie od kuchni, dbając o porządek i czystość w momentach, gdy korytarze zaczynają powoli pustoszeć. Każdego dnia po godzinie szesnastej trzydzieści staje się świadkiem niezwykle smutnych obrazów, które z biegiem miesięcy zaczęły budzić w niej narastający sprzeciw i potrzebę głośnego podzielenia się swoimi przemyśleniami. Maria widzi małe, stęsknione dzieci czekające w świetlicy dosłownie do oporu, podczas gdy ich rówieśnicy dawno spędzają czas z najbliższymi.
Pracownica szkoły w końcu nie wytrzymała i postanowiła opowiedzieć o tym, jak wygląda rzeczywistość podopiecznych po godzinach, nie szczędząc przy tym mocnych słów pod adresem niektórych matek.
Smutne oczy na pustym szkolnym korytarzu
Codzienność Marii to nie tylko machanie mopem i zmywanie podłóg, ale przede wszystkim codzienne przyglądanie się ludzkim dramatom rozgrywającym się w świetlicowej sali. Kobieta zauważa, że po godzinie siedemnastej w placówce zapada specyficzna, przygnębiająca cisza, a liczba dzieci kurczy się do zaledwie kilku osób. Te najdłużej zostające maluchy nie mają już siły na wspólną zabawę, są skrajnie przebodźcowane i reagują nerwowo na każdy dźwięk kroków dobiegający z korytarza. Woźna wielokrotnie rozmawia z nimi, próbując skrócić im ten długi czas oczekiwania na przyjście rodziców.
„Serce po prostu pęka na pół, kiedy widzę te biedne dzieciaki siedzące na parapetach i wpatrujące się w drzwi wejściowe jak w jakiś obrazek” – wyznaje z ogromnym smutkiem Maria, wspominając sytuacje z mijającego tygodnia. „Najgorsza jest ta bezsilność małego człowieka, który spędza w szkole po dziesięć godzin na dobę, bo ktoś uznał, że tak jest wygodniej. Te dzieci znają już na pamięć każdą plamę na suficie i co pięć minut pytają mnie, która jest godzina i czy mama na pewno o nich pamięta”.
Pracownica szkoły podkreśla, że nie ocenia rodzin, które naprawdę utknęły w korkach lub mają trudną sytuację w pracy, jednak doskonale potrafi odróżnić autentyczny brak czasu od zwykłego egoizmu. Jej zdaniem na listach świetlicowych regularnie pojawiają się nazwiska dzieci, których rodzice w tym samym czasie realizują swoje prywatne plany.
Prawda ukryta za drzwiami salonów urody
Największy żal i oburzenie Marii budzi fakt, że popołudniowa opieka w świetlicy bywa przez niektórych traktowana jako całkowicie darmowa, elastyczna instytucja do odciążenia od rodzicielskich obowiązków. Kobieta wielokrotnie widuje na osiedlu matki, które po odebraniu dziecka przed samą godziną osiemnastą, wcale nie wyglądają na zmęczone po ciężkim dniu w korporacji. Często z okien szkoły widać pobliski pasaż handlowy, w którym kwitnie popołudniowe życie towarzyskie dzielnicy. To właśnie tam, zdaniem obserwatorki szkolnego życia, leży prawdziwa przyczyna samotności niektórych uczniów.
„Człowiek haruje przy sprzątaniu, patrzy na ten płacz i tęsknotę, a potem widzi te same mamusie, które w tym czasie robią rzęsy, paznokcie albo plotkują z koleżankami przy drogiej kawie” – dodaje z nieskrywaną złością Maria, opisując swoje codzienne spostrzeżenia. „Szkoła stała się dla nich po prostu darmową przechowalnią, w której personel ma obowiązek siedzieć do oporu, żeby oni mogli realizować swoje zachcianki bez dziecka u boku.
Wstyd mi za tych dorosłych, bo dzieci nie są głupie i doskonale widzą, co jest dla ich rodziców ważniejsze. Maluchy często same opowiadają na świetlicy, że mama musiała iść do fryzjera albo na zakupy, dlatego przyjdzie po nie dopiero na sam koniec dyżuru”. Taka postawa sprawia, że najmłodsi dorastają w poczuciu bycia uciążliwym dodatkiem do idealnego życia swoich opiekunów, którzy wyżej cenią własny komfort niż czas spędzony z rodziną.
W pogoni za utraconym czasem i bliskością
Konflikty wokół funkcjonowania świetlic i godzin odbierania dzieci to codzienność większości szkół. Maria uważa jednak, że granice przyzwoitości zostały w wielu przypadkach drastycznie przekroczone, a cierpią na tym przede wszystkim same dzieci. Brak elastyczności ze strony rodzin i przerzucanie odpowiedzialności za emocje malucha na barki personelu szkolnego buduje mury, które trudno będzie zburzyć. Kobieta apeluje do sumień matek, by choć raz spróbowały postawić się w sytuacji swojego stęsknionego dziecka, które zamiast rodzinnego ciepła dostaje chłodne mury opustoszałej placówki.
„Żaden luksus, piękne paznokcie czy modne ubrania nie zrekompensują temu dziecku poczucia porzucenia, jakie towarzyszy mu każdego wieczoru na świetlicy. Czasu spędzonego z maluchem na tym wczesnym etapie nie da się kupić ani nadrobić w weekendy drogimi prezentami. Jeśli nie potrafimy zrezygnować z odrobiny własnej wygody dla dobra własnej pociechy, to po prostu wyrządzamy jej ogromną krzywdę na całe życie”.
Warto pamiętać, że dzieciństwo trwa zaledwie chwilę, a relacje zbudowane w tym czasie mogą w przyszłości powrócić do nas ze dwojoną siłą, gdy to my będziemy potrzebować czyjejś obecności i uwagi.
