żbik
Adobe Stock
Czas wolny

Żbik – jak wygląda, czy jest pod ochroną, ciekawostki

Żbik to dziki kot, który jest najbliższym krewniakiem kota domowego. Żbiki upodobały sobie południowe rejony naszego kraju. Niełatwo je zobaczyć, gdyż stronią od ludzi, w dodatku jest ich bardzo mało.

Na całym świecie wyróżnia się ponad 20 podgatunków żbika, które tworzą trzy grupy: żbików europejskich, azjatyckich i afrykańskich. Żbiki bardzo przypominają koty domowe, są jednak od nich większe i bardziej muskularne. W Polsce żyje żbik europejski, ale bliższym kuzynem kota domowego jest żbik afrykański, zwany też kotem nubijskim. W tym materiale zajmujemy się naszym rodzimym żbikiem europejskim.

Las - głaskanie zwierząt w lesie - film

Jak wygląda żbik?

Żbik europejski waży od 4 do 7 kg. Długość ciała sięga od 45 do nawet 67 cm, do tego dochodzi ogon o długości 25-40 cm. Wysokość w kłębie żbika europejskiego wynosi 25-35 cm. Samice są zwykle drobniejsze od samców. Głowa żbika jest dość masywna i szeroka, a uszy są na niej szeroko osadzone. Ogon jest tępo zakończony, gruby i w porównaniu z ogonami kotów domowych wydaje się wyraźnie krótszy. Znajdują się na nim ciemniejsze pierścienie futra, a jego koniec jest zawsze ciemny.

żbik sylwetka
Adobe Stock
Żbik. fot. Adobe Stock

Żbiki mają bardzo gęstą i długą sierść, a jej kolor określa się jako żółtawoszary. Widnieją na niej ciemniejsze pręgi. Najbardziej widoczne są na głowie, piersi i łapach, a najmniej – na bokach tułowia. Wzdłuż kręgosłupa żbiki mają ciemniejsze futro, a na tylnych łapach charakterystyczne czarne plamy. Oczy żbika są żółte, poduszki łap czarne, a nosy – czerwono-brązowe. Wibrysy, potocznie zwane wąsami, są u żbika białe.

Ryś a żbik – czym się różnią? Ryś ma znacznie krótszy ogon niż żbik, a do tego charakterystyczne ciemne pędzelki na uszach i bokobrody. Rysie są też większe i cięższe – mogą mierzyć do 110 cm długości i ważyć od 5 do nawet 30 kg.

Żbik – występowanie i tryb życia

Żbik europejski obecnie zajmuje mniejszy teren niż dawniej, gdyż gatunek ten wytępiono między XVII a XX wiekiem. Żbiki uznawano za szkodniki, w dodatku ceniono ich futro.

Żbiki zamieszkują gęste lasy obszarów górskich. Najlepiej czują się na skraju lasów, gdyż polują na łąkach, polanach i polach. Najliczniej występują obecnie w Europie południowej i środkowej, ale spotyka się je także w Turcji, Szkocji i na Kaukazie. W Polsce żbiki żyją w Bieszczadach (woj. podkarpackie) i tylko w jednym nadleśnictwie w woj. małopolskim.

Żbiki nie są kapryśne, jeśli chodzi o menu – jadają gryzonie, ptaki, ryby, żaby, owady, kuny, wydry, zdarza im się zapolować na jagnię sarny. Są doskonałymi myśliwymi. Najczęściej polują nad ranem i o zmierzchu. Żbiki są samotnikami. Samce i samice spotykają się tylko zimą w czasie rui.

Na terenie Polski żbiki są objęte ścisłą ochroną. Najprawdopodobniej mieszka u nas ok 200 osobników, ale trudno je dokładniej policzyć, gdyż można to zrobić wyłącznie na podstawie zimowych tropów (śladów), które są łudząco podobne do tropów kota domowego.

Ciekawostki o żbikach

  1. Żbiki i koty domowe mogą się ze sobą krzyżować. Oba gatunki są na tyle blisko ze sobą spokrewnione, że ich potomstwo jest płodne. Mimo to krzyżowanie się żbików z kotami europejskimi uważane jest za zagrożenie dla czystości gatunkowej żbików.
  2. Staropolskie nazwy żbika to: step, zdeb, zdbik, żdbik. Oznaczały „dzikusa”.
  3. Samica żbika wiosną rodzi od 1 do 7 młodych (najczęściej 2-4). Samice dojrzewają płciowo w wieku 10 miesięcy, a samce dwa miesiące później.
  4. Żbiki są mistrzami polowań na gryzonie – aż 60 procent polowań żbików na te drobne ssaki kończy się sukcesem.
  5. Młode żbika rodzą się w gnieździe, które samica zakłada pod korzeniami zwalonych drzew, w norach, a nawet w dużych dziuplach.
  6. Do dzisiaj nie wiadomo, jak długo żbiki żyją na wolności. W niewoli dożywają 12-15 lat.
  7. W ciągu doby żbiki pokonują 4-12 km.


Zobacz także:

małe zwierzęta domowe
Adobe Stock
Wychowanie
Małe zwierzęta domowe - jakie zwierzątko wybrać dla dziecka?
Małe zwierzęta domowe są idealne, gdy mieszkacie np. w bloku i nie możecie sobie pozwolić na dużego psa. Nie musicie w takiej sytuacji całkiem rezygnować z posiadania zwierzątka – wystarczy jedynie wybrać odpowiedniego pupila. Przedstawiamy gatunki małych zwierząt domowych i warunki, których potrzebują do życia.

Małe zwierzęta domowe są urocze i, mimo swoich skromnych rozmiarów, stają się ważnymi członkami rodziny. Wybierając zwierzątko dla dziecka, weź pod uwagę wymagania danego gatunku i długość życia. Wrażliwe dziecko może bardzo przeżyć wczesną śmierć chomika (żyją ok. 2 lat), a ekspresywny maluch może być zbyt absorbujący dla króliczka i lepiej sprawdzi się jako opiekun żółwia. Podpowiadamy, jakie małe zwierzątko domowe wybrać dla dziecka. Małe zwierzęta domowe Małe zwierzęta domowe cieszą się dużą popularnością, ponieważ są łatwe w opiece i tanie w utrzymaniu. Wybierając zwierzątko dla dziecka, trzeba pamiętać, że dziecko nie może być jego jedynym opiekunem i to na dorosłym spoczywa odpowiedzialność, żeby zadbać o zdrowe środowisko zwierzaka. Przed zakupem warto sprawdzić, jakie wymagania ma dane zwierzę i jakie warunki do życia należy mu stworzyć. Oto kilka propozycji małych zwierząt domowych. Fajne małe zwierzęta domowe: Chomik Kanarek Królik miniaturka Świnka morska Żółw domowy Mysz/szczur Rybka Szynszyla Chomik Chomiki cieszą się dużą popularnością i są uważane za idealne zwierzątka dla dziecka. Są malutkie i tanie, a koszt ich utrzymania nie jest wysoki. Przed zakupem należy jednak pamiętać o tym, że jest to zwierzę nocne – będzie przesypiało dzień, natomiast uaktywniało się w nocy, a więc także... hałasowało, gdy pozostali domownicy będą chcieli spać. Tym małym zwierzętom domowym trzeba także zapewnić klatkę i sprzątać ją co najmniej raz w tygodniu. Kupując chomika lepiej wybrać tego między 4-7 tygodniem życia, ponieważ łatwiej będzie go oswoić. Chomiki karmi się gotową karmą, którą można kupić w sklepie zoologicznym.   Kanarek Kanarek jako zwierzątko domowe jest mało uciążliwy, a opieka nad nim sprowadza się głównie do...

oznaki wiosny
Adobe Stock
Aktualności
Oznaki wiosny – jakie zmiany w przyrodzie zwiastują wiosnę?
Pierwsze oznaki wiosny to kwiaty wyłaniające się spod śniegu oraz cieplejsze promienie słońca. To ono sprawia, że rośliny budzą się z zimowego letargu, a ptaki wracają do nas z ciepłych krajów. Podpowiadamy, gdzie wypatrywać oznak wiosny i jakie rośliny oraz zwierzęta zwiastują, że idzie wiosna.

Oznaki wiosny można zauważyć w przydomowych ogródkach, na łąkach, w lesie i w miastach. Miasta są z reguły cieplejsze niż tereny wiejskie i podmiejskie, dlatego tam rośliny szybciej kwitną lub wypuszczają pierwsze listki. Niezależnie od tego, gdzie mieszkacie, już od drugiej połowy lutego możecie zacząć szukać na spacerach pierwszych oznak wiosny, ale niektóre zwiastuny wiosny pojawiają się nawet już pod koniec stycznia.  Spis treści: Pierwsze oznaki wiosny w przyrodzie Pierwsze oznaki wiosny – rośliny Pierwsze oznaki wiosny – zwierzęta Pierwsze oznaki wiosny w przyrodzie Najczęściej, szukając oznak nadchodzącej wiosny, patrzymy pod nogi, wypatrując pierwszych źdźbeł trawy i wiosennych kwiatów . Jednak wiosnę zwiastują nie tylko rośliny, ale też owady i zwierzęta. Dlatego warto podnieść wzrok, a także nadstawić uszu – już od lutego ptaki zaczynają inaczej się odzywać, a sikorki nawet w styczniu potrafią zaglądać do zeszłorocznych budek lęgowych, sprawdzając, gdzie w tym roku założyć gniazdo. Do kraju wracają też ptaki, które opuściły Polskę jesienią. I nie są to tylko bociany, których wszyscy wiosną wypatrują. Pierwszym zwiastunem wiosny może być zaobserwowany przelatujący w powietrzu owad. Czasami są to wyraźnie ciepłe promienie słońca i świergot ptaków, a czasami wychylający głowę spod śniegu przebiśnieg, pracowite stukanie dzięcioła albo znalezione w lesie poroże jelenia (jelenie zrzucają je na wiosnę). Poniżej wymieniamy, pokazujemy i opisujemy najczęściej spotykane oznaki wiosny w przyrodzie, dzieląc je na te roślinne i zwierzęce. Podpowiadamy też, gdzie ich szukać, a warto zacząć to robić już w lutym. Kiedy pojawiają się pierwsze oznaki wiosny Od dłuższego już czasu (odkąd zimy w wielu regionach Polski nie są już tak mroźne i śnieżne jak niegdyś), pierwszą oznaką wiosny może...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj