Dr Aneta Górska-Kot
Archiwum prywatne
Dieta

Rewolucja w schemacie żywienia niemowląt? Wszystko z powodu... genów!

Dlaczego jedno dziecko tyje, a inne nie (choć jedzą tyle samo), jedno może pić mleko, jeść wołowinę i gluten, a inne nie? W przyszłości dla każdego dziecka lekarze będą układać indywidualne zalecenia zgodnie z genami dziecka - mówi dr Aneta Górska-Kot, pediatra.
plebiscyt na koronamamę
dr Aneta Górska-Kot
Konsultacja merytoryczna

Pani Doktor, czy to prawda, że dla każdego dziecka powinny być inne zalecania odnośnie tego, co ma jeść?

Tak, zalecenia opracowywane przez Instytut Żywności i Żywienia czy Instytut Matki i Dziecka dotyczą ogółu dzieci i dorosłych.
Jednak u pewnego procenta dzieci (i dorosłych) ogólne zalecenia żywienia trzeba zmodyfikować. Jedno dziecko po to, by rosło zdrowo, musi dostawać więcej białka albo mniej węglowodanów, więcej witaminy D czy kwasów omega-3. Inaczej będzie kulała jego odporność, wzrok albo nie osiągnie takich zdolności intelektualnych, jak to byłoby możliwe.

Skąd w takim razie wiedzieć, co dziecko powinno jeść?

Można to sprawdzić na postawie badań nutrigenetycznych.

Co to jest nutrigenetyka?

Nutrigenetyka mówi, jak w naszych genach jest zakodowana zdolność do trawienia poszczególnych składników pokarmowych, czyli w jaki sposób geny są odpowiedzialne za trawienie.

Od naszych genów zależy przyswajanie składników i trawienie?

Tak. Po to, żeby to zrozumieć, musimy nieco wejść w strukturę genu. W każdej komórce znajduje się DNA, którego składnikami są nukleotydy, a w nich znajdują się różnego rodzaju zasady: purynowe i pirymidynowe. Wystarczy, że w całym długim łańcuchu DNA jedna zasada jest wymieniona na inną, a już trawienie określonych pokarmów będzie wyglądało inaczej. Może to zmienić aktywność enzymów.
Jeśli będzie to np. enzym odpowiedzialny za trawienie węglowodanów, dziecko może potrzebować więcej czasu na ich trawienie. Np. jedno dziecko 100 g cukru strawi w ciągu 5 godzin, a inne będzie na to potrzebowało 10 godzin, a i tak 20 g odłoży mu się w postaci tłuszczu.
Czytaj też: Polskie dzieci tyją najszybciej w Europie

To znaczy dziecko tyje nie z powodu tego, że je za dużo, tylko winne są geny?

Otyłość jest zwykle spowodowana tym, że za dużo się je. Ale jeśli dziecko będzie nosicielem genu otyłości, to pomimo tego, że wcale nie je dużo, może tyć.

Co jeszcze można sprawdzić dzięki testom nutrigenetycznym?

Np. to, czy dziecko nie ma nietolerancji laktozy albo nietolerancji glutenu. Nietolerancja laktozy jest spowodowana brakiem albo osłabionym działaniem enzymu laktazy, który trawi laktozę (cukier mleczny).
To samo dotyczy nietolerancji glutenu. Objawy nietolerancji to nie zawsze bóle brzucha i złe przybywanie na wadze. Często problemem jest po prostu złe samopoczucie, zmiany skórne. Klasyczne testy w kierunku celiakii (wrodzonej nietolerancji glutenu) często wychodzą ujemnie, a dziecko ma nieprzyjemne objawy, które kończą się dopiero po wycofaniu z diety glutenu.

Czy to prawda, że od genów zależy też przyswajanie witaminy D?

Tak, z badań wynika, że wszyscy mamy niedobory witaminy D. Jeśli jednak dziecko będzie nosicielem genu, który powoduje słabsze metabolizowanie tej witaminy, musi zawsze przyjmować jej wyższe dawki, nawet 3 razy większe niż zalecana norma. Inaczej nadal będzie miało niedobory.
Można też zbadać u dziecka metabolizm kwasów omega-3, które są niezbędne do dobrej pracy mózgu, wzroku, odporności. Może się okazać, że dziecko musi dostawać ich więcej, bo też ma gen powodujący gorsze ich przyswajanie.

Z tego wynika, że każde dziecko powinno nieco inaczej jeść?

Za tym idą nawet najnowsze wytyczne dotyczące żywienia niemowląt i hasło programowania żywieniowego. Zalecenia powinniśmy dopasowywać w indywidualny sposób do każdego. Jedno dziecko je białko w postaci wołowiny, ale to nie znaczy, że inne też tak musi, bo ono może mu zupełnie nie służyć.

W przyszłości dla każdego dziecka będzie indywidualny schemat żywienia?

Na pewno schemat będzie on bardziej zindywidualizowany.  U każdego dziecka inaczej przebiega trawienie.

Komu warto zalecić badania nutrigenetyczne?

Na pewno warto je wykonać, jeśli rodzice mają sami mają problemy z nadwagą, nietolerancje pokarmowe albo dziecku stale coś dolega: bóle brzucha, jest stale zmęczone, rozdrażnione, a nie wiadomo, jaka jest tego przyczyna. Ale warto by było wykonać je u każdego dziecka, także takiego, które rozwija się dobrze.

dr n. med. Aneta Górska-Kot jest ordynatorem Oddziału Pediatrii w Szpitalu Dziecięcym im. prof. Bogdanowicza przy ul. Niekłańskiej

Czytaj też:

Kolejność wprowadzania nowych pokarmów do diety niemowlaka [FILM]

dysplazja stawów biodrowych
Fotolia (kolaż SN)
Zdrowie
Dysplazja stawu biodrowego – jak ją leczyć? Kiedy minie?
Dysplazja bioderek wynika z niedojrzałości stawów biodrowych dziecka. Leczy się ją przez szerokie odwodzenie nóżek dziecka – służą do tego specjalne aparaty np. rozwórka Koszli.

Dysplazja stawu biodrowego (większa lub mniejsza) zdarza się dość często. Rodzi się z nią bardzo dużo dzieci. Ze względu na ryzyko dysplazji, każdy niemowlak ma badane bioderka tuż po narodzinach, a potem także na kontrolnych wizytach u pediatry. Jeśli lekarza coś zaniepokoi, kieruje dziecko do dalszej diagnostyki.  Na czym polega ta wada? Dysplazja stawów biodrowych to nic innego jak fizjologiczny niedorozwój bioderek . Staw biodrowy zbudowany jest z miednicy i kości udowej. W miednicy znajduje się spore zagłębienie, zwane panewką stawową, w której umieszczona jest główka kości udowej. W prawidłowo rozwiniętym stawie duża część główki tkwi głęboko w panewce. ​Dysplazja stawów biodrowych  to nieprawidłowe umieszczenie główki kości w panewce stawowej. Dzieje się tak, gdy panewka jest zbyt płytka lub ustawiona pod złym kątem, a staw biodrowy nie może pracować jak należy. Jeżeli dysplazja nie będzie leczona, panewka będzie coraz bardziej się deformować. Niemowlę z dysplazją stawu biodrowego będzie miało coraz większe problemy z odwodzeniem nóżek na boki, a gdy już nauczy się chodzić, kiwa się jak kaczuszka.  Problem dotyczy głównie niemowląt płci żeńskiej. Na 10 dziewczynek z dysplazją stawów biodrowych rodzi się tylko jeden chłopiec z tą wadą. W niektórych sytuacjach można poczekać, aż zniknie sama. Czasem jednak konieczne jest założenie specjalnego aparatu, np. rozwórki Koszli.​ Objawy dysplazji stawu biodrowego: dziecko nie jest w stanie odwieść szeroko nóżek można wyczuć, że nóżka podczas ruchu przeskakuje w biodrze (słychać „klik”) Przy takich objawach możemy  z dużą dozą prawdopodobieństwa mówić o dysplazji stawu biodrowego. W rozpoznaniu tej wady  nie bierze się pod uwagę ilości i ułożenia fałdek na pośladkach .  Dysplazja widoczna na USG Kiedyś...

Czy wiesz, ile żyją kleszcze?
Adobe Stock
Zdrowie
Ile żyją kleszcze bez żywiciela, na ubraniu i w domu?
Ile żyją kleszcze i po jakim czasie nie będą w stanie wkłuć się w skórę? Kleszcze bytują w ściółce, trawach i roślinności do około 1 metra wysokości. Spacerując po lesie, parku czy łące możemy nieświadomie, na ubraniu, przynieść do domu kleszcza. Sprawdź, jak długo kleszcz przeżyje w domu i dowiedz się, jak go unieszkodliwić.

Od wczesnej wiosny aż po późną jesień wiele rodzin spędza czas wolny na łonie natury, a to także czas wyjątkowej aktywności kleszczy. Na kontakt z kleszczami szczególnie narażone są dzieci oraz zwierzęta, ponieważ poruszają się na wysokości „żerowania” tych pasożytów. Czy wiesz, ile żyją kleszcze, które przypadkiem przynieśliśmy na ubraniu do domu? Jak długo żyją kleszcze? Kleszcze są bardzo żywotnymi i odpornymi na warunki środowiskowe pasożytami. W optymalnych, naturalnych warunkach (tj. tereny leśne, łąki, pola, parki, a nawet przydomowe ogródki) kleszcz może przeżyć nawet 7 lat . Jednak to, jak długo żyją kleszcze, zależy od wielu czynników: od wilgotności środowiska, stadium rozwoju kleszcza oraz jego gatunku. Na świecie występuje 900 gatunków kleszczy, z czego w Polsce można wyróżnić 19. Dlatego niektóre kleszcze pozbawione żywiciela giną w ciągu 24 godzin, a inne mogą zapaść w stan odrętwienia i przetrwać w nim do dwóch lat bez pożywienia. Przyjmuje się, że w Europie pełen rozwój kleszcza (jedno pokolenie) trwa od roku do siedmiu lat (średnio cztery lata). Najbardziej rozpowszechnionym w Polsce gatunkiem tych pajęczaków jest kleszcz pospolity. Ile żyje kleszcz bez żywiciela? Cykl rozwojowy kleszcza składa się z czterech stadiów: jajeczka, larwy, nimfy i postaci dorosłej. Kleszcz, od momentu wyklucia się z jaja, potrzebuje krwi człowieka lub zwierzęcia, by móc przejść do kolejnego stadium rozwoju, a w postaci dorosłej – rozmnożyć się. Jednak poszczególne stadia rozwoju mają dość mocno rozpięte widełki czasowe, ponieważ ich długość jest zależna od dostępu do pożywienia. Przeciętnie kleszcz spożywa 3 posiłki w ciągu całego życia, które trwa maksymalnie siedem lat. Dlatego też, w zależności od gatunku, stadium rozwoju oraz warunków środowiskowych kleszcz może przeżyć bez żywiciela od 24...

Odwołanie do przedszkola
AdobeStock
Aktualności
Odwołanie do przedszkola: zasady i terminy procedury odwoławczej [WZÓR ODWOŁANIA]
Odwołanie do przedszkola można złożyć, jeśli dziecko brało udział w rekrutacji do danej placówki i nie zostało przyjęte. Ważne jest, by w odwołaniu podać mocne argumenty i przedłożyć je odpowiednim władzom w wyznaczonym terminie. Co należy napisać w odwołaniu do przedszkola?

Wybór odpowiedniego przedszkola dla dziecka często spędza rodzicom sen z powiek. A kiedy już znajdą taką placówkę, która spełnia ich wymagania, zgłaszają dziecko do procesu rekrutacyjnego i czekają w napięciu, czy zostanie zakwalifikowane. Zdarza się, że decyzja komisji rekrutacyjnej jest odmowna. Gdy dzieci jest więcej niż miejsc w przedszkolu, nie wszystkie mogą zostać przyjęte. Przesądza o tym liczba uzyskanych punktów . Spis treści: Odwołanie do przedszkola: jak to zrobić krok po kroku? Jak napisać odwołanie do przedszkola? Jakich argumentów użyć, pisząc odwołanie do przedszkola? Od negatywnej decyzji komisji rekrutacyjnej można się jednak odwołać. Warto to zrobić, jeśli naprawdę zależy nam na posłaniu dziecka do danej placówki i mamy dobre argumenty, które mogą przekonać dyrekcję do zmiany stanowiska. Odwołanie do przedszkola odbywa się zgodnie z pewnymi wytycznymi. Kiedy i gdzie należy się zgłosić, by walczyć o miejsce dla dziecka w konkretnej placówce przedszkolnej? Odwołanie do przedszkola: jak to zrobić krok po kroku? 1. Wniosek do komisji rekrutacyjnej W ciągu 7 dni od ogłoszenia listy dzieci zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do przedszkola można odwołać się do komisji rekrutacyjnej. Należy w tym celu złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia dziecka . Komisja rekrutacyjna jest zobowiązana na piśmie uzasadnić swoją odmowę i podać liczbę punktów, jaką dziecko zdobyło w procesie rekrutacji , oraz liczbę punktów, która była potrzebna, by dostać się do danego przedszkola. Na sporządzenie uzasadnienia swojej decyzji komisja rekrutacyjna ma również ściśle określony termin – wynosi on 5 dni. Zobacz także: Czy dziecko jest gotowe do przedszkola? 5 dowodów 2. Odwołanie od uzasadnienia do dyrektora przedszkola W ciągu 7 dni od otrzymania pisma...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz