alimenty na dziecko
fot. Adobe Stock

Wszystko co naważniejsze o alimentach na dziecko: to musisz wiedzieć, aby je uzyskać [ZASADY 2020]

Jeżeli rozstałaś się z ojcem dziecka, masz prawo otrzymywać od niego alimenty na dziecko. Zobacz zasady, kryteria ich przyznawania i co musisz zrobić, aby dostać pieniądze.
alimenty na dziecko
fot. Adobe Stock
Kiedy dochodzi do rozwodu rodziców, oboje z nich powinni ponosić koszty wychowania i utrzymania dziecka. Nie zawsze tak jest, a polskie realia wręcz temu zaprzeczają. Według oficjalnych danych, aż milion dzieci nie dostaje alimentów w naszym kraju. Niepłacących rodziców jest kilkaset tysięcy. W 96 proc. to ojcowie. W takiej sytuacji kobieta ma prawo sądowego ubiegania się o przyznanie dziecku alimentów. Ich wysokość oraz zasady przyznawania zależą od wielu czynników. Warto je poznać, abyś wiedziała, co musisz zrobić, aby jej otrzymać. Tu znajdziesz odpowiedzi na najważniejsze pytania.

Spis treści:

Jakie dokumenty trzeba złożyć, aby otrzymać alimenty?

Zasady ubiegania się o alimenty regulują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z nimi, o tym jakie otrzymasz alimenty na dziecko, orzeknie sąd. Aby się jednak tak stało, musisz przede wszystkim wnieść do sądu pozew o alimenty. Musisz do niego dołączyć:
  • odpis skrócony aktu urodzenia dziecka;
  • wyrok rozwodowy lub akt ślubu (jeżeli nadal jesteś mężatką);
  • oświadczenie o uznaniu dziecka lub wyrok ustalający ojcostwo (gdy dziecko jest z wolnego związku);
  • zaświadczenie o zarobkach z twojego zakładu pracy lub z urzędu pracy, jeżeli jesteś bezrobotna i pobierasz zasiłek;
  • wyliczenie kosztów utrzymania dziecka (warto gromadzić dowody opłat, np. za leczenie, lekcje języka obcego itp.).

Wydrukuj wzór pozwu o alimenty na dziecko.
Redakcja poleca: Agnieszka Kaczorowska chwali się nowym domem: „Urządziliśmy go dokładnie tak, jak nam się marzyło”
Celebrytka wraz z mężem i córką kilka miesięcy temu przeprowadziła się do nowo wybudowanego domu. Sprawdziliśmy, jak mieszkają. Pokój Emilki zdecydowanie najbardziej się nam podoba!

Czy można mieć alimenty poza sądem?

Tak. Możesz zawrzeć z ojcem dziecka umowę, w której określicie kwotę, termin i sposób płacenia alimentów. Taką umowę warto sporządzić na piśmie, najlepiej w formie aktu notarialnego. Zastrzeż w nim dobrowolne poddanie się egzekucji przez ojca dziecka na wypadek, gdyby przestał wywiązywać się z obowiązków. To ułatwi dochodzenie pieniędzy.

Czy można żądać alimentów jeszcze przed urodzeniem dziecka?

Zgodnie z prawem, możesz żądać, aby ojciec dziecka nawet nie będąc twoim, mężem pokrywał część wydatków związanych z ciążą i porodem, koszty 3-miesięcznego twojego utrzymania w okresie okołoporodowym i dziecka przez pierwsze 3 miesiące po jego urodzeniu. Jest tylko jeden warunek - ojcostwo mężczyzny musi być wiarygodne, np. podparte zeznaniami świadków.

Czy osoba pozbawiona władzy rodzicielskiej płaci?

Tak. Rodzice zobowiązani są do płacenia alimentów na dziecko zarówno wtedy, gdy mają ograniczoną władzę rodzicielską, jak również wtedy, gdy są tej władzy pozbawieni.

Co zrobić, kiedy mężczyzna wypiera się ojcostwa?

Jeżeli sąd nałożył na ojca dziecka obowiązek płacenia alimentów, to musi się z niego wywiązywać. Mógłby przestać płacić, gdyby wystąpił do sądu o ustalenie ojcostwa i uzyskałby – na podstawie badań DNA – pozytywny dla siebie wyrok, potwierdzający, że nie jest biologicznym ojcem. Wówczas miałby prawo złożyć wniosek do sądu o uchylenie obowiązku płacenia alimentów.

Od czego zależy wysokość alimentów na dziecko?

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie określa, jaka ma być wysokość zasądzanych alimentów. Wysokość alimentów jest uwarunkowana 3 okolicznościami:
  • usprawiedliwionymi potrzebami dziecka, zapewniającymi mu normalne warunki życia i rozwoju;
  • możliwościami zarobkowymi i majątkowymi rodzica;
  • zaangażowaniem ojca dziecka w jego utrzymanie i wychowanie - brak zainteresowania dzieckiem i kontaktu z nim przekłada się najczęściej na wyższą kwotę alimentów.
W przepisach prawnych nie ma żadnych "widełek" pieniężnych, które pomogłyby sędziom ustalić wysokość świadczenia, dlatego niezwykle ważne jest, jak uzasadnisz w pozwie wysokość miesięcznych alimentów, o które występujesz do sądu.

Co zrobić, gdy ojciec dziecka nie płaci alimentów?

Możesz wystąpić do komornika i jemu powierzyć egzekucję alimentów. W tym celu musisz:
  • przedstawić komornikowi oryginał wyroku sądu o przyznaniu alimentów, opatrzony klauzulą wykonalności oraz
  • dowód osobisty;
  • wypełnić u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów (znajdziesz go w internecie, np. na www.komornik.waw.pl); podaj w nim wszystkie informacje, jakie masz na temat majątku ojca dziecka.

Jeżeli miejsce zamieszkania dłużnika nie jest znane, do wniosku o wszczęcie egzekucji dołącz wniosek o ustanowienie dla dłużnika kuratora, np. krewnego lub przyjaciela pozwanego (przepisy kodeksu postępowania cywilnego pozwalają na prowadzenie takiej sprawy sądowej z udziałem kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, która będzie ją reprezentowała).

Jeżeli nie posiadasz pełnych danych na temat sytuacji majątkowej i zawodowej ojca dziecka, nie martw się. Ustalenie, z czego można ściągnąć należne alimenty, należy do obowiązków komornika. W razie problemów możesz poprosić o pomoc policję.
Niepłacenie alimentów uznawane jest za przestępstwo. Można więc złożyć wniosek o ściganie do prokuratora. Wystarczy, aby ktoś przez 3 miesiące nie płacił alimentów, żeby prokurator zaczął się nim interesować.

Zobacz także: Alimenty dostępne od ręki? Szykują się duże zmiany dla rozwodników

Co grozi za niepłacenie alimentów?

Jeżeli zobowiązany do alimentów nie płaci ich co najmniej pół roku, komornik może złożyć wniosek o wpisanie takiej osoby do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Biura Informacji Gospodarczej (BIG). To oznacza, że może mieć problem np. z zaciągnięciem kredytu, pożyczki. Także władze gminy, na której terenie mieszka niepłacący ojciec nie dadzą mu żyć spokojnie:
  • wystarczą 3 miesiące zwlekania z zapłatą, aby gmina mogła złożyć do prokuratora wniosek o ściganie go – za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego grozi mu grzywna lub 2 lata pozbawienia wolności;
  • gmina będzie mogła wystąpić o pozbawienie dłużnika prawa jazdy;
  • jeżeli zobowiązany do alimentów nie będzie pracował, będzie musiał zarejestrować się jako bezrobotny i szukać pracy;
  • będzie kierowany do robót publicznych.

Kto może, poza ojcem dziecka płacić alimenty?

Obowiązek płacenia alimentów spoczywa na krewnych w linii prostej i na rodzeństwie ojca dziecka, m.in. na:
  • rodzicach mężczyzny uchylającego się od płacenia alimentów;
  • dziadkach dłużnika;
  • jego dzieciach;
  • wnukach.

Za jaki okres wstecz masz prawo domagać się pieniędzy?

Alimenty przeznaczone są na potrzeby bieżące związane z opieką nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Dlatego też sąd najczęściej zasądza alimenty na przyszłość, począwszy od daty wniesienia pozwu. Możesz jednak żądać pieniędzy za okres nie dłuższy niż 3 lata wstecz od daty złożenia pozwu.

Po jakim czasie można żądać podwyżki alimentów?

Jeżeli po wydaniu przez sąd orzeczenia w sprawie przyznania alimentów na dziecko wzrosną koszty jego opieki i wychowania (np. zachoruje i wymaga dodatkowych środków na leczenie), nie ma przeszkód, abyś złożyła pozew o podwyższenie świadczeń. Także, gdy dowiesz się, że ojciec dziecka ma lepszą sytuację materialną, gdyż np. otrzymał lepiej płatną pracę.

Skąd wziąć pieniądze, gdy mąż ukrywa się za granicą?

Złóż wniosek o wypłatę świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Aby tak się stało, musisz uzyskać z sądu okręgowego zaświadczenie o niemożliwości egzekucji alimentów za granicą z powodu nieposiadania adresu miejsca pobytu ojca dziecka. Takie zaświadczenie musisz dołączyć do wniosku o wypłatę świadczeń z Funduszu i złożyć go w urzędzie gminy lub ośrodku pomocy społecznej.

Zobacz też: Sprawa o alimenty, gdy miejsce pobytu rodzica nie jest znane

Dla kogo Fundusz Alimentacyjny?

Jeżeli masz decyzję sądu o przyznaniu alimentów, ale komornik nie jest w stanie przez co najmniej 2 miesiące wyegzekwować od ojca dziecka pieniędzy, możesz starać się o wypłatę świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Aby je otrzymać, dochód na osobę w twojej rodzinie nie może przekraczać 800 zł netto miesięcznie. Z Funduszu dostaniesz alimenty w wysokości nie wyższej niż 500 zł.

Czy alimenty wliczają się do dochodu?

Alimenty są twoim dochodem. Dotyczy to zarówno alimentów, otrzymywanych od ojca dziecka, jak również świadczeń wypłacanych z Funduszu Alimentacyjnego. Tak więc musisz je uwzględnić, wypełniając PIT. Powinien zostać także odprowadzony od nich podatek od osób fizycznych, ale są wyjątki od tej reguły:
  • gdy alimenty są płacone na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia;
  • alimenty są płacone na rzecz dzieci, które otrzymują dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną – bez względu na ich wiek;
  • gdy alimenty są płacone na rzecz dzieci, które ukończyły 25 rok życia, ale są płacone na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej i do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 złotych.

Alimenty a 500 plus

Przy ustalaniu wysokości alimentów nie bierze się pod uwagę pieniędzy, które otrzymujesz z programu Rodzina 500 Plus.

Czy trzeba płacić alimenty na dorosłe dziecko?

Minimalny wiek, do którego rodzice są zobowiązani utrzymywać swoje dzieci, to 18. rok życia. Prawo nie określa jednak górnego wieku, do którego dzieci mogą żądać alimentów od rodziców. Rodzice są zobowiązani do utrzymania dziecka, tak długo aż się ono usamodzielni. Tak więc płacenie alimentów dotyczy również dziecka studiującego.

Prawo dopuszcza możliwość zwolnienia z płacenia alimentów w sytuacji, gdy rodzic udowodni przed sądem, że jest to dla niego nadmierne obciążenie finansowe lub gdy dorosłe dziecko nie dokłada starań, aby "pójść na swoje" (np. zamiast podjąć pracę, studiuje kolejny kierunek).

Alimenty natychmiastowe - od kiedy?

Rząd podjął się zmian w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym bardzo usprawniających otrzymywanie alimentów. Obecnie czekają ona jeszcze na akceptację przez Sejm. Wprowadzone mają być tzw. alimenty natychmiastowe:
  • przyznawane w ciągu zaledwie kilkunastu dni;
  • bez czekania na orzeczenie sądu;
  • wystarczy złożenie pozwu na gotowym formularzu dostępnym w internecie;
  • alimenty będą przyznawane w wysokości od 500 złotych na jedno dziecko; potem kwota ma rosnąć w zależności od liczby dzieci - 900 złotych na dwoje, około 1200 złotych na troje itd.

Przyznanie alimentów natychmiastowych nie zamknie jednak drogi do tego, aby ubiegać się o wyższe świadczenia przed sądem.

Konsultacja: Adam Kredt, prawnik
  [content:0_16070,0_5525,0_24913,2_1370:PsychologicalTest]
 
Oceń artykuł

Ocena 5 na 8 głosy

Zobacz także

Popularne tematy