antykoncepcja hormonalna
Adobe Stock
Mama

Antykoncepcja hormonalna jest bezpieczna i skuteczna

Do antykoncepcji hormonalnej zalicza się pigułki, plastry, krążki dopochwowe, zastrzyki i implanty. Uwalniają one hormony, które zapobiegają zajściu w ciążę. Antykoncepcja hormonalna wykazuje wysoką skuteczność

Choć dostęp do antykoncepcji hormonalnej jest w Polsce trudniejszy niż w innych krajach europejskich, naprawdę warto się nią zainteresować. Jest skuteczniejsza niż wiele innych metod antykoncepcyjnych i ma wiele zalet. Narosło też wokół niej sporo mitów. Rozwiejemy je i podpowiemy, jaki rodzaj antykoncepcji hormonalnej będzie dla ciebie najlepszy.

Antykoncepcja hormonalna:

Działanie i skuteczność antykoncepcji hormonalnej

W skład środków antykoncepcyjnych wchodzą syntetyczne hormony – jeden lub dwa: gestagen albo estrogen i progestagen. Ich zadaniem jest:

  • zatrzymanie owulacji,
  • zagęszczenie śluzu szyjki macicy, które utrudnia plemnikom wędrówkę do jajowodów,
  • spadek kurczliwości jajowodów, co hamuje wędrówkę jajeczka w kierunku macicy,
  • zmiana właściwości śluzówki macicy, co uniemożliwia zagnieżdżenie się jajeczka.


Skuteczność antykoncepcji hormonalnej wynosi ponad 99 procent. W przypadku dwuskładnikowych tabletek hormonalnych wskaźnik Pearla wynosi 0,001, co oznacza, że na 100 tysięcy kobiet stosujących tę metodę antykoncepcji w ciągu roku tylko jedna zajdzie w ciążę. Skuteczność zależy od regularności przyjmowania tabletek i stanu zdrowia – skuteczność spada w przypadku biegunki i wymiotów.

Uwaga! Kiedy lekarz pyta cię, czy stale stosujesz jakieś leki, jeśli stosujesz antykoncepcję hormonalną, twoja odpowiedź musi brzmieć: TAK.

Antykoncepcja hormonalna w postaci tabletek antykoncepcyjnych

Na rynku dostępne są dwa rodzaje tabletek: jednoskładnikowe, zwane minipigułkami oraz dwuskładnikowe. Wszystkie ważne informacje na ich temat znajdziesz materiale: Tabletki antykoncepcyjne – rodzaje, stosowanie, przeciwwskazania.

Przed zapisaniem tabletek antykoncepcyjnych lekarz musi przeprowadzić wywiad, zbadać piersi i ciśnienie tętnicze krwi, wykonać badanie ginekologiczne oraz pobrać próbkę do cytologii. Czasami niezbędne jest zrobienie badania ALAT i ASPAT.

Antykoncepcja hormonalna „po’’ zwana awaryjną

To także antykoncepcja w postaci tabletek. Stosuje się ją w sytuacjach awaryjnych: gdy doszło do stosunku bez zabezpieczenia, gdy zawiodły inne metody antykoncepcji (np. pękła prezerwatywa).

Działanie takich tabletek uzależnione jest od fazy cyklu, w jakim znajduje się kobieta. Jeżeli jest ona w fazie przed owulacyjnej, antykoncepcja „po’’ hamuje owulację – nie dochodzi wówczas do zapłodnienia. Jeśli natomiast jajeczko zostało już uwolnione, hormony zawarte w tego typu tabletkach zmieniają śluz szyjki macicy oraz błonę śluzową macicy, co utrudnia zapłodnienie i zapobiega zagnieżdżeniu się jajeczka w macicy. Jak widać z tego opisu, antykoncepcja „po’’ nie jest metodą wczesnoporonną, gdyż o poronieniu mówi się wtedy, gdy zagnieżdżone już jajeczko ulegnie wydaleniu z macicy.

Skuteczność tego typu antykoncepcji hormonalnej wynosi od 50 do 90 procent i zależy od czasu, jaki upłynął od stosunku do przyjęcia tabletki.

Rodzaje antykoncepcji awaryjnej

W Polsce dostępne są dwa preparaty: z lewonorgestrelem (tańszy) oraz z uliprystalem (droższy). Pierwszy należy przyjąć nie później niż 72 godziny po stosunku, drugi – do 120 godzin od stosunku. Jeśli po zastosowaniu uliprystalu dojdzie jednak do ciąży, trzeba wykluczyć ciążę pozamaciczną, gdyż preparat zwiększa ryzyko tej nieprawidłowości.

Przeciwwskazania do stosowania antykoncepcji „po’’:

  • nadwrażliwość na składniki tabletki,
  • poważne schorzenia wątroby,
  • ciężka astma,
  • ciąża,
  • karmienie piersią,
  • choroba zakrzepowa,
  • nowotwory hormonozależne.
Uwaga! Antykoncepcji awaryjnej nie można stosować kilka razy w czasie jednego cyklu ani jako stałej metody antykoncepcyjnej.


Działania niepożądane:

  • tkliwość piersi,
  • bóle mięśni,
  • wahania nastroju,
  • bóle głowy i zawroty głowy,
  • nudności, wymioty, biegunka, brak apetytu.


Antykoncepcja awaryjna, jak każda antykoncepcja hormonalna, jest dostępna wyłącznie na receptę. Koszt takiej tabletki wynosi od 35 do 120 zł. Przyjmuje się, że jej skuteczność wynosi 98 procent, gdy została przyjęta w ciągu pierwszych 24 godzin od stosunku. Jeśli jajeczko zagnieździło się w macicy (czyli zaistniała ciąża) przed przyjęciem leku, nie jest w stanie ciąży zaszkodzić.

Antykoncepcja hormonalna w postaci plastrów

Jej zaletą jest to, że wnika do krwi z pominięciem układu pokarmowego. Plastry zawierają dwa hormony (estrogen i progesteron), które uwalniane są przez okres, jaki plaster znajduje się na ciele. Zwykle należy zmieniać plaster na nowy raz w tygodniu, najczęściej w 1., 7. i 15 dniu cyklu. Opakowanie plastrów na jeden cykl kosztuje 40-90 zł.

Plaster przykleja się na suchą, niezmienioną skórę ramienia, brzucha, uda, pleców lub pośladka. Jego skuteczność wynosi 0,9 w skali Pearla. Niestety skuteczność spada, jeżeli plaster odklei się przed czasem, co zdarza się u pięciu proc. kobiet. Czasami preparat wywołuje reakcję skórną (20 proc. kobiet).

Przeciwwskazaniem do stosowania plastrów antykoncepcyjnych jest wysoka masa ciała – powyżej 90 kg. Wynika to z dużej zawartości tkanki tłuszczowej, która utrudnia wnikanie hormonów do krwi.

Antykoncepcja hormonalna w postaci zastrzyków

Ten rodzaj antykoncepcji zawiera progesteron, który podaje się domięśniowo raz na trzy miesiące. Zastrzyki hamują owulację i zagęszczają śluz szyjki macicy. Koszt jednego zastrzyku to ok. 60 zł.

Skuteczność jest wysoka (0,3 w skali Pearla). Niestety po podaniu zastrzyku nie można odwrócić jego działania, co może być uciążliwe, jeśli okaże się, że kobieta źle toleruje lek. Powrót do płodności jest dłuższy niż w przypadku innych hormonalnych metod antykoncepcyjnych.

Zaletą zastrzyków antykoncepcyjnych jest to, że nie zwiększają ryzyka zakrzepicy i mogą być stosowane przez kobiety z nadwagą.

Antykoncepcja hormonalna w postaci implantów

Pod skórę ramienia wszczepia się mały (4 cm na 2 mm) plastikowy pręcik, który nawet przez pięć lat uwalnia hormon – progestagen (syntetyczny progesteron). Wszczepienie przypomina zastrzyk. Wykonuje się je w ciągu pierwszych pięciu dni cyklu. Usunięcie implantu (można to zrobić w każdej chwili) szybko przywraca płodność. Koszt tej antykoncepcji hormonalnej waha się od 1000 do 2000 zł.

Implanty antykoncepcyjne można stosować wtedy, gdy są przeciwwskazania do stosowania antykoncepcji hormonalnej dwuskładnikowej i innych metod antykoncepcyjnych: nadwaga, palenie papierosów, nadciśnienie, cukrzyca, karmienie piersią. Na skuteczność implantu nie mają wpływu: biegunka, wymioty, nie trzeba też pamiętać o przyjmowaniu tabletek czy zmianie plastra.

Skuteczność implantów jest bardzo wysoka i wynosi 0,01 w skali Pearla.

Do skutków ubocznych implantów antykoncepcyjnych należą:

  • nieregularne miesiączki lub ich zatrzymanie,
  • obniżone libido,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • bóle głowy,
  • przybieranie na wadze,
  • trądzik,
  • wahania nastroju,
  • uczucie dyskomfortu w pochwie.


Przeciwwskazania do stosowania implantów:

  • ciąża,
  • choroba zakrzepowa,
  • wiek poniżej 18 lat,
  • podejrzenie raka sutka,
  • krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie,
  • nadwrażliwość na składnik implantu,
  • hiperandrogenizacja.

Antykoncepcja hormonalna w postaci krążków dopochwowych

Kobieta sama zakłada w pochwie niewielki krążek, który przez 21 dni uwalnia progesteron i estrogen. Krążek hamuje owulację oraz zagęszcza śluz szyjkowy. Wadą tego rozwiązania jest to, że trzeba krążek wyjąć przed stosunkiem, a następnie go znowu założyć. Działanie antykoncepcyjne utrzymuje się do trzech godzin od wyjęcia krążka, dlatego od momentu jego wyjęcia do ponownego założenia nie powinny mijać więcej niż trzy godziny.

Wskaźnik skuteczności dla tej metody antykoncepcji hormonalnej wynosi 0,65 przy założeniu, że krążek styka się z błoną śluzową pochwy. Cena jednego krążka wynosi ok. 60 zł.

Mity o antykoncepcji hormonalnej

Poniżej znajdziesz spis mitów. Przeczytaj je i zapamiętaj: to wszystko o antykoncepcji hormonalnej NIE jest prawdą:

  • powoduje raka – nieprawda,
  • zabija libido – nie u wszystkich je zaburza, a nowej generacji preparaty nie mają wpływu na libido,
  • powoduje tycie – tycie to znak, że antykoncepcja hormonalna została źle dobrana,
  • po odstawieniu trudno jest zajść w ciążę – totalna bzdura,
  • po odstawieniu mogą być problemy z utrzymaniem ciąży czy zdrowiem płodu – bzdura,
  • stosując antykoncepcję hormonalną trzeba brać preparaty osłonowe – nie, gdyż prawidłowo dobrana antykoncepcja nie wywołuje skutków ubocznych.


Więcej o antykoncepcji:

Lęk przed ciążą blokuje kobietę w łóżku. Jak temu zaradzić? - mówi seksuolog [WIDEO]

mężczyzna u lekarza
Fotolia
Związki i seks
Wazektomia - męska antykoncepcja, zalety, wady, koszt
Wazektomia – odkąd zmieniły się metody jej przeprowadzania, jest to szybki i prosty zabieg. Po jej wykonaniu mężczyzna nie musi przechodzić rekonwalescencji.

Od pewnego czasu wazektomię można przeprowadzić za pomocą specjalnych narzędzi - bez skalpela (wazektomia WBS), całkowicie bezboleśnie i unikając nacinania nerwów. Ta metoda antykoncepcji zyskała dzięki temu więcej zwolenników, ponieważ jest szybka i prosta. Po podcięciu nasieniowodów rana jest niewielka, wystarczy na nią nakleić zwykły plaster. Za wazektomią przemawia także fakt, że całość trwa około 20 minut. Dodatkowo, zaraz po zabiegu, mężczyzna może normalnie funkcjonować, nie ma potrzeby korzystania z narkozy , przebywania w szpitalu i rekonwalescencji, jak to było w przypadku tradycyjnej wazektomii. Wazektomia: Przebieg Wady Dla kogo Cena Przebieg wazektomii Wazektomia jest antykoncepcją przeznaczoną dla mężczyzn, która blokuje plemnikom drogę do nasienia. Metoda nie ma skutków ubocznych np. takich jak zanik hormonów i seksualności . Wazektomia jest przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym. Polega na zastosowaniu przez lekarza techniki "bez skalpela", co oznacza, że skóra moszny nie jest przecinana, lecz rozwarstwiana ostrym narzędziem. To umożliwia odsłonięcie nasieniowodów i przeprowadzenie zabiegu. Następnie nasieniowody są przecinane i ich odcinki o długości ok. 2 cm zostają usunięte. Skuteczność zabiegu ocenia się na blisko 100 procent. Organizm po zabiegu szybko się regeneruje i ponadto zachowuje się tak samo jak przed zabiegiem. Jedynym wyjątkiem jest to, że w męskim nasieniu nie pojawiają się pleminiki – droga do niej zostaje odcięta. Wazektomia nie zaburza odczuwania przyjemności z seksu ani orgazmu. Jej zaletą jest też to, że nie trzeba pamiętać o łykaniu tabletek, czy kupowaniu innych środków antykoncepcyjnych. Zabieg robi się raz na zawsze. To bardzo popularna metoda antykoncepcji , która w państwach zachodniej Europy, Afryce czy obu Amerykach dostępna jest już od dawna. W Chinach jest...

antykoncepcja bez recepty
AdobeStock
Związki i seks
Antykoncepcja bez recepty - dostaniesz ją w aptece od ręki
Jest łatwo dostępna i można ją stosować niezależnie od fazy cyklu miesiączkowego. Zmniejszają ryzyko zachorowania na choroby przenoszone drogą płciową.

Antykoncepcja bez recepty nie wymaga zgody lekarza na jej stosowanie. Zalicza się do niej przede wszystkim prezerwatywy męskie i kobiece, kapturki doszyjkowe oraz środki plemnikobójcze. Oto wykaz środków antykoncepcyjnych bez recepty dostępnych na rynku. Środki antykoncepcyjne dostępne bez recepty Do środków antykoncepcyjnych, których stosowanie nie wymaga recepty lekarskiej, zalicza się: prezerwatywy męskie; prezerwatywy kobiece zwane też femidomami; błonę dopochwową (diafragma); kapturek naszyjkowy; gąbkę dopochwową; środki plemnikobójcze - żele, pianki, globulki antykoncepcyjne. Część z nich nie jest zbyt popularna w Polsce, stąd można kupić je tylko przez internet lub na zagranicznych stronach aukcyjnych. Antykoncepcja mechaniczna bez recepty Takie metody zapobiegania ciąży polegają na stworzeniu mechanicznej bariery, która uniemożliwia zajście w ciążę. Do tego rodzaju antykoncepcji, nazywanej także barierową zaliczamy: prezerwatywę dla mężczyzn - jedna z najbardziej powszechnych oraz najłatwiej dostępnych metod antykoncepcyjnych;  tworzy nieprzepuszczalną barierę między narządami płciowymi kobiety i mężczyzny; z prezerwatywy trzeba umiejętnie korzystać - nie uszkodzić jej podczas otwierania bądź zakładania; aby mieć pewność, że jej szczelność nie została naruszona, można po stosunku nalać do prezerwatywy wody i sprawdzić, czy nie przecieka; prezerwatywę dla kobiet - to pochewka zakończona dwoma giętkimi pierścieniami: zamkniętym i otwartym; jeden (o mniejszych rozmiarach) jest zamknięty i służy do wprowadzenia prezerwatywy do pochwy i zasłonięcia szyjki macicy , drugi zaś pozostaje na zewnątrz; w ten sposób powstaje bariera między narządami partnerów; błonę dopochwową - ma kształt półkuli, wykonanej z cienkiej gumy lateksowej, której brzeg jest wzmocniony metalowym pierścieniem;...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj