Strona zawiera treści tylko dla osób dorosłych

estrogeny sterują kobiecą płodnością
Adobe Stock
Starania o dziecko

Estrogeny - kluczowy hormon w płodności i cyklu miesiączkowym kobiety

Nazywane są hormonami kobiecości. I nie ma w tym nawet cienia przesady. Bez nich nie mogłabyś urodzić dziecka. Zobacz dlaczego!

 


Drzemie w nich potężna siła – sterują najważniejszymi procesami związanymi z płodnością kobiety. Jednak ich niedobór lub nadmiar może być groźny. Sprawdź, za co odpowiadają estrogeny i co robić, gdy ich poziom nie jest w normie!

Spis treści:
 

 

Co to są estrogeny

To bardzo ważne hormony płciowe kobiety, sterujące rozwojem, a następnie funkcjonowaniem żeńskich narządów płciowych. Estrogeny warunkują wykształcenie się 2- i 3-rzędowych kobiecych cech płciowych. Odpowiadają za:
 

  • wzrost macicy,
  • jajowodów,
  • pochwy,
  • zewnętrznych narządów płciowych,
  • sutków.


Pod ich nazwą kryje się cała grupa hormonów będących różnymi postaciami estrogenu, takich jak:
 

  • estron,
  • estriol,
  • estradiol,
  • estetrol (wytwarzany tylko w ciąży).


Poziom estrogenów w organizmie kobiety sterowany jest przez przysadkę mózgową i zmienia się w trakcie całego cyklu miesiączkowego.

Estrogeny produkowane są w:
 

  • jajnikach,
  • nadnerczach,
  • komórkach tkanki tłuszczowej.

Jaka jest rola estrogenów w organizmie kobiety?

Estrogeny wpływają u kobiety na:
 


Prawidłowy poziom estrogenów pozytywnie działa na:
 

  • przemianę tłuszczową,
  • układ krążenia,
  • równowagę emocjonalną.


Estrogeny odgrywają bardzo ważną rolę w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego. Po zakończeniu krwawienia (wtedy ich poziom jest najniższy) następuje wzrost estrogenów w organizmie i rozrost błony śluzowej macicy. W ten sposób ciało kobiety przygotowuje się do zapłodnienia i do zagnieżdżenia się w nim zarodka. Dzieje się tak aż do momentu owulacji, czyli połowy cyklu miesięcznego kobiety. Kiedy dojdzie do pęknięcia pęcherzyka Graafa i przekształcenia się go w ciałko żółte, zaczyna się spadek wydzielania estrogenów.

Estrogeny w ciąży i podczas karmienia piersią

Estrogeny odgrywają bardzo ważną rolę podczas ciąży. W jej trakcie wydzielanie estrogenów jest szczególnie wysokie - ich ilość zwiększa się prawie dziesięciokrotnie.

Po zapłodnieniu przygotowują śluzówkę macicy na przyjęcie zarodka i podtrzymują ciążę. Dzięki estrogenom macica się powiększa, więcej jest w niej naczyń krwionośnych, dzięki czemu podczas porodu jej mięsień jest podatny na działanie pobudzającej skurcze oksytocyny.

Wysokie stężenie estrogenów w ciąży powoduje, że zwiększa się ukrwienie okolic intymnych i piersi, na skutek czego stają się one bardziej miękkie, obrzmiałe i szczególnie wrażliwe. Estrogeny wpływają też na rozwój kanalików mlekowych w piersiach. Dodają przyszłym mamom urody:
 

  • piersi stają się większe,
  • sylwetka zaokrąglona,
  • włosy gęstsze i błyszczące,
  • skóra gładsza.


Wpływają również na psychikę przyszłej mamy, budząc instynkt budowania gniazda, pod którego wpływem kobieta urządza mieszkanie na przyjęcie dziecka.

Po porodzie poziom estrogenów gwałtownie spada, co może nasilać u matki nastroje depresyjne. Podczas karmienia piersią poziom estrogenów jest tak niski w ciele kobiety, że mają w tym czasie bardzo niewielką ochotę na zbliżenia intymne z partnerem.

Od czego zależy poziom estrogenów?

Jest wiele czynników, które mogą zmienić poziom estrogenów i spowodować zaburzenia hormonalne. Ogromne znaczenie ma w tym przypadku:
 

  • dieta,
  • wysiłek fizyczny,
  • stres,
  • wiek,
  • geny.
Zdaniem lekarzy, najlepszym dowodem na prawidłowe funkcjonowanie estrogenu w organizmie kobiety są jej regularne cykle miesiączkowe.

Jakie są skutki niedoboru estrogenów u kobiety?

Niedobór estrogenów występuje u kobiet w okresie menopauzy - organizm przestaje stopniowo produkować ten hormon. Zdarza się jednak także u znacznie młodszych kobiet. Do najczęstszych skutków niedoboru należą:
 

  • zaburzenia miesiączkowania (np. cykle bezowulacyjne),
  • niepłodność,
  • osteoporoza,
  • objawy związane z zanikiem cech płciowych - obniżenie barwy głosu, hirsutyzm (męski typ owłosienia), męska sylwetka.

Jakie są skutki nadmiaru estrogenów?

Nadmiar estrogenów - hiperestrogenizm - pojawia się w organizmie kobiety w przypadku przyjmowania zbyt dużych dawek leków zawierających hormony. Ich większa ilość może także wynikać z nowotworów jajnika.

Zbyt duża ilość estrogenów objawia się w ciele kobiety w postaci:
 

  • zaburzenia miesiączkowania,
  • zwiększonego ryzyka wystąpienia zakrzepów i zatorów,
  • nadmiernego przyrostu błony śluzowej macicy,
  • obrzęków,
  • przyrostu masy ciała,
  • migreny,
  • nudności,
  • wymiotów,
  • powiększonych piersi,
  • zaburzeń pracy wątroby.

Badanie poziomu estrogenów

Badania na płodność
Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl

Zaburzenia miesiączkowania i problem z płodnością to główne powody, dla których lekarz ginekolog może zlecić zbadanie poziomu estrogenów. Ponieważ ilość hormonów płciowych u kobiet zmienia się w ciągu miesiąca dlatego trzeba zbadać poziom estrogenów w kilku fazach cyklu miesiączkowego.

Przy 28-dniowym cyklu pierwsze badania najlepiej wykonać między 3. a 5. dniem cyklu, drugie w trakcie owulacji, między 12-14 dnia cyklu lub na 12-14 dni przed spodziewaną miesiączką (w przypadku cykli odbiegających długością od 28 dni), zaś trzecie już po jajeczkowaniu - zazwyczaj ok. 21. dnia cyklu.

 
Normy estrogenów

 

Faza cyklu miesiączkowego Wynik

faza folikularna, po krwawieniu miesiączkowym
 

0-587 pmol/l

owulacja
 

124-1468 pmol/l

faza lutealna, po owulacji
 

101-110 pmol/l

menopauza
 

0-110 pmol/l

 


Podwyższony poziom estrogenów może świadczyć o:
 

 

  • nowotworze lub guzach jajników, nadnerczy,
  • chorobach wątroby,
  • nadczynności tarczycy.
Poziom estrogenu wzrasta u kobiet, które przyjmują tabletki antykoncepcyjne zawierające ten hormon. U dziewczynek świadczy o przedwczesnym dojrzewaniu.


Obniżony poziom estrogenów występuje w przypadku:
 


Poziom tego hormonu obniża się także u anorektyczek, w wyniku niedożywienia.

Jak leczyć nadmiar estrogenów?

Jeżeli badanie wykaże za dużą ilość estrogenów, lekarz przepisze preparaty hormonalne blokujące nadmierne wytwarzanie hormonów. Poziom estrogenu można też obniżyć za pomocą diety. Opiera się ona na:
 

  • świeżych owocach (grejpfruty, pomarańcze) i warzywach (fasola, brokuły, kalafior, brukselka),
  • niskotłuszczowym nabiale,
  • naturalnie dojrzewających serach,
  • produktach pełnoziarnistych,
  • rybach morskich niehodowlanych,
  • owocach morza,
  • orzechach, migdałach, ziarnach słonecznika lub dyni.


Na obniżenie poziomu estrogenów wpływa również dieta śródziemnomorska, bazująca na tłuszczach roślinnych zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe.

Niewskazane jest:
 

  • jedzenie mięsa hodowlanego, które może być ulepszane sztucznymi hormonami,
  • soi,
  • picia piwa, napojów słodzonych,
  • kupowania owoców i warzyw pryskanych chemicznymi środkami ochrony.
Pamiętaj! Nie używaj plastikowych pojemników do przechowywania żywności oraz produktów antybakteryjnych zawierających triklosan (mydła, płyny do mycia naczyń). Jest to składnik o budowie chemicznej podobnej do estrogenu i może zaburzać produkcję hormonów.

 

Zobacz także
Test z wiedzy o dniach płodnych

Czy wiesz wszystko o dniach płodnych? Sprawdź się! [QUIZ]

Dni płodne

Dni płodne po okresie: kiedy są, jak je obliczyć przy regularnym i nieregularnym cyklu

śluz płodny

Śluz płodny: jak wygląda śluz w dni płodne i niepłodne?

Porady na temat płodności. Chcą być hitem a są zwykłym mitem!





 

Panowie! Wiele zależy od was, czy kobieta będzie miała ochotę na seks po porodzie [WIDEO]

zaburzenia miesiączkowania
Adobe Stock
Starania o dziecko
Zaburzenia miesiączkowania - 5 najczęstszych problemów z miesiączką
Problemy z miesiączką ma wiele kobiet. Ale nie zawsze jest to sygnał poważnych zaburzeń. Co jest normą, a kiedy powinnaś udać się do lekarza? Podpowiadamy!

Regularne miesiączki to dowód prawidłowo funkconującego organizmu kobiety. Jeżeli do tej pory miałaś okres w terminie, to nic dziwnego, że każde jego zakłócenie bardzo cię niepokoi. Tym bardziej że na temat tego, o czym świadczą zaburzenia miesiączki, narosło wiele mitów. Nieregularność okresu może być spowodowana błahostką , np. zmianą klimatu. Ale nie zawsze tak jest. Sprawdź, co powinno cię niepokoić i kiedy powinnaś zgłosić się do lekarza. Długie przerwy między krwawieniami Przyjmuje się, że miesiączka występuje co 28–31 dni i trwa 5–7 dni. Jeżeli krwawisz rzadziej niż co 31 dni, może to świadczyć o tym, że w twoim organizmie nie doszło do owulacji. Zazwyczaj przyczyną rzadkiego miesiączkowania (oligomenorrhoea) są: zaburzenia hormonalne związane z nieprawidłową pracą przysadki mózgowej, czyli np. zbyt wysokim stężeniem prolaktyny ; torbiele jajników; niedoczynność tarczycy. Efektem tego jest powstanie niedoboru progesteronu w drugiej części cyklu, a co za tym idzie wydłużenie jego trwania i wystąpienie w późniejszym terminie krwawienia miesiączkowego. Aby uregulować długość cyklu stosuje się w takim przypadku leki hormonalne, które wyregulują niedobór hormonu. Długie cykle mogą też być spowodowane wyjątkowo silnym, przewlekłym stresem. Wszystkie siły skoncentrowane są wtedy na pracy mózgu i mięśni. Stąd zaburzenia w gospodarce hormonalnej. W dodatku stres pobudza produkcję androgenów (męskich hormonów płciowych), które powodują zaburzenia miesiączkowania. Zazwyczaj mają one charakter przejściowy i wszystko wraca do normy, gdy minie trudny czas w życiu kobiety. Jeżeli tak się nie stanie, wówczas stosuje się leki normujące stężenie hormonów.    Raz w roku może zdarzyć się opóźnienie okresu. I nie świadczy to o żadnym zaburzeniu....

brak okresu
AdobeStock
Starania o dziecko
Brak okresu - to może być ciąża, ale nie tylko
Nie lekceważ tego, zwłaszcza jeżeli chcesz urodzić dziecko, bo nieleczony brak okresu może zmniejszać płodność.

Ciąża to najbardziej naturalna przyczyna, że go nie masz. Jeżeli jednak nie spodziewasz się dziecka, jest to ważny sygnał ze strony twojego organizmu. Miesiączka jest objawem zdrowia kobiety, a jej brak znakiem, że doszło do jego zakłóceń. Jest wiele powodów, dla których nie masz okresu. Zobacz, jakie są tego przyczyny i jak można je leczyć. Brak okresu - przyczyny Przeciętnie długość cyklu miesiączkowego u kobiety utrzymuje się w przedziale 26-32 dni. O braku miesiączki ( łac. amenorrhea) , można mówić, gdy nie pojawiła się nigdy u kobiety, która ukończyła 16 lat (postać pierwotna) lub krwawienie nie wystąpiło przez trzy kolejne cykle u kobiety, która wcześniej regularnie miesiączkowała (postać wtórna). Nie oznacza to jednak, że nie zdarzają się cykle krótsze (25 dni) oraz dłuższe (nawet 36 dni), które nadal mieszczą się w normie. Nieregularne cykle mogą mieć nastolatki oraz kobiety ok. 40 roku życia powoli wchodzące w okres menopauzy. Zanik krwawienia może być spowodowany bardzo wieloma przyczynami: ciążą, karmieniem piersią, nieprawidłowościami hormonalnymi w cyklu miesięcznym kobiety, odstawieniem tabletek antykoncepcyjnych – organizm może potrzebować trochę czasu, aby się przyzwyczaić i unormować, stresem – wzrasta poziom adrenaliny i kortyzolu, hamujących kobiecą owulację, gwałtownym spadkiem wagi, niedożywieniem, zaburzeniami odżywiania się,  anemią, długotrwałym wyczerpaniem ćwiczeniami fizycznymi, pracą zmianową – często prowadzi ona do niewysypiania się, w efekcie czego zwalnia się metabolizm i zanika miesiączka, zmianą stref czasowych, zażywaniem leków antydepresyjnych, przyjmowanie antybiotyków, nowotworami (guzy okolicy podwzgórzowo-przysadkowej, guzy jajnika, rak błony śluzowej macicy), menopauzą. Brak miesiączki - najczęstsze powody...

jak obliczyć dlugość cyklu
Fotolia
Starania o dziecko
Jak obliczyć długość cyklu? Kiedy jest pierwszy dzień cyklu i jakie są jego fazy?
Chcesz wiedzieć, kiedy będziesz miała dni płodne i zastanawiasz się, kiedy wypada pierwszy dzień cyklu? A może nie wiesz, jakie są jego fazy? Przeczytaj, jak obliczyć długość cyklu miesiączkowego.

Cykl miesiączkowy trwa zwykle 28 dni, ale może też być krótszy (21 dni) lub dłuższy (do 35 dni) – wszystko zależy od organizmu kobiety. Znajomość swojego cyklu miesiączkowego jest ważna, kiedy planujesz ciążę i... kiedy nie chcesz mieć już więcej dzieci. Co powinnaś o nim wiedzieć? Spis treści: Co to jest cykl miesiączkowy? Jak prawidłowo obliczyć długość cyklu? Jak obliczyć długość cyklu przy antykoncepcji hormonalnej? Jakie fazy ma kobiecy cykl? Czy karta obserwacji cyklu pomaga kontrolować płodność? Jakie są metody obserwacji cyklu miesiączkowego? Co to jest cykl miesiączkowy? Cykl miesiączkowy, zwany inaczej cyklem menstruacyjnym, to po prostu kilka następujących po sobie faz, w których zmienia się poziom niektórych hormonów w organizmie kobiety. Zmiany te następują po sobie cyklicznie i mają związek z okresem płodności, kiedy jest największa szansa na zajście w ciążę. Jakie znaczenie ma znajomość swojego cyklu miesiączkowego? Znajomość faz cyklu miesiączkowego jest ważna dla kobiet, które nie planują już dzieci, a także tych, które starają się o dziecko i chcą szybko zajść w ciążę. Jeśli je znasz, z większym prawdopodobieństwem możesz wyznaczyć dni płodne. Możesz to zrobić także na podstawie miesięcznego wykresu, na którym będziesz zaznaczała temperaturę ciała codziennie po przebudzeniu oraz obserwowała śluz, szczególnie przed okresem. Przed i w dni płodne śluz jest śliski, wodnisty i ciągnący – przypomina nieco białko jaja kurzego. Innym sposobem na wyznaczenie dni płodnych jest test owulacyjny, który wyznaczy dni płodne na podstawie poziomu hormonu LH. Dni płodne i niepłodne możesz też wyznaczyć za pomocą internetowych narzędzi czy aplikacji w telefonie albo użyć komputera cyklu czy kalendarza kosmobiologicznego.  Jak prawidłowo...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz