Jakie badania na boreliozę?
AdobeStock
Zdrowie

Borelioza: badania i ceny

Badania na boreliozę należy wykonać nie wcześniej niż 4-6 tygodni po wyciągnięciu kleszcza. Sprawdź, kiedy lekarz skieruje cię na testy i ile kosztują.

Po wyciągnięciu kleszcza wielu rodziców rozważa zrobienie dziecku badań na boreliozę. Część planuje również przebadać kleszcza. Wyjaśniamy, kiedy i jakie badania warto wykonać. Opieramy się na rekomendacjach dotyczących diagnostyki chorób przenoszonych przez kleszcze Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych (PTEiLCH).

Borelioza badania – kiedy warto je zrobić

Nie w każdym przypadku takie badania są potrzebne. I nie jest to bagatelizowanie tematu. Choć kleszcze robią wielką karierę w mediach, nie wszystkie zarażają nas boreliozą. Oczywiście – zakażonych kleszczy przybywa, dlatego musimy być czujni, ale powinniśmy też pamiętać, że ryzyko wystąpienia boreliozy po jednorazowym ukąszeniu kleszcza, wynosi obecnie tylko 1 proc. Jeśli twoje dziecko złapało kleszcza, przede wszystkim musisz jak najszybciej wyciągnąć pajęczaka, a potem – obserwować ślad po kleszczu i ewentualnie wiązać z nim różne niepokojące objawy. Badania będą konieczne w określonych przypadkach. Trzeba też pamiętać, że groźna może być także larwa i nimfa kleszcza, a dokładniej – ich ukąszenie.

Zapisz w książeczce zdrowia dziecka informację, kiedy dziecko miało kleszcza. Potem możesz o tym zapomnieć. Dzięki tej notatce lekarzowi łatwiej będzie diagnozować dziecko.

Borelioza badania – wskazania

W diagnostyce boreliozy obserwacja dziecka po ugryzieniu przez kleszcza odgrywa wielką rolę. Wszyscy wiemy, że trzeba sprawdzać, czy nie pojawił się rumień. Ale ten objaw nie występuje zawsze.

Boreliozę można podejrzewać jeśli: 

  • pojawił się typowy rumień wędrujący (ma średnicę powyżej 5 cm)
  • pojawił się inny objaw skórny (drobne zmiany, które układają się w formie girlandy i są dość rozległe, czerwono-siny guzek na płatku ucha, na brodawce sutkowej lub mosznie)
  • dziecko ma objawy grypopodobne (a wcześniej ugryzł je kleszcz)
  • dziecko ma objawy neurologiczne (np. porażenie nerwu twarzowego)
  • dziecko ma zaburzenia rytmu serca


Sprawdź: Na czym polega neuroborelioza

Borelioza badania – jakie wykonać

Jeśli zauważysz jeden z niepokojących objawów, idź z dzieckiem do lekarza. Rumień jest wystarczającym symptomem do zdiagnozowania boreliozy i nie wymaga potwierdzenia poprzez badania w laboratorium. W pozostałych przypadkach dostaniesz skierowanie na badania krwi wykrywające boreliozę. Ważny jest czas, kiedy się je wykonuje. Przeciwciała we krwi pojawiają się dopiero po 2-3 tygodniach od ukąszenia. Nie ma sensu wykonywać testów na boreliozę u dziecka wcześniej niż po 4-6 tygodniach od pogryzienia przez kleszcza. Wcześniejsze próby oznaczenia przeciwciał nic nie wykażą.

Badania pozwalające diagnozować boreliozę:

  • test Elisa – to tzw. test przesiewowy do wstępnej diagnostyki, który polega na oznaczeniu immunoglobuliny IgM i IgG. Jeśli wynik badania jest dodatni, to nie znaczy, że dziecko jest chore na boreliozę. – Test Elisa to bardzo czuła metoda, która może dawać wyniki fałszywie dodatnie. W takiej sytuacji powinniśmy rozszerzyć diagnostykę o kolejne badania – mówi w wywiadzie dla mamotoja.pl pediatra, dr n. med. Marek Pleskot, członek Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.  Koszt wykonania testu Elisa to ok. 100 zł.
  • test Westernblot – to kolejne badanie, które pokaże, czy rzeczywiście doszło do zakażenia krętkami boreliozy. Podobnie jak poprzednia metoda diagnostyki, również polega na poszukiwaniu dwóch przeciwciał w klasie IgG i IgM. Test kosztuje ok. 300 zł.


Są również badania, których nie warto wykonywać – mówi dr Marek Pleskot – np. metoda PCR, oparta na badaniach genetycznych w kierunku boreliozy. Wychodzi przy niej wiele różnych błędów, więc nie jest zalecana przez ekspertów. 

Borelioza badania – badać kleszcza czy nie?

Specjaliści twierdzą, że nie jest to zasadne. Ale jeśli koniecznie chcemy wysłać kleszcza do badania, warto pamiętać, że nawet jeśli był nosicielem krętków boreliozy, mógł ich nie przekazać dziecku. Gdy został szybko wyjęty (w ciągu 12 godzin od wbicia się w skórę) ryzyko, że zaraził boreliozą, jest niewielkie. Dr Marek Pleskot tłumaczy, że jeśli pajęczak znajdował się w skórze powyżej doby, wyglądał dorodnie, jakby opił się naszej krwi, a badanie genetyczne wykazało, że miał krętki boreliozy, wtedy powinniśmy zgłosić się do lekarza, aby rozważył podanie antybiotyku. Leczenie trwa 2-3 tygodnie, a bardzo rzadko przeciąga się do 28 dni. Podaje się jeden antybiotyk. Może to być doksycyklina, amoksycylina lub cefuroksym.

Co zrobić krok po kroku, gdy dziecko złapie kleszcza

  1. Usuń pajęczaka ze skóry (możesz to zrobić zwykłą pęsetą). Nie duś go, tylko ciągnij.
  2. Zdezynfekuj miejsce wkłucia i umyj ręce.
  3. Wpisz w książeczce zdrowia, że dziecko miało kleszcza.
  4. Możesz wysłać kleszcza do laboratorium na badanie, żeby sprawdzić, czy był nosicielem krętków boreliozy.
  5. Jeśli kleszcz długo tkwił w skórze i był opity krwią, dziecko może od razu dostać antybiotyk.
  6. Obserwuj dziecko po ugryzieniu kleszcza – nie u wszystkich zarażonych boreliozą pojawia się rumień wędrujący. 
  7. Zwróć uwagę na inne zmiany skórne, osłabienie stan podgorączkowy – tak też może objawiać się borelioza.
  8. Idź do lekarza, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
  9. Badania w kierunku boreliozy wykonuj nie wcześniej niż po upływie 4-6 tygodni od wyjęcia kleszcza (wcześniej we krwi nie ma przeciwciał).

Zobacz także:

Kleszcz – jak wygląda kleszcz wbity w skórę i kleszcz w naturze? [WIDEO + ZDJĘCIA]

kleszcze, mity na temat kleszczy, jak wyciągnąć kleszcza, borielioza, kleszczowe zapalenie mózgu, choroby odkleszczowe
Fotolia
Aktualności
Czy kleszcze spadają z drzew? Groźne mity o sprawcach boreliozy
Najlepszym sposobem ochrony przed kleszczami jest bardzo dobra wiedza na ich temat. Niestety na temat tych pajęczaków krąży również wiele nieprawdziwych informacji. Sprawdź, w które nie należy wierzyć.

Kleszcze czyhają na swoje ofiary na gałęziach drzew Mit: Ktoś cię przestrzegał, by nie spacerować pod drzewami, bo kleszcze tylko czekają, aby rzucić się z góry na ludzi? A może myślisz, że czapka jest świetnym rozwiązaniem, które ochroni cię przed desantem kleszczy ? Nic bardziej mylnego. Tych pajęczaków nie spotkasz raczej wysoko nad głową tylko pod stopami i w zaroślach do wysokości 1– 1,5 metra nad ziemią. Cierpliwie czekają na swoich przyszłych żywicieli w poszyciu leśnym, trawie lub na krzewach.  Polecamy:  Jak rozpoznać ugryzienie kleszcza i rumień wędrujący? W odpowiednim ubraniu kleszcze nam nie zagrożą Prawda/Mit: Długie spodnie z nogawkami wpuszczonymi w skarpetki i zakryte buty na pewno utrudnią kleszczom przyczepienie się do skóry, ale nie stanowią dla nich bariery nie do przejścia. Dowodem są choćby leśnicy, którzy do pracy w lesie noszą odpowiednią odzież, a mimo to wielu z nich choruje na boreliozę. Przed wyjściem na spacer w miejsca, gdzie można spotkać kleszcze , warto spryskać się środkiem, który je odstraszy, a po powrocie do domu dokładnie umyć całe ciało pod prysznicem (najlepiej szorując je myjką). Na tym jednak nie koniec. Całą odzież, którą mieliśmy na sobie, najlepiej wyprać. Kleszcze mogą na niej przeczekać nawet kilka dni i wbić się w skórę, gdy ponownie założymy jedno z noszonych wcześniej ubrań. Jasne ubranie pomaga chronić się przed kleszczami Prawda: Rzecz jednak nie w tym, że jasne kolory odstraszają kleszcze . Na białej koszulce czy szarych spodniach łatwiej wypatrzyć intruza i strzepnąć go jeszcze podczas pobytu w lesie czy na łące, zanim ukryje się w zakamarkach naszego ciała, w których skóra jest cieńsza i tym samym łatwiejsza do przebicia. Kleszcza w skórze trudno przegapić Mit: Momentu, gdy kleszcz wbija się w skórę, możemy nie poczuć, ponieważ ślina tych pajęczaków...

badanie kleszcza, kleszcz zaraża boreliozą, krętki borelli, bakterie borelii, czy kleszcz jest zakażony borelią
Fotolia
Aktualności
Badanie kleszcza na boreliozę – czy badać kleszcza i kiedy to robić?
Badanie kleszcza ma potwierdzić, czy kleszcz rzeczywiście był nosicielem krętków boreliozy. Gdy znajdziesz kleszcza wbitego w skórę, możesz denerwować się, czy zaraził cię tą groźna chorobą, czekać, czy pojawi się rumień, lub wysłać kleszcza na badania.

Aby upewnić się, czy nie doszło do zakażenia boreliozą, niektóre osoby decydują się na badanie kleszcza. Badanie ma potwierdzić lub wykluczyć, czy kleszcz był nosicielem krętków wywołujących boreliozę. Zdania na temat tego, czy warto wysyłać kleszcza do badania są podzielone. Sprawdzamy, czy można badać kleszcza, jak wygląda to badanie i czy warto je robić.  Kto bada kleszcza? Badanie kleszcza oferuje wiele laboratoriów. Jest to komercyjna usługa, za którą trzeba zapłacić. Ceny wahają się od 100 do 500 zł. W ramach projektów badawczych prowadzonych przez naukowców czasem pojawia się również możliwość badania kleszcza za darmo. Informacji o takich akcjach należy szukać w internecie. Jako zaletę, wynikającą z przebadania kleszcza, przedstawia się czas. Szybciej dowiadujemy się, czy kleszcz rzeczywiście był nosicielem krętków, nie musimy czekać na ewentualne objawy choroby. Na wyniki badania kleszcza czeka się do 10 dni, czasem można je odebrać po 24 godzinach. Przeciwciała we krwi u ukąszonego przez kleszcza człowieka pojawiają się po 2-3 tygodniach, a pierwsze objawy boreliozy mogą dać o sobie znać jeszcze później. Badania kleszcza – czy warto? Przed wysłaniem kleszcza na badania do laboratorium należy wziąć pod uwagę dwie sprawy, na które zwracają uwagę eksperci: nie wszystkie kleszcze są zarażone boreliozą zakażony kleszcz nie musi przekazać krętków boreliozy Ryzyko, że doszło do zakażenia maleje, jeśli kleszcz został wyciągnięty ze skóry szybko (w ciągu 12 godzin od wkłucia). Do badania można wysłać kleszcza, który jest mocno opity krwią i mamy podejrzenie, że długo tkwił w naszym ciele. Jak przygotować kleszcza do badania? Gdy wyciągniesz kleszcza (zobacz, jak prawidłowo to zrobić ), wystarczy: umieścić go na zwilżonym płatku kosmetycznym, zapakować w szczelną torebkę lub pojemniczek do badania...

test na boreliozę
Zdrowie
Test na boreliozę – rodzaje, co daje
Borelioza to podstępna choroba. Jej diagnozowanie odbywa się w oparciu o dwa testy – ELISA i Western blot, które jednak nie mówią o stanie, w jakim znajduje się pacjent.

Borelioza to choroba bardzo trudna do rozpoznania, bo najbardziej charakterystyczny dla niej objaw: rumień wędrujący, pojawia się tylko w 30-50 proc. zachorowań. Aby ją wykryć, najczęściej stosuje się specjalne badanie krwi : test ELISA i, w razie potrzeby, test Western blot. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych (PTEiLChZ) laboratoryjna diagnostyka boreliozy polega na wykryciu specyficznych przeciwciał klasy IgM oraz IgG w surowicy pacjenta. Ogólne informacje o testach na boreliozę Do zdiagnozowania boreliozy stosuje się obecnie dwa testy: ELISA i Western blot. Nie są to jednak testy idealne. Nie wykrywają samej choroby, a jedynie obecność przeciwciał, które pojawiają się w organizmie po kontakcie bakteriami wywołującymi boreliozę (krętkami Borrelia burgdorferi). To dlatego wykonanie tych testów nie pozwala jednoznacznie określić, czy badany jest chory na boreliozę czy nie. Można jedynie, w przypadku potwierdzenia obecności przeciwciał, stwierdzić, że badany miał kontakt z chorobotwórczymi drobnoustrojami, a więc może być chory. Test na boreliozę: ELISA To jedyny w Polsce refundowany test na boreliozę (wymagane jest skierowanie od lekarza). Traktowany jako test pierwszego wyboru. Przez wielu lekarzy uważany jest jednak za mało wiarygodny, dlatego, nawet jeśli wyjdzie ujemny, a u pacjenta kilka tygodni po ugryzieniu przez kleszcza pojawią się objawy grypy (gorączka, osłabienie), trzeba zrobić bardziej zaawansowane badania w kierunku boreliozy. Test ELISA daje też czasem wynik fałszywie dodatni, np. w chorobach autoimmunologicznych. Sprawdź: Typowe i nietypowe objawy boreliozy Test polega na identyfikacji w osoczu przeciwciał specyficznych dla bakterii Borrelia w klasie IgM i/lub IgG. Warto pamiętać, że te przeciwciała pojawiają się we krwi dopiero po upływie 4 tygodni od ewentualnego zakażenia. Zatem we wczesnych...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz