bieganie, jogging, sport a płodność, ćwiczenia przed ciażą
Fotolia
Starania o dziecko

Jaka dawka sportu nie szkodzi płodności? – wywiad z ekspertem

Jeśli codziennie spędzasz godziny na siłowni lub jesteś fanką maratonów, możesz mieć problem z zajściem w ciążę. Sprawdź, jakie dyscypliny sportu nie szkodzą płodności i ile możesz ćwiczyć w trakcie starania o dziecko.
niepłodność, leczenie niepłodności, Gyncentrum, dr Dariusz Mercik
dr n. med. Dariusz Mercik
Konsultacja merytoryczna

Coraz więcej par ma kłopoty z zajściem w ciążę. Starania o dziecko trwają długo, a każdy kolejny miesiąc oczekiwania na upragnione dwie kreski na teście, to stres. Zaczynają się poszukiwania przyczyny niepłodności, badania (np. poziomu TSH tarczycy), wizyty u lekarzy (ginekologa, androloga, endokrynologa).
Zobacz: Nowa metoda leczenia niepłodności już dostępna w Polsce

Bywa, że przyczyną braku ciąży jest... nadmiar sportu. To prawda, że umiarkowana aktywność przed ciążą wspomaga płodność kobiety i płodność mężczyzny, jednak zbyt duży wysiłek może powodować niepłodność. Jak zatem ustalić bezpieczną granicę? Skąd wiedzieć, ile zajęć fitness lub treningów biegania to za dużo dla starających się o dziecko? Postanowiliśmy zapytać eksperta. O tym, jak sport wpływa na płodność opowiedział nam dr n. med. Dariusz Mercik – ginekolog i endokrynolog z Kliniki Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum w Katowicach.

Czy kobiety starające się o ciążę powinny być aktywne?

Uprawianie sportu ma dobroczynny wpływ na zdrowie, samopoczucie oraz figurę. Kobiety w coraz większym stopniu angażują się w aktywność fizyczną: wykupują karnety na siłownię, zapisują na obozy fitness, chodzą na zajęcia z crossfitu czy biegają w maratonach. Uprawiając sport w nadmiarze ryzykują jednak nie tylko kontuzją czy wycieńczeniem, ale i... spadkiem płodności.

Badania przeprowadzone m.in. na norweskim University of Science and Technology potwierdzają, że przy nadmiernej aktywności fizycznej szanse na macierzyństwo są 3 razy niższe. Jest to szczególnie istotna kwestia dla par, które wiele lat bezskutecznie starają się o dziecko.

W jaki sposób nadmiar sportu szkodzi płodności?

Winne temu są zbyt forsowne ćwiczenia, które wyzwalają niekorzystne dla płodności procesy. Widać to doskonale na przykładzie kobiet wyczynowo uprawiających sport, które mają problem z zajściem w ciążę. Dlaczego tak się dzieje? Wszelkie skrajności w przypadku aktywności fizycznej – czyli np. bardzo intensywne treningi – mają negatywny wpływ na kobiecą płodność. Po pierwsze, wzmożony i długotrwały wysiłek zaburza delikatną równowagę hormonalną i rytm cyklu kobiety, którego regularność jest kluczowa dla zapłodnienia. Im mniej regularny cykl ma kobieta – średnio to 28-30 dni – tym mniejsze szanse na zajście w ciążę. Problemem jest też brak owulacji, który może wystąpić po latach intensywnych treningów. Wynikający z tego niedobór estrogenów nie tylko uniemożliwia zajście w ciążę, ale może mieć poważne konsekwencje zdrowotne takie jak osteoporoza czy nawet zawał serca.
Poznaj: 4 najczęstsze problemy z miesiączką

Czy zagrożeniem dla płodności może być też popularne ostatnio bieganie?

Tak. Nawet bieganie rekreacyjne może być potencjalnie ryzykowne dla kobiet starających się o dziecko. 19-30 km na tydzień – już taki dystans wystarczy, aby u kobiety mogło dojść do pogorszenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych, spadku produkcji estrogenów i progesteronu oraz braku owulacji.

Czy waga kobiety ma tu jakieś znaczenie?

W pewnym sensie tak. Zbyt ekstremalne podejście do ćwiczeń może prowadzić do niedowagi. Problemy z zajściem w ciążę dotyczą m.in. biegaczek długodystansowych, tancerek baletowych czy kobiet uprawiających gimnastykę artystyczną, które mają niedobór tkanki tłuszczowej i restrykcyjną dietę. Nieadekwatne uzupełnianie rezerw energetycznych wprowadza cały organizm w stan „głodu”. Mózg odbiera to jako niekorzystny moment na ciążę i wprowadza układ rozrodczy w stan uśpienia. 
Same ćwiczenia nie powodują bezpłodności, to najczęściej wypadkowa wielu czynników: genetyki, niedoborów kalorycznych, wycieńczenia powysiłkowego oraz niedowagi. Wszelkie anomalie tzw. BMI (wskaźnik masy ciała) będą skutkować kłopotami z zajściem w ciążę. Choć jeśli BMI kobiety utrzymuje się w normie, to większości przypadków nawet przebiegnięty maraton nie powinien być przeszkodą.
Zobacz: Kalkulator BMI

Czy ćwiczenia aerobowe też mogą szkodzić płodności?

Badania wykazały, że ponad 4 godziny intensywnych ćwiczeń aerobowych w tygodniu mogą zmniejszyć szansę zajścia w ciążę u kobiet poddanych zapłodnieniu in vitro. Także w trakcie leczenia bezpłodności najlepiej unikać intensywnego wysiłku fizycznego, ponieważ wpływa on negatywnie na pracę jajników, które mogą być powiększone poprzez przyjmowanie leków stosowanych w terapii. Podobnie sprawa wygląda u mężczyzn, u których zbyt intensywne treningi zaburzają produkcję plemników. Jedno z badań potwierdziło, że kolarze, którzy pokonywali ponad 180 mil (290 km) tygodniowo mieli nietypowo ukształtowane plemniki, zaś przetarcia od siodełka i przegrzewanie jąder obniżały męską płodność.

Jaka dawka aktywności jest dobra dla starających się o dziecko?

Najlepszą opcją jest umiarkowana aktywność. Jedno z zagranicznych badań opublikowanych na łamach „Obstetrics & Gynecology” podaje, że u kobiet, które miały min. 30 lub więcej minut wzmożonej aktywności na dobę, ryzyko niepłodności z powodu zaburzeń owulacji było mniejsze.
Regularne ćwiczenia to m.in. optymalizacja pracy układu rozrodczego – dzieje się to poprzez stymulowanie gruczołów wydzielania wewnętrznego do produkcji hormonów odpowiedzialnych za wzrost komórki jajowej. Odpowiednia dawka ruchu usprawnia też metabolizm i poprawia przepływ krwi do macicy i jajników, co z kolei optymalizuje produkcję komórek jajowych, pomaga utrzymać prawidłową wagę ciała i zmniejszyć stres, niekorzystny dla płodności. Wszystkie te czynniki mają pozytywny wpływ na układ rozrodczy i przygotowują organizm do ciąży.

Z medycznego punktu widzenia, dla osób o stabilnej wadze, optymalne są treningi umiarkowane np. max. 1 godzina 3-4 razy w tygodniu lub 5 razy w tygodniu po ok. 30 minut. Taka porcja ruchu działa korzystnie na układ rozrodczy. 

Jakie dyscypliny sportu są zalecane?

Warto wybierać takie rodzaje aktywności czy dyscypliny, które działają rekreacyjnie, nie wymagają dużego wysiłku. Zamiast codziennych treningów crossfitu, triathlonu czy godzin spędzanych na bieżni, wybierzmy te mniej wymagające: spacery, fitness, jogę, pływanie czy jazdę na rowerze.

Wszystkie kobiety planujące staranie się o dziecko powinny przed regularnymi treningami skonsultować się z lekarzem. Specjalista oceni ich stan pod kątem planowania macierzyństwa: m.in. rezerwę jajnikową (badanie AMH), anatomię narządu rodnego, regularność cykli oraz jakość nasienia partnera. Wtedy dopiero może się okazać, że za problemami z zajściem w ciążę stoją zbyt częste treningi, które są dobre dla figury, ale nie dla kobiecej płodności. 

Poznaj: 12 badań, które trzeba zrobić przed ciążą

Kiedy można zajść w ciążę? Nie tylko w dni płodne! [FILM]

poradnik dieta
Patronaty
Zaplanuj swoją ciążę. Dieta dla płodności
Wiemy o tym, że dieta ma istotny wpływ na zdrowie naszego organizmu. W ostatnim czasie przeprowadzono wiele badań wskazujących, że określone zmiany wprowadzone do diety poprawiają płodność, wpływają na jakość komórek jajowych, plemników, zmniejszają ryzyko poronień. Jedzenie zgodnie ze wskazówkami jest jednocześnie jedną z lepszych zmian jaką możesz zrobić dla zdrowia swojego i przyszłego dziecka. Przygotowania do ciąży warto rozpocząć nawet rok przed planowaną ciążą, minimum 3 miesiące. Wykorzystaj ten czas jako “okno możliwości”.

Wpływ diety w okresie przedkoncepcyjnym na zdrowie mamy i rozwój dziecka Zdrowie dzieci formuje się jeszcze przed narodzeniem i zależy od stanu odżywienia mamy. Dzieje się to między innymi za pomocą modyfikacji epigenetycznych, czyli wpływu na aktywność genów przyszłego dziecka poprzez czynniki matczyne. Poprzez zmiany w diecie jeszcze przed poczęciem możemy oddziaływać na przebieg ciąży i zmniejszyć ryzyko powikłań ciążowych i okołoporodowych. Dostarczenie określonych witamin i minerałów najważniejsze jest przed ciążą i na jej początku. Dlatego coraz częściej mówimy o tym, że planowanie ciąży, obok wyboru ginekologa prowadzącego i wykonania zalecanych badań, mądrze jest zacząć od analizy jadłospisu przyszłych rodziców oraz oceny stanu odżywienia, co możemy zrobić w gabinecie dietetycznym. Kiedy rozpocząć przygotowania? Trzy miesiące to minimalny okres, który pozwoli na właściwe odżywienie organizmu, ale optymalnie to sześć miesięcy, a nawet rok. Z raportów Centre for Maternal and Child Enquiries wynika, że brak opieki przedkoncepcyjnej wiąże się z większym ryzykiem powikłań w ciąży. Czynniki takie jak dieta matki i stan odżywienia, które mogą być modyfikowane przed poczęciem dziecka, mają ważny wpływ na środowisko wewnątrzmaciczne i rozwój płodu. Przykładowo więcej wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w diecie przed ciążą oznacza lepszą dystrybucję tych kwasów tłuszczowych do płodu w trakcie ciąży, niż w przypadku spożywania ich większych dawek już w ciąży. Dlatego okres przedkoncepcyjny wydaje się być okresem krytycznym, w czasie, którego interwencje mogą prowadzić do szybkich korzyści zmniejszając ryzyko powikłań w ciąży i okresie okołoporodowym jak i zdrowotnych korzyści długoterminowych dla rozwoju dzieci. Podkreśla to WHO Global Action Plan for the Prevention and Control of Non-communicable Diseases 2013–2020 . Więcej...

ćwiczenia, basen, ciąża
Andrey Bandurenko - Fotolia.com
Wygląd i samopoczucie
Zalety aktywności fizycznej w czasie ciąży
Czy wiesz, jakie zalety ma ćwiczenie w czasie ciąży? W jaki sposób aktywność fizyczna przekłada się na zdrowie i kondycję przyszłej mamy? Sprawdź, jakie ćwiczenia można wykonywać w czasie ciąży, a jakich lepiej unikać. Posłuchaj, co o tym mówi ekspert z Instytutu "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka".

Zalety ćwiczenia w czasie ciąży Kobiety w ciąży często rezygnują z aktywności fizycznej z obawy o zdrowie dziecka. Niesłusznie! Z badań wynika, że ruch i ćwiczenia – w przypadku zdrowej ciąży, a nie zagrożonej! – nie mają wpływu na częstość poronień, porodów przedwczesnych czy nieprawidłowego rozwoju płodu. Udowodniono – i to wielokrotnie – że ćwiczenia zmniejszają u kobiet w ciąży ryzyko cukrzycy ciążowej , a także dolegliwości kostno-stawowe  oraz pokarmowe (zapobiegają wzdęciom, zaparciom i obrzękom). Poza tym pomagają w porodzie, szybszym powrocie do formy w czasie połogu, wzmacniają mięśnie i pomagają zachować prawidłową postawę. Regularna gimnastyka poprawia nastrój i zapewnia spokojniejszy sen. Oczywiście dotyczy to kobiet, które są w ciąży niepowikłanej. Aktywność fizyczna może być podejmowana tylko po uzyskaniu zgody lekarza prowadzącego ciążę. Weźmie on pod uwagę dolegliwości ciążowe swojej pacjentki oraz jej aktywność przed porodem. Jeżeli nie ma przeciwwskazań, kobieta może ćwiczyć. Ważne by pamiętała, że aktywność fizyczna powinna być w tym stanie umiarkowana. Jakie formy aktywności fizycznej może uprawiać kobieta w ciąży? Do aktywności, które uważane są za bezpieczne do uprawiania w czasie ciąży, należą: szybki marsz, pływanie, spokojna jazda na rowerze, aerobik, pilates, joga, rower stacjonarny. Panie, które przed ciążą trenowały bieganie , mogą kontynuować lekkie, nieforsowane treningi po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Kobiety wcześniej nieaktywne powinny zacząć od spokojnych kilkuminutowych ćwiczeń raz dziennie i co tydzień zwiększać czas aktywności o 5 minut. – Podczas wykonywania ćwiczeń przez kobiety ciężarne ważna jest równowaga, czyli tyle samo powtórzeń na lewą i prawą stronę ciała. Istotne jest również odpowiednie obuwie i...

Fotolia.pl
Starania o dziecko
Czy wiesz jak dieta wpływa na płodność? – czytaj wywiad z ekspertem
O tym, co jeść planując ciążę, a czego unikać w codziennych posiłkach rozmawiamy z dr n. med. Kingą Ziółkowską z kliniki leczenia niepłodności InviMed.

Jaką rolę w przygotowaniu do ciąży ma prawidłowe odżywianie się? Badania prowadzone w ciągu ostatnich lat przez różne ośrodki naukowe potwierdzają związek pomiędzy odżywianiem a płodnością . Utrzymanie dobrej kondycji i dobrego stanu zdrowia korzystnie wpływa na zapłodnienie i ciążę. Odpowiednia dieta , dzięki której dostarczamy organizmowi potrzebnych składników, reguluje produkcję hormonów, owulację , ma wpływ na funkcjonowanie narządów rozrodczych oraz jakość nasienia. To, co jemy, ma również znaczenie dla prawidłowego zagnieżdżenia zarodka w jamie macicy oraz jego rozwoju. Lepsze efekty przynosi także terapia związana z leczeniem niepłodności, gdy pacjent jest w ogólnie dobrym stanie zdrowia. Istnieje więc wiele powodów, by planując ciążę , przyjrzeć się dokładnie temu, co mamy na talerzu. Ważne, by jeść zdrowo, urozmaicać codzienny jadłospis, unikać konserwantów i produktów przetworzonych. Te podstawowe zasady dotyczą, oczywiście, obydwojga partnerów.     Jak na płodność wpływa waga, szczególnie otyłość lub niedowaga? Udowodniono, że zarówno otyłość, jak i niedowaga mogą prowadzić do kłopotów z zajściem w ciążę. Źle zbilansowana dieta może zachwiać gospodarkę hormonalną organizmu kobiety, a w konsekwencji zakłócać cykl menstruacyjny i owulację. Otyłość prowadzi do zmian w komórce jajowej, polegających na zaburzeniu jej metabolizmu, co utrudnia zajście w ciążę . Ale również panie o zbyt niskim wskaźniku BMI , czyli za niskim stosunku masy ciała do wzrostu i niedowadze, mogą mieć problemy z płodnością . Jeśli są zbyt szczupłe, w skrajnych przypadkach może dojść nawet do zatrzymania owulacji. Dlatego też tak ważne jest, by przygotowując się do ciąży, unormować wagę oraz przestawić się na odpowiednią dietę, opartą na pełnowartościowych składnikach. Czytaj też: Za dużo, za mało kilo -...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz