Choroby psychiczne rodziców bardzo wpływają na dzieci
AdobeStock
Aktualności

"Chodzą na paluszkach, żeby nie denerwować mamusi". O problemie milionów polskich dzieci

2 miliony polskich dzieci wychowuje się w rodzinach, w których rodzice cierpią z powodu depresji, nerwicy i innych chorób psychicznych. Jak wygląda ich rzeczywistość?

„Gdy rodzic przewlekle choruje, karuzela rodzinna zostaje zachwiana. Wszystko zaczyna się kręcić wokół chorego. Czy wziął leki, czy zrobił badania, jak się dziś czuje” – twierdzi psycholog Jolanta Zmarzlik, specjalistka do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie i ochrony dzieci przed krzywdzeniem, biegła sądowa. Niestety 2 miliony polskich dzieci wychowuje się w rodzinach, w których rodzice cierpią z powodu chorób psychicznych. Czy w takich domach dba się o zaspokajanie ich potrzeb?

Odwrócona hierarchia potrzeb

W normalnym, zdrowym domu rodzice troszczą się o dzieci i starają się zaspokajać ich potrzeby. Dzięki temu mają one szansę na prawidłowy rozwój i szczęśliwe dzieciństwo. W rodzinie dysfunkcyjnej potrzeby dziecka zdecydowanie nie są na pierwszym miejscu. Jest ono zaniedbywane, a w dodatku musi wykazywać się większą dojrzałością niż rówieśnicy. Często to właśnie dziecko dba o atmosferę w domu i to ono staje niejako w roli dorosłego. Brakuje mu należytej uwagi rodzica, pomocy w lekcjach, dbania o jego zdrowie, bezpieczeństwo, rozwój, samopoczucie.

Choroba psychiczna rodzica jest niezwykle obciążająca dla dziecka. „Jest uczone, że musi chodzić na paluszkach, żeby nie denerwować mamusi, gdy ta jest smutna. Albo jest od małego uczulane, żeby chować w domu noże, paski i sznurki, żeby tata nie odebrał sobie życia. Dziecko uczy się rozpoznawać najdrobniejszą zmianę humorów, bo może rodzic znów wybuchnie agresją i trzeba będzie uciekać lub się chować” – wyjaśnia psycholog.

Zobacz też: Dzieci w Polsce nie mają szczęśliwego dzieciństwa!

Dzieci nie rozumieją zachowania rodziców

Kilkuletnie dzieci nie wiedzą, co oznacza choroba psychiczna rodzica, często nawet nie mają świadomości jej istnienia. Z drugiej strony nie rozumieją, dlaczego opiekunowie są oschli, agresywni lub dziwnie się zachowują. Jolanta Zmarzlik mówi, że „w takiej sytuacji nie ma dobrych rozwiązań. No bo co powiedzieć kilkulatkowi? Żeby się nie bał agresywnego ojca albo nie próbował przytulać się do mamy? Że nie może czuć strachu, żalu, złości, tylko dlatego że rodzic jest chory? Przecież to jego emocje, do których ma prawo”.

Choroby psychicznej nie widać

Cierpiący z powodu depresji, schizofrenii czy nerwicy rodzic wyglądem niczym nie różni się od zdrowych ludzi. Nie ma kataru, kaszlu czy złamanej nogi, dlatego dziecku bardzo trudno jest pojąć, że jest chory. A jednak cierpi zarówno on, jak i dziecko i oboje każdego dnia próbują po prostu przetrwać.

Pogarszają się relacje, finanse. Chory skupia wszystkie swoje siły na ratowanie siebie. Czasu, pieniędzy i sił na zaspokajanie potrzeb dziecka zwyczajnie już nie starcza. Przykre, że rzeczywistość dwóch miliona dzieci w Polsce musi tak wyglądać. A przecież ani one, ani ich rodzice nie są winni tego, że dotknęła ich choroba.

Dostęp do specjalistów powinien być łatwiejszy

Choroby psychiczne wciąż są stygmatyzowane. Dzieci nawet jeśli wiedzą, że rodzice chorują, starają się to ukrywać w obawie przed szykanami od kolegów. Rodzice też nie mają łatwo, ponieważ często w chorobie są zostawieni sami sobie. Terminy do psychiatrów i psychoterapeutów są bardzo odległe nawet w dużych miastach, a w małych miejscowościach właściwie nie ma specjalistów.

Gdyby dostęp do pomocy lekarzy zajmujących się zdrowiem psychicznym był łatwiejszy, chorzy mogliby szybciej wracać do zdrowia, a to z kolei miałoby ogromny wpływ na ich dzieci. Tylko dobrze zaopiekowany dorosły cierpiący na chorobę psychiczną może odmienić los dziecka i dobrze się nim zajmować. Jednak do tego potrzeba powszechnej i szerokiej pomocy, której w naszym kraju wciąż brakuje.

Źródło: wprost.pl

Zobacz też:

Co sądzisz o tym, aby kobiety w ciąży były badane, czy nie mają depresji? [SONDA ULICZNA]

dobre wychowanie dziecka, metody wychowawcze, dzieci niesamodzielne, nadopiekuńczość, sukces w życiu, przygotowanie do przedszkola
Fotolia
Wychowanie
Ty też za bardzo trzęsiesz się nad dzieckiem? Sprawdź rady eksperta
Mamy problem z samodzielnością dzieci, bo za bardzo się nad nimi trzęsiemy. Najbardziej szkodzi nadmiar kontroli. Sprawia, że już przedszkolakom brakuje poczucia mocy oraz przekonania, że poradzą sobie w życiu - mówi psycholog, prof. Anna Brzezińska w rozmowie o tym, jak wychowywać, żeby nie popsuć dziecka.

Rodzi się dziecko. Skąd rodzice mają wiedzieć, jak je wychowywać? – Złośliwie mogłabym powiedzieć, że w szkołach jest przedmiot „ Wychowanie do życia w rodzinie ”, który tworzono po to, żeby pomóc dzieciom, nastolatkom i młodym dorosłym w bardziej przemyślanym rozpoczynaniu dorosłego życia i przygotowaniu do roli rodzica . Myślę jednak, że w większości przypadków nie spełnił swojej roli. Zmieniły się też rodziny. Kiedyś były większe, ludzie mogli się od siebie uczyć. Gdy dziecko było chore albo dziwnie się zachowywało, zjawiała się kuzynka, sąsiadka, aby coś poradzić. Teraz nie ma tego naturalnego źródła pierwszej pomocy. Gdy dzieje się coś niepokojącego, rodzice zostają sami. Można powiedzieć, że jest internet, ale żeby z niego mądrze korzystać – wiem, że zabrzmi to paradoksalnie – trzeba mieć jakąś wiedzę i być krytycznym, bo nie można wszystkiego, co tam napisano, przenosić na własne dziecko. Jest dużo poradników i książek, ale również należy czytać je krytycznie. Z wiedzą rodziców nie jest jednak najlepiej. Widzimy, że są pełni niepokoju. Oceniamy ich „po owocach”, gdy posyłają swoje pociechy do przedszkola, a przedszkolanki narzekają, że dzieci są niesamodzielne .  polecamy: Przygotuj z nami swoje dziecko do przedszkola W czym się ta dziecięca niesamodzielność przejawia? – Dziecko siada, wyciąga ręce i nogi, bo trzeba je ubrać, a nie próbuje tego robić samo. To jest bardzo powszechne zjawisko w przedszkolach. Trzeba uczyć dzieci mycia rąk , a przecież powinny to umieć z domu. Jest problem z jedzeniem, z samodzielnym zaspokajaniem potrzeb fizjologicznych. Myślę, że to efekt nadmiaru opieki , która ubezwłasnowalnia dziecko. Jasne, że my, dorośli, sami lepiej i szybciej umyjemy i uczeszemy malucha. Nie myślimy jednak, że odejmujemy mu w ten sposób poczucie, że zrobił coś sam...

Zdrowie
Gdy dziecko cierpi na rzadką chorobę
Nie zamykaj się z maluchem w czterech ścianach. Szukaj wsparcia wśród ludzi, którzy przeżywają to samo.

Nie zamykaj się z maluchem w czterech ścianach. Szukaj wsparcia wśród ludzi, którzy przeżywają to samo. Zwróć się o pomoc do odpowiedniej fundacji. Prowadzą je lekarze i rodzice. Mają większą wiedzę o danym schorzeniu niż personel w Twojej przychodni. Mukowiscydoza Fundacja Pomocy Rodzinom i Chorym na Mukowiscydozę , Kraków, ul. Celna 6, tel. (012) 29-23-180. To nieuleczalna choroba dziedziczna. Chory ma zaburzone funkcjonowanie tzw. gruczołów zewnętrznego wydzielania. Wszystkie wydzieliny są nadmiernie lepkie i gęste - zatykają przewody w organizmie, powodują stany zapalne w płucach, trzustce, wątrobie. Chore dziecko ma słony pot, ciągłe infekcje dróg oddechowych – katar, zapalenie oskrzeli - i oddaje cuchnące stolce. Wczesne rozpoznanie i leczenie zapobiega powikłaniom lub śmierci małego pacjenta. Leczone dziecko ma szansę dożyć 30-40 lat. Fundacja pośredniczy w zakupie sprzętu medycznego i leków. Wspiera finansowo rodziny, których nie stać na leczenie. Organizuje turnusy rehabilitacyjne dla chorych (koszt całkowity – ok. 1000 zł dla dziecka i jego opiekuna). Prowadzi seminaria, spotkania z lekarzami, dietetykami, grupy wsparcia dla rodzin. Informuje, gdzie można zrobić bezpłatne badania diagnostyczne i konsultacje. Autyzm Fundacja Synapsis , Warszawa, ul. Ondraszka 3, tel. (022) 825-87-22. Pojawia się, gdy dziecko ma uszkodzony lub źle funkcjonujący układ nerwowy. Maluchy dotknięte autyzmem mają zaburzoną mowę, bywają nadpobudliwe, agresywne, powtarzają te same, niekontrolowane ruchy. W Polsce na autyzm cierpi ok. 10 tys. dzieci. Rehabilitacja pozwala dziecku na normalne życie. Maluchy z podejrzeniem autyzmu diagnozowane są przez lekarzy: internistę, psychologa, psychiatrę, pedagoga. Rodzice dzieci zakwalifikowanych do terapii zawierają z fundacją roczny kontrakt obejmujący konsultacje medyczne i zabiegi rehabilitacyjne. Synapsis prowadzi punkt...

Jak przeprosić dziecko?
Fotolia
Wychowanie
Bóle głowy u dziecka to może być depresja. Powód? Wyścig szczurów już od przedszkola [WYWIAD]
Trudności z postawieniem dziecku granic, zapracowani rodzice, brak czasu i wyścig szczurów już od przedszkola – to wszystko sprawia, że coraz młodsze dzieci mają problemy z psychiką. Nawet co piąte dziecko ma zaburzenia zachowania, depresję lub inne problemy - alarmuje prof. Małgorzata Janas-Kozik, psychiatra dziecięcy.

Jeszcze niedawno o depresji mówiło się tylko w odniesieniu do dorosłych. Dziś już wiadomo, że zachowania depresyjne ma ok. 20 proc. nastolatków . Problemy pojawiają się u coraz młodszych dzieci, nawet u kilkulatków. Większość przypadków nie jest nawet diagnozowanych – w Polsce dramatycznie brakuje psychiatrów dziecięcych i kompleksowej opieki psychologicznej nad dziećmi: mówi prof. Małgorzata Janas-Kozik, psychiatra i psychiatra dziecięcy. Pani profesor, czy to prawda, że obniża się wiek, w którym dzieci zaczynają mieć problemy z psychiką? Coraz młodsze dzieci trafiają po pomoc do psychiatry. Te porady obejmują nie tylko samo dziecko, ale i rodzinę. Z jednej strony rośnie świadomość społeczna: rodzice, których niepokoi zachowanie dziecka , mogą się skonsultować na portalach społecznościowych albo poszukać informacji u dr. Google. Z drugiej strony zmieniło się tempo życia, pewne wymagania stawiane dzieciom i młodzieży, sposób komunikowania się. Zmienił się też model rodziny – z rodziny wielopokoleniowej na rodzinę „nuklearną” , która zwykle ogranicza się do rodzica i dziecka. Ani dziecko, ani rodzic nie mają wsparcia wielopokoleniowej rodziny. Dlatego szuka się pomocy u profesjonalistów. Gdy 20 lat temu zaczynałam pracę jako psychiatra dziecięcy, to głównymi moimi pacjentami były nastolatki . Obecnie pierwsze epizody ciężkich zaburzeń psychiatrycznych zdarzają się już w wieku 12, 13 lat. Ciężkie zaburzenia odżywiania zdarzają się u 11-latków. Rodzice mają trudności wychowawcze , nie radzą sobie z frustracją dziecka, z odmawianiem mu czegokolwiek. To widać już u kilkulatków.  Jakie frustracje może mieć tak małe dziecko? Np. to, że rodzice czegokolwiek mu odmawiają, nie chcą mu czegoś kupić w sklepie. Rodzice nie stwarzają dziecku sytuacji frustrujących i nie uczą oczekiwania na nagrodę. Trzeba czasem powiedzieć:...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz