torbiel jajnika
Adobe Stock
Mama

Torbiel jajnika (cysta) - objawy, przyczyny, sposoby leczenia

Ból podbrzusza i zaburzenia miesiączkowania to jedne z objawów torbieli jajnika. Nieleczona może powodować wiele powikłań zdrowotnych, w tym nawet nowotwór jajnika. 
dr n. med. Mariusz Sadowski
Konsultacja merytoryczna

Torbiel na jajniku to częsta dolegliwość u kobiet młodych, w wieku rozrodczym. Najczęściej jest to łagodna zmiana i wystarczy regularna jej kontrola, a znika ona samoistnie po kilku cyklach miesiączkowych. Ale bywa też i tak, że torbiel może stać się groźna dla zdrowia kobiety. Dlatego nie można jej bagatelizować. Opisujemy, na czym polega torbiel jajnika i jak się ją leczy.

Spis treści:

Na czym polega torbiel jajnika

Torbiel jajnika, nazywana także cystą (z łac. cystis ovarii) to wypełniona płynem surowiczym, krwią lub inną tkanką zmiana na jajniku. Może znajdować się we wnętrzu, na zewnątrz oraz w ścianie jajnika. Jest to zmiana o charakterze łagodnym, występująca na jednym lub obu jajnikach.

Cysty dzielimy na: 

  • torbiele endometrialne (torbiele czekoladowe),
  • torbiele surowicze (torbiele proste np. torbiel pęcherzykowa, torbiel ciałka żółtego), 
  • torbiele dermatoidalne (torbiele skórzaste).


Torbiel jajnika może mieć wielkość zaledwie kilka milimetrów lub osiągać rozmiary pokaźnej pomarańczy. Małe, pojedyncze torbiele na jajnikach nie powodują z reguły dolegliwości odczuwanych przez kobietę.

Duże torbiele na jajnikach mogą oznaczać kłopoty z zajściem w ciążę - niebezpieczne są zwłaszcza liczne cysty na obu jajnikach, ponieważ mogą doprowadzić do niepłodności. Istnieje także ryzyko, że mogą pęknąć i spowodować stan zapalny. 

Objawy torbieli jajnika

Objawy cysty na jajniku to:

  • krwawienia występujące między okresami,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • bóle podbrzusza – często po tej stronie, gdzie znajduje się jajnik z torbielą,
  • ból miednicy,
  • ból pleców,
  • ból podczas stosunku seksualnego,
  • parcie na pęcherz,
  • zmniejszony apetyt,
  • wzdęcia,
  • pogorszenie samopoczucia – bóle głowy, nerwowość, omdlenia, 
  • czasem również nudności i wymioty.


Możesz mieć pojedyncze objawy lub kilka naraz. O każdym z nich powinnaś poinformować swojego ginekologa.

Przyczyny powstawania torbieli jajnika

Cysta na jajniku powstaje w wyniku:

  • niepęknięcia w trakcie owulacji pęcherzyka Graffa (to w nim dojrzewa jajeczko) - torbiel pęcherzykowa,
  • niezaniknięcia ciałka żółtego w sytuacji, kiedy nie doszło do zapłodnienia - torbiel ciałka żółtego lub czynnościowa,
  • zaburzeń hormonalnych, m.in. zespołu policystycznych jajników, 
  • endometriozy – torbiel powstaje z komórek śluzówki macicy, które docierają do jajników - torbiel czekoladowa,
  • stanów zapalnych – wtedy w torbielach może znajdować się ropa,
  • pozostania w organizmie kobiety resztek tkanek w postaci komórek naskórka, tłuszczowych, a nawet tkanek kostnych lub zębów - torbiel dermoidalna (skórzasta).

Diagnoza torbieli jajnika

Mała torbiel może sama wchłonąć się po kilku cyklach miesięcznych. Gdy jednak jest duża lub jest ich kilka, potrafi być bardzo dokuczliwa - zwłaszcza kiedy znajduje się w jajowodzie. Torbiele wykrywane są bardzo często podczas badania ultrasonograficznego w czasie rutynowej wizyty u ginekologa.

Aby mieć pewność, że kobieta ma cystę na jajniku, konieczne jest wykonanie badania:

  • USG transwaginalnego,
  • sprawdzenie poziomu hormonów we krwi (estrogenów, progesteronu, LH oraz FSH),
  • biopsji torbieli – w sytuacji dużych zmian, kiedy trzeba wykluczyć powstanie nowotworu,
  • markerów nowotworowych we krwi (CA 125 i CA 199).

Leczenie torbieli jajnika

Zależnie od przyczyny powstania torbieli i jej rodzaju lekarz może zlecić:

  • kurację hormonalną,
  • leczenie antybiotykami,
  • zabieg laparoskopowy.


Jeżeli istnieje podejrzenie, że torbiel jest zmianą złośliwą, konieczne jest jej chirurgiczne usunięcie. Usuwa się torbiele czekoladowe i dermatoidalne. Zdarza się, że mnogie torbiele doprowadzają do konieczności usunięcia jajnika. Warto jednak pamiętać, że kobieta, która ma jeden zdrowy jajnik nadal może zajść w ciążę.

Sprawdź, co mówią lekarze o torbielach na jajnikach:

  • Prof. dr hab. Bogdan Chazan, ginekolog i położnik, konsultant wojewódzki ds. ginekologii i położnictwa w Kielcach o tym, jak leki hormonalne używane w leczeniu torbieli wpływają na owulację.
  • Dr n. med. Krzysztof Dynowski, ginekolog endokrynolog z Przychodni Przyszpitalnej Szpitala Bielańskiego w Warszawie o tym, jak leczyć torbiele czekoladowe.

Rokowania w torbieli jajnika

Kobieta, która raz miała torbiele jajnika i mimo że została wyleczona, ma skłonność do tworzenia się nowych cyst. W takim przypadku konieczne jest robienie badań kontrolnych. O tym, jak często, decyduje lekarz prowadzący - ale kontrolne wizyty nie powinny być rzadziej niż raz na rok.

W większości przypadków - 95 procent- torbiele są łagodnymi zmianami nowotworowymi. Nieleczone torbiele mogą jednak przyczynić się do powstania raka jajnika. Dlatego tak istotne jest ich regularne kontrolowanie i w odpowiednim momencie wdrożenie leczenia.

Zobacz też: 

Jak wybrać fotelik dla noworodka do auta? - film

6 objawów zespołu policystycznych jajników
AdobeStock
Starania o dziecko
6 najczęstszych objawów zespołu policystycznych jajników
Zespół policystycznych jajników (PCOS) może być przeszkodą w zajściu w ciążę. Jak go rozpoznać? Zobacz, jakich objawów nie powinnaś lekceważyć.

Jeżeli od dłuższego czasu bezskutecznie starasz się o dziecko, być może przyczyną tego jest zespół policystycznych jajników (w skrócie   PCOS). Sprawdź, jakie są objawy tego zaburzenia - jeżeli zauważysz u siebie większość z nich, nie zwlekaj z pójściem do lekarza. Im szybciej zdiagnozujesz chorobę i zaczniesz ją leczyć, tym szybciej twój organizm zacznie pracować prawidłowo. Jak objawia się zespół policystycznych jajników?  Przeczytaj! Zespół policystycznych jajników to zaburzenie hormonalne U zdrowych kobiet w jajnikach znajduje się cały arsenał  komórek jajowych . Są ukryte w  pęcherzykach Graafa , dojrzewając w nich. Gdy jajeczko jest gotowe do zapłodnienia, pęcherzyk pęka i uwalnia je, aby mogło powędrować jajowodem do macicy i tam poczekać na zapłodnienie przez plemnik. Przy zespole policystycznych jajników nieprawidłowe działanie hormonów uniemożliwia dojrzewanie komórki jajowej i pęknięcie pęcherzyka. Nie dochodzi do  owulacji.  Jajeczko zostaje w nim uwięzione. W trakcie następnych cykli miesiączkowych kolejne pęcherzyki rosną i obumierają, nie uwalniając jajeczek. Gromadzące się w jajniku niedojrzałe pęcherzyki tworzą liczne małe torbiele jajnika, czyli cysty - stąd nazwa zespół policystycznych jajników lub zespół wielotorbielowatych jajników. Oto 6 najczęstszych objawów zespołu policystycznych jajników: Nieregularne miesiączki Zaburzenia lub brak okresu przynajmniej w 6 cyklach menstruacyjnych w ciągu roku, to najbardziej oczywisty sygnał, że powinnaś zbadać się w kierunku PCOS. Brak miesięcznego krwawienia to efekt zakłócania lub wręcz zatrzymania owulacji. Bez niej nie dojdzie do zapłodnienia. W takiej sytuacji starania o dziecko mogą być bardzo trudne , a czasem wręcz niemożliwe. Ból w okolicach miednicy Jest to ból, który pojawia się bez szczególnej przyczyny. Prawdopodobnie...

torbiele jajnika w ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
Diagnoza: torbiel jajnika. Czy jest się czym martwić, jeśli jesteś w ciąży?
Regularne badanie USG pomaga w wykrywaniu torbieli jajnika w ciąży. Większość zmian jest niezłośliwa, szczególnie u kobiet przed menopauzą. Sprawdź, co powinnaś wiedzieć o torbielach i guzach jajnika w ciąży.

            Spis treści: 1. Rodzaje torbieli jajnika w ciąży 2. Torbiele i guzy wywołane przez ciążę 3. Torbiele niezłośliwe 4. Torbiele złośliwe 5. Objawy torbieli jajnika 6. Leczenie torbieli w ciąży Guzy przydatków miednicy, w tym torbiele jajnika, wykrywa się u około 2-4 proc. ciężarnych . Badanie USG, które jest standardowo wykonywane w ciąży, jest ważnym narzędziem w wykrywaniu zmian w obrębie macicy i jajników. Torbiele (cysty) jajników najczęściej zanikają samoistnie w czasie ciąży lub po porodzie, zazwyczaj też nie dają charakterystycznych objawów. Większość z nich jest niezłośliwa. Rodzaje torbieli jajnika w ciąży Najczęściej występujące zmiany budowy jajnika w ciąży: torbiel ciałka żółtego – niezłośliwa cysta wypełniona płynem, jest pozostałością pęcherzyka Graafa. Najczęściej wzrasta w 1. trymestrze ciąży i zanika w 2. trymestrze. Sytuacja, w której zwiększa wymiary przez całą ciążę, występuje rzadko. torbiele krwotoczne – to także torbiele ciałka żółtego, w których obrębie doszło do krwawienia. torbiele po stymulacji jajników – wywoływanie jajeczkowania może skutkować powstaniem wielu torbieli o cienkich ściankach i wymiarach sięgających do 10-15 cm. Takie zmiany mają tendencję do pękania i krwawienia, ale najczęściej są niezłośliwe i zanikają w 2-3 trymestrze ciąży. Torbiele i guzy wywołane przez ciążę Ciąża to okres, w którym mogą wystąpić także następujące zmiany w obrębie jajników: torbiele tekaluteinowe – pojawiają się najczęściej po 1. trymestrze, często jako efekt zaśniadu groniastego całkowitego. żółtczaki ciążowe (luteoma) - lite guzy jajnika, które mogą powodować wzrost poziomu hormonów męskich u ciężarnej i u płodów...

ból jajnika
AdobeStock
Mama
Ból jajnika - objawy, przyczyny, kiedy trzeba iść do lekarza
Ból jajnika może być spowodowany owulacją lub miesiączką. Może to być także sygnał torbieli lub endometriozy. Wyjaśniamy 5 najczęstszych powodów bólu jajnika.

Ból jajnika objawia się w postaci bólu dolnej części brzucha , a jego przyczyną często jest owulacja, którą kobiety przechodzą w połowie cyklu miesiączkowego. Jednak ból jajnika może być także sygnałem poważniejszej dolegliwości, dlatego nie można go lekceważyć. Zobacz, co oznacza ból jajnika i co jest jego przyczyną. Spis treści: Ból jajnika - objawy Ból jajnika - przyczyny fizjologiczne Ból jajnika spowodowany chorobami kobiecymi Ból jajnika - objawy związane z kobiecymi chorobami Ból jajnika - leczenie Ból jajnika w ciąży Ból jajnika - objawy Ból jajnika przypomina ból dolnej części brzucha. W zależności od tego, czy jest to ból prawego, czy lewego jajnika, jest on zlokalizowany po jego prawej lub lewej części. Objawia się w postaci: kłucia z jednej strony brzucha, uczucia ciągnięcia, rozpierania w podbrzuszu. Ból jajnika - przyczyny Przyczyny bólu jajnika mogą wynikać z: fizjologii kobiecej - np. miesiączki, owulacji, chorób kobiecych - m.in. torbielą jajnika lub endometriozą. Ból jajnika - przyczyny fizjologiczne Ból jednego lub obu jajników występuje podczas: owulacji - to jedna z najczęstszych przyczyn dolegliwości jajników, pojawiająca się w połowie cyklu miesięcznego; jest spowodowana pęknięciem pęcherzyka Graafa i uwolnieniem komórki jajowej; ból trwa zazwyczaj 2-3 dni, może być dokuczliwy, ale nie jest silny, zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS) - to bardzo częsta dolegliwość kobieca spowodowana zbliżającą się menstruacją; wynika z rozchwiania hormonalnego organizmu i niedoborem progesteronu w stosunku do ilości estrogenów, co powoduje powiększenie się jajników i ich uciskanie na sąsiadujące tkanki, stosunku seksualnego - może powstać wskutek źle dobranej pozycji seksualnej; niektóre ułożenia powodują większy ucisk na narządy miednicy...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko
Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!
Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka
Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz