Wyniki
Laureaci
ziajka krr
Wyniki
Nivea Klub Rodzica Recenzenta
Wyniki
nivea baby 2w1 krr
Wyniki
Pampers KRR
Wyniki
Wyniki
Wyniki
Wyniki
oksytocyna
Adobe Stock
Poród naturalny

Oksytocyna: kiedy się wydziela, jak wpływa na ciążę, poród i miłość do dziecka

Oksytocyna to hormon, który między innymi przyczynia się do poczęcia dziecka, a potem pomaga je urodzić. Razem z dr Katarzyną Skórzewską z Uniwersytetu Medycznego w Warszawie, wyjaśniamy, kiedy wydziela się oksytocyna i jak działa na kobietę w czasie ciąży, porodu i pierwszych dni po narodzinach dziecka.

Oksytocyna to hormon produkowany przez mózg, który wydziela się w wielu różnych sytuacjach, także w czasie ciąży, porodu i karmienia dziecka. Przede wszystkim znana jest z sali porodowej. W szpitalach rodzącym kobietom często podaje się kroplówkę z syntetyczną oksytocyną, która ma wywołać (indukować) poród lub go przyspieszyć. Syntetyczną oksytocynę wykorzystuje się też przed porodem, aby sprawdzić, czy poród naturalny będzie dla dziecka bezpieczny. 

Podajemy najważniejsze informacje o naturalnej i sztucznej oksytocynie. Opisujemy jej dzałanie na organizm kobiety i jej dziecka. 

Spis treści:

Pielęgnacja skóry twarzy w ciąży: lato

Czym jest naturalna oksytocyna i kiedy się wydziela

Oksytocyna jest hormonem produkowanym przez podwzgórze. Nie bez powodu nazywana jest hormonem miłości, przytulania lub przywiązania. Mózg wytwarza ją podczas współżycia – to oksytocyna uruchamia wyrzut męskiego nasienia i sprawia, że organizm kobiety przyjmuje je podczas orgazmu. Oksytocyna uwalnia się przede wszystkim w sytuacjach społecznych. Wydziela się np. podczas posiłków, które jemy w towarzystwie. Według badań wpływa również na mocniejsze odczuwanie zazdrości. Odgrywa ogromną rolę podczas porodu. 

Jak działa oksytocyna podczas porodu

Oksytocyna sprawia, że pojawiają się skurcze, które powodują skracanie się szyjki macicy, a następnie wypieranie płodu. Na początku porodu poziom oksytocyny jest niski (wtedy skurcze są słabsze), potem rośnie wraz z postępem akcji porodowej, nasilając czynność skurczową.

Aby ten naturalny mechanizm zadziałał, poród musi przebiegać bez zakłóceń. Wystarczy, że ciężarna zestresuje się, poczuje się skrępowana obecnością obcych ludzi na sali porodowej, będzie jej za chłodno lub zbyt jasno, aby nad oksytocyną górę wzięła adrenalina – hormon walki i ucieczki. Adrenalina mobilizuje organizm w chwilach zagrożenia, a podczas porodu może przerwać skurcze i przedłużyć akcję porodową.

Jeśli kobieta na sali porodowej czuje się bezpiecznie, ma zapewnioną intymność, mózg uwalnia oksytocynę i poród postępuje bez przeszkód. Podobnie jest w naturze – samica nie urodzi, dopóki odczuwa zagrożenie. Pozostawienie ciężarnej możliwości wyboru pozycji podczas rodzenia, zapewnienie jej odpowiedniej opieki wpływa równie efektywnie na postęp porodu jak podanie kroplówki z oksytocyną.

Funkcje oksytocyny w czasie ciąży, porodu i macierzyństwa

Oksytocyna największą rolę odgrywa tuż przed porodem i w jego trakcie, ale w nieznacznej ilości uwalniana jest również przez całą ciążę.

Oksytocyna wydzielana podczas ciąży:

  • pomaga organizmowi przyszłej mamy przyswajać substancje odżywcze
  • redukuje stres i wpływa na dobre samopoczucie ciężarnej
  • odpowiada za wszechogarniająca ciążową senność.


Im bliżej porodu, tym poziom oksytocyny staje się wyższy. Szczyt osiąga tuż po narodzinach dziecka podczas wydalania łożyska, a potem stopniowo opada. Dobroczynne działanie oksytocyny trwa, gdy kobieta pierwszy raz przystawia dziecko do piersi – właśnie za sprawą tego hormonu pojawia się pokarm. Od tej pory podczas każdego karmienia następuje wyrzut oksytocyny do krwi. To sprawia, że karmienia dla niektórych mam stają się niezwykle przyjemnym, niemal erotycznym doznaniem.

Ekspert od oksytocyny prof. Kerstin Uvnas Moberg ze szwedzkiego Instytutu Karolinska, dowiodła, że:

  • Mamy, które karmiły piersią przez ponad siedem tygodni, były spokojniejsze, gdy ich dzieci miały sześć miesięcy, niż te, które wcale nie karmiły piersią. To efekt relaksującego działania oksytocyny, który pozwala łatwiej wejść w nową życiową rolę mamy.
  • Poród i karmienie zmieniają mózg kobiety na zawsze, powodując, że jest lepiej chroniona przed stresem. Jak widać, efekty działania oksytocyny nie są tylko czasowe.

Oksytocyna a miłość macierzyńska

Wysoki poziom oksytocyny, który utrzymuje się we krwi kobiety w pierwszych chwilach po porodzie, sprzyja początkom miłości macierzyńskiej. We krwi noworodka również jest wtedy dużo tego hormonu. Oksytocyna wydziela się podczas kontaktu wzrokowego mamy i dziecka oraz podczas przytulania noworodka skóra do skóry.

Z badań prowadzonych przez prof. Ruth Feldman z Uniwersytetu Bar-Ilan w Izraelu, które miały sprawdzić, jak poziom oksytocyny wpływa na przywiązanie do dziecka wynika, że im więcej tego hormonu we krwi, tym uczucie jest silniejsze.

Czym jest test oksytocynowy

Test oksytocynowy to badanie polegające na podaniu ciężarnej oksytocyny pod postacią kroplówki w celu wywołania skurczów macicy. Podczas ich trwania obserwuje się pracę serca dziecka. Jeśli test nie wykaże nieprawidłowości, kobieta może rodzić naturalnie. Przy zaobserwowaniu nieprawidłowych wartości tętna dziecka w czasie skurczów, ciążę kończy się cesarskim cięciem.

Test oksytocynowy wykonuje się w ciąży donoszonej, w której pojawiły się powikłania. Badaniu poddaje się też kobiety w ciąży przenoszonej. Choć niesie ze sobą niewielkie ryzyko powikłań, test jest skutecznym badaniem pozwalającym zmniejszyć ryzyko niedotlenienia dziecka.

Ile trwa poród wywołany oksytocyną

Podanie oksytocyny wywołuje skurcze macicy, które mogą zainicjować poród. Kroplówka z oksytocyną ma przyspieszyć poród. Trudno jednak oszacować, kiedy dokładnie ciężarna urodzi. Żaden lekarz nie odpowie na pytanie, ile trwa poród wywołany oksytocyną. Dużo zależy od tego, jak organizm kobiety zareaguje na podanie hormonu, czy jest to pierwszy poród czy kolejny. Czasem od momentu podania oksytocyny do przyjścia dziecka na świat mija kilka, a czasami nawet kilkanaście godzin.

Z obserwacji wynika, że większe dawki oksytocyny skracają czas trwania porodu, ale staje się on bardziej bolesny – w szpitalach stosuje się dwa schematy podawania oksytocyny – nisko- i wysokodawkowy. 


Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) syntetyczna oksytocyna przy porodzie podawana jest zbyt często.

Sztuczna oksytocyna nie jest obojętna dla rodzącego się dziecka – może spowodować zaburzenia rytmu serca, żółtaczkę albo nawet silne reakcje uczuleniowe. Jej podanie jest wskazane, gdy poród trzeba przyspieszyć dla dobra dziecka, gdy doszło do zatrucia ciążowego u mamy, gdy ciąża jest przeterminowana i poród nie zaczyna się samoistnie lub gdy jest wywoływany w inny sposób.

Konsultacja: dr n. med. Katarzyna Skórzewska, ginekolog endokrynolog, adiunkt w Klinice Endokrynologii Ginekologicznej Uniwersytetu Medycznego w Warszawie.

Czytaj też:

ciąża, poród, początek porodu, objawy porodu, brzuch w ciąży
Fotolia
Przygotowania do porodu
Tak zaczyna się poród - film
Po czym poznać, że pora jechać na porodówkę? Poznaj pierwsze objawy porodu.

Film powstał we współpracy ze Szpitalem Medicover   

Oksytocyna, kleszcze, próżnociąg to instrumenty, które pomogą w czasie porodu
Poród naturalny
Pomogą ci urodzić – oksytocyna, kleszcze i próżnociąg
Zdecydowana większość porodów odbywa się zupełnie naturalnie. Ale czasem mama i dziecko potrzebują wsparcia.

To położna i ginekolog decydują o tym, kiedy rodzącej mamie trzeba pomóc. Nie panikuj, gdy usłyszysz, że „konieczne będą kleszcze” . One – podobnie jak inne instrumenty, z których korzystają lekarze – są po to, by szybko i przede wszystkim bezpiecznie dla Was zakończyć poród.   Oksytocyna przy porodzie Jest to hormon (wydzielany przez tylny płat przysadki mózgowej), który powoduje skurcze mięśni macicy . Kiedy i przy jakim porodzie się ją podaje . Organizm ciężarnej produkuje zwykle tyle oksytocyny, że wystarczy ona do wywołania potężnych skurczów macicy, a tym samym do skrócenia i rozwarcia jej szyjki (sprawdź, co może dziać się z szyjką macicy). Zdarza się jednak, że oksytocyny jest za mało. Owszem, pojawiają się skurcze, ale są tak słabe, że akcja porodowa się nie rozwija, a macica pracuje na pół gwizdka. W takiej sytuacji nie ma innego wyjścia jak podanie oksytocyny, gdyż inaczej maleństwo nie wydostanie się samo na świat.   Jak działa oksytocyna. Czeka Cię wenflon, kroplówka i hormon, który kropla po kropli spływa do Twojego organizmu. Ile? To zależy od Twoich potrzeb i reakcji na oksytocynę. Przez cały czas będziesz pod kontrolą – KTG rejestruje skurcze macicy (sprawdź, jak przebiega badanie KTG) , a także ich natężenie (usłyszysz też tętno maleństwa). Ani w czasie porodu, ani po narodzinach malucha. Oksytocyna to hormon fizjologiczny. Bez niej dzieci nie urodzą się w sposób naturalny. Groźne mogłoby być jedynie przedawkowanie, ponieważ po skurczu macicy nie nastąpiłby jej rozkurcz. Oznaczałoby to wstrzymanie dostawy krwi i dziecko mogłoby się udusić (dlatego praca macicy i tętno dziecka są przez cały czas monitorowane).   Zobacz też: jakie są pierwsze objawy porodu   Kleszcze przy akcji porodowej Przypominają dwie duże łyżki – ich kształt...

zmiany hormonalne w ciąży
Adobe Stock
Wygląd i samopoczucie
Zmiany hormonalne w ciąży – objawy wywołane burzą hormonalną
Zmiany hormonalne w ciąży dają szereg objawów, które potocznie nazywa się burzą hormonalną. Wszystko dlatego, że w organizmie kobiety ciężarnej zmienia się stężenie różnych aktywnych substancji, nazywanych hormonami. Na każdym etapie ciąży jest ono nieco inne, dlatego wywołuje najróżniejsze objawy – od senności po wzrost libido.

Hormony to substancje, bez których organizm nie mógłby funkcjonować. Zależy od nich nie tylko praca wszystkich narządów, ale także myśli i uczucia. Zajście w ciążę wywołuje zmiany hormonalne. Wcześniej substancje te wytwarzały gruczoły dokrewne, takie jak np. tarczyca, a teraz wiele z nich powstaje w łożysku, które znajduje się wewnątrz macicy i zasila dziecko w brzuchu przez łączącą je z nim pępowinę. Po porodzie łożysko jest wydalane, a hormony ciążowe przestają być potrzebne. Zanim to nastąpi, warto oswoić się z nimi, choćby po to, by wiedzieć, jak teraz działają na twój organizm. Spis treści: hormony na początku ciąży burza hormonów na późniejszym etapie ciąży Hormony działające na początku ciąży Wśród nich trzeba wymienić hCG – hormon, który pozwala stwierdzić ciążę testem ciążowym , endorfiny zwane hormonami szczęścia, progesteron i estrogen. Wywołują one zmiany w samopoczuciu i wyglądzie ciężarnej: Progesteron – odpowiada m.in. za wszechogarniającą senność W wyniku zmian hormonalnych, głównie wskutek wzrostu poziomu progesteronu , możesz odczuwać większą potrzebę snu. Czasem bywa ona tak silna, że jesteś w stanie usnąć na dywanie, gdy kładziesz się na chwilę, by wyprostować plecy. Nagłe stany zmęczenia zwykle ustępują pod koniec I trymestru. Środkowy trymestr jest zwykle okresem przypływu energii, której poziom opada wraz ze zbliżaniem się terminu porodu. Wtedy znów może wrócić zmęczenie. Gonadotropina kosmówkowa – wpływa na mdłości i wymioty Nudności czasem bywają pierwszym sygnałem ciąży. Te nieprzyjemne objawy najbardziej dokuczliwe są w pierwszym trymestrze, a potem słabną lub całkiem ustępują. Prawdopodobnie ma to związek z rosnącym poziomem gonadotropiny kosmówkowej (hCG ). Hormon ten jest produkowany przez organizm od około siódmego dnia po zapłodnieniu ....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
Bon turystyczny przedłużenie
Aktualności
Bon turystyczny przedłużony: będzie obowiązywał również w sezonie zimowym 
Joanna Biegaj
Opieka na dziecko 2 dni
Prawo i finanse
2 dni opieki na dziecko: kiedy zgłaszać pracodawcy urlop opiekuńczy
Milena Oszczepalińska
życzenia na dzień chłopaka
Aktualności
Życzenia na Dzień Chłopaka: rymowanki, wierszyki, mądre cytaty
Joanna Biegaj
Ile trwa katar u dziecka
Zdrowie
Ile trwa katar u dziecka: katar wirusowy i bakteryjny. Ile trwa nieleczony katar?
Ewa Janczak-Cwil
Imiona aniołów: lista anielskich imion dla chłopców i dziewczynek
Aktualności
Imiona aniołów: lista anielskich imion dla dziewczynek i chłopców
Luiza Słuszniak
Pomysły na Dzień Chłopaka w szkole
Aktualności
Pomysły na Dzień Chłopaka w szkole: jak zorganizować obchody, jakie prezenty przygotować?
Joanna Biegaj
Ciasto na dzień chłopaka z kremem i owocami
Przepisy
Ciasto na Dzień Chłopaka: przepis. Spraw pyszną niespodziankę!
Adrianna Trusiuk
Dzień chłopaka i Dzień mężczyzny: czy to samo święto?
Święta i uroczystości
Dzień Chłopaka i Dzień Mężczyzny: czy to jest to samo święto?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Zabawy na Dzień Chłopaka: fajne i śmieszne aktywności dla dzieci
Gry i zabawy
Zabawy na Dzień Chłopaka: fajne i śmieszne gry i zabawy dla dzieci
Sylwia Arlak
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły
Edukacja
Jak napisać upoważnienie do odbioru dziecka ze szkoły [WZÓR]
Joanna Biegaj
gęsty katar u dziecka
Zdrowie
Gęsty katar u dziecka – jak szybko się go pozbyć?
Ewa Janczak-Cwil
pielęgnacja niemowlaka
Aktualności
Najważniejsze zasady pielęgnacji niemowlaka (rady położnej)
Joanna Biegaj
upoważnienie do odbioru dziecka z przedszkola
Edukacja
Upoważnienie do odbioru dziecka z przedszkola: jak je napisać, kto może zostać upoważniony? 
Joanna Biegaj
skierowanie do lekarza
Zdrowie
Do jakiego specjalisty potrzebne jest skierowanie?
Magdalena Drab
Kaszka kukurydziana
Dieta
Kaszka kukurydziana dla niemowlaka – jak zrobić i od kiedy warto ją podać? [PRZEPIS]
Adrianna Trusiuk
Najlepsze książki dla 5-latka
Wychowanie
Książki dla 5-latków. Jakie wybrać, by zachwycić dziecko?
Luiza Słuszniak
wierszyk dla nauczyciela przedszkola
Przedszkolak
Wierszyk dla nauczyciela przedszkola: propozycje, które sprawdzą się też jako życzenia
Joanna Biegaj