lunatykowanie u dzieci
Edipresse
Sen

Lunatykowanie u dzieci –​ o czym świadczą zaburzenia snu u najmłodszych?

Lunatykowanie u dzieci, lęki nocne i koszmary to zaburzenia snu, z których się zwykle wyrasta. Czasami jednak niezbędna jest pomoc specjalisty, a objawy podobne do lunatykowania mogą świadczyć o padaczce.

Lunatykowanie samo w sobie nie jest groźne. Jednak malec w czasie epizodu somnambulizmu (tak fachowo nazywa się lunatykowanie) może sobie zrobić krzywdę. Dlatego lunatykowania nie można bagatelizować. Jeśli domowe sposoby na jego opanowanie się nie sprawdzą, warto zgłosić się z dzieckiem do specjalisty. Fachowej pomocy mogą też wymagać nawracające lęki i koszmary dręczące dziecko.

Spis treści:
1. Lunatykowanie:

2. Lęki nocne
3. Koszmary senne

Co to jest lunatykowanie

Lunatykowanie, inaczej zwane somnambulizmem, polega na tym, że dziecko wstaje z łóżka i rozpoczyna nocną wędrówkę po domu. Może zaglądać do kuchennych szafek, bawić się na dywanie. Jest to tak zwana aktywność ruchowa automatyczna. Czasem dziecko siada w łóżeczku i zaczyna mamrotać. Może mieć otwarte oczy, a nawet prowadzić w miarę logiczną rozmowę z rodzicami. Po kilku lub kilkunastu minutach – jak gdyby nigdy nic – kładzie się spać tam, gdzie stoi. Zwykle dziecko lunatykuje w godzinę lub dwie po zaśnięciu.

Najczęściej lunatykują dzieci w wieku 5-12 lat. Jednak epizody somnambulizmu mogą mieć także młodsze dzieci. Lunatykowanie u nastolatków również się zdarza, podobnie jak u osób dorosłych.
Lunatykowanie u niemowląt występuje rzadko i nie jest tak spektakularne, jak u starszych dzieci – niemowlę samo nie opuści łóżeczka.

Objawy lunatykowania

Podczas lunatykowania dziecko siada, wstaje, chodzi i wykonuje różne czynności. Ma przy tym obojętną, maskowatą twarz. Nie reaguje na polecenia albo robi to w słabym stopniu. Kolejnego dnia po obudzeniu nie pamięta, że lunatykowało.

Przyczyny lunatykowania

Niestety do końca nie wiadomo, dlaczego dzieci lunatykują. Mówi się o czynnikach genetycznych oraz o innych prawdopodobnych przyczynach somnambulizmu, do których należą:

  • nieregularne godziny kładzenia dziecka spać,
  • niedobór snu,
  • zbyt obfite posiłki spożywane w godzinach popołudniowych,
  • przemęczenie,
  • stres.


Jeszcze jedną z przyczyn może być nieprawidłowe działanie neuronów (zwanych neuronami serotoninergicznymi), które odpowiadają za proces zapadania w sen i budzenia się. Zaburzenia w ich działaniu mogą być efektem zakwaszenia krwi, do którego może dochodzić w wyniku gorszego wysycenia krwi tlenem (np. wskutek zaburzeń oddychania).

Leczenie lunatykowania

Pierwszym krokiem powinno być wyeliminowanie wszystkich potencjalnych przyczyn lunatykowania:

  1. Dziecko trzeba kłaść spać o stałej porze, zachowując minimum 30-40 minut odstępu od intensywnych aktywności, czy oglądania telewizji (można dziecku po kąpieli poczytać).
  2. Nie należy podawać dziecku zbyt obfitych posiłków, zwłaszcza wieczorem.
  3. Warto unikać sytuacji, w których dziecko może się przemęczyć.
  4. Należy z dzieckiem rozmawiać (o ile jest w wieku, gdy jest to możliwe), wypytywać, jak minął mu dzień, czy nie wydarzyło się coś, co je zestresowało i w razie potrzeby porozmawiać o tym, aby uspokoić dziecko.

Lunatykowanie – do jakiego lekarza zgłosić się z dzieckiem?

Jeśli uregulowanie trybu życia nie pomoże, albo dziecko lunatykuje kilka razy w ciągu nocy, warto skonsultować się z lekarzem. Pierwsze koki należy skierować do pediatry, który w razie potrzeby może skierować dziecko do neurologa dziecięcego lub psychologa.

Z somnambulizmu zwykle się wyrasta. Do czasu ustąpienia lunatykowania trzeba zabezpieczać mieszkanie – zamykać okna, zagradzać schody, zlikwidować z zasięgu dziecka przedmioty, które mogłoby strącić lub przypadkowo zniszczyć.
Małego lunatyka nie należy gwałtownie budzić, ale odprowadzić go do łóżka i pozwolić mu wybudzić się w swoim tempie, a następnie ułożyć do snu.

Lunatykowanie u dzieci a padaczka

Są postacie padaczki, które mogą być podobne do lunatykowania. Jednak w czasie takiego epizodu padaczkowego dziecko nie opuszcza łóżka, a jego aktywność ruchowa ogranicza się najczęściej do 5 minut. Aby ostatecznie odróżnić, czy dziecko lunatykuje, czy ma objawy padaczkowe, czasami trzeba wykonać badanie EEG, podczas którego bada się aktywność mózgu – inna jest w czasie lunatykowania, inna podczas napadu padaczkowego.

Czasami trudno jest u dziecka odróżnić lunatykowanie od lęków nocnych. Atak lęku najczęściej trwa krócej do kilku minut, dziecko krzyczy, płacze, ale podobnie jak w przypadku padaczki, nie opuszcza łóżka.

Nocne lęki u dziecka

Dziecko zrywa się z łóżka z krzykiem, ma szeroko otwarte oczy i  jest mocno przerażone. Jest jakby nieobecne, trudno z nim nawiązać kontakt. Nie słyszy i nie widzi mamy. Ten atak paniki może trwać kilka minut. Potem nagle maluch uspokaja się, zasypia, a rano nic nie pamięta. Jedyne, co można zrobić, to być przy dziecku, przytulać je i uspokajać. Przyczyny lęków nocnych są nieznane (choć czasem może być to np. dzień pełen wrażeń). Przeżywa je nawet połowa dzieci w wieku od dwóch do siedmiu lat. Jeśli zdarzają się sporadycznie, nie ma powodów do obaw. Regularne świadczą o jakimś problemie, w którego rozwiązaniu powinien pomóc psycholog. 

Dziecięce koszmary

Maluch budzi się z płaczem, jest często przestraszony, ale – w odróżnieniu od przypadku nocnych lęków – można z nim nawiązać kontakt. Przytulony przez rodzica dość szybko się uspokaja. Niektóre dzieci chętnie i szczegółowo opowiadają o tym, „jak gonił je potwór”, a rano dokładanie pamiętają sen. Powodem koszmarów dziecięcych bywa straszna bajka czy film obejrzany wieczorem, dzień pełen wrażeń, ale też np. groźne wzory na zasłonach, cienie na suficie, szczekanie psa sąsiada. Spróbuj dowiedzieć się, czego boi się dziecko. Może wolałoby zasypiać przy zapalonej małej lampce? Powtarzający się zły sen może oznaczać, że maluszka dręczy jakiś problem.

Konsultacja: dr n. med. Alicja Karney, pediatra, kieruje Oddziałem Pediatrycznym Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie

Zobacz także:

Redaktorka Mamotoja.pl o śnie swoich córek: zaakceptuj fakt, że dzieci są różne

sposób na usypianie
Beata Walczak
Rozwój
Sposób na usypianie dziecka – film
Jak radzą sobie mamy, gdy ich dziecko ma problemy z zasypianiem? Każda ma swój sprawdzony sposób. Poznaj 3 mamy i ich metody na usypianie dziecka. Sprawdź, która zadziała w przypadku twojego dziecka.

Sen dziecka - sposób na usypianie i dobry sen niemowlaka Podobno noworodek przesypia aż 15–20 godzin na dobę. Około 8. - 12. tygodnia życia dziecka rytm jego snu i czuwania staje się bardziej regularny. Wtedy właśnie niemowlę zaczyna budzić się i zasypiać zgodnie z naturalnym zegarem biologicznym wyznaczanym przez pory dnia. Najpierw jednak trzeba uśpić dziecko, co nie zawsze jest łatwe. Usypianie maleństwa dla wielu rodziców wiąże się wieczornymi rytuałami . Są jednak mamy, dla których elastyczność i podążanie za dzieckiem jest ważniejsze niż rytuał. Co robić, aby dziecko zasypiało bez protestów? Poznaj metody usypiania , przetestowane przez 3 mamy. Sprawdź, która z nich będzie odpowiednia dla twojego dziecka. Dlaczego dziecko nie chce spać? - 15 powodów Zanim położysz dziecko spać: wywietrz pokój, weź kilka głębokich oddechów, by nie być zdenerwowaną, nie dawaj dziecku długo spać w dzień, nie dostarczaj dziecku zbyt wielu bodźców przed snem. Zobacz też: Usypianie dziecka - metoda "wypłakiwania się"

zapotrzebowanie, na, sen , dziecko
Sen
Zapotrzebowanie dziecka na sen
Odpowiednia ilość i długość snu sprzyja prawidłowemu rozwojowi dziecka. Dowiedz się, ile snu potrzebuje twoja pociecha.

Sen jest najlepszym sposobem wypoczynku po dniu pełnym wrażeń. Odpowiednia jego ilość i długość sprzyja prawidłowemu rozwojowi dziecka. Dlatego tak istotną sprawą jest poznanie zapotrzebowania na sen twojego malucha. To jak dziecko śpi, czy ma problemy z zasypianiem i spaniem, jak długo trwa jego sen, czy śpi w ciągu dnia — wszystko to zależy od tego w jakim jest wieku, czy jest zdrowy, czy ma odpowiednie warunki do spania i czy atmosfera w domu temu sprzyja. Istotną rolę odgrywają również indywidualne cechy dziecka , dlatego warto takie indywidualne preferencje zaobserwować i do nich dostosować spanie w dzień i w nocy. Oczywiście potrzeba snu zmienia się wraz z wiekiem dziecka Ile snu potrzebuje dziecko w zależności od wieku Zapotrzebowanie na sen dziecka w wieku 1-2 lata Wiele dzieci po skończeniu pierwszego roku życia, w ciągu dnia rezygnuje z drugiej drzemki . Przez to zmienia się rytm dnia dziecka, przesuwają się godziny spania, a tym samym pora drugiego śniadania i obiadu. Śpią już wtedy tylko raz, około dwóch godzin, zwykle przed południem lub we wczesnych godzinach popołudniowych. Ważne jest, aby dostosować posiłki do tego nowego rytmu , tak aby dziecko przed snem zdążyło coś zjeść. Dzięki temu będzie lepiej i dłużej spać. Jednak zanim dziecko przywyknie do jednej drzemki często już wczesnym wieczorem jest zmęczone i płaczliwe więc będzie wcześniej demonstrować chęć pójścia spać. Nie należy temu przeciwdziałać, tylko przesunąć również porę kąpieli, kolacji i zasypiania na wcześniejszą godzinę. Ponadto, zaburzenie ustalonego już nowego rytmu dnia może spowodować, że dziecko będzie niespokojne, marudne i płaczliwe. Natomiast w nocy większość dzieci w tym wieku przesypia około 10-12 godzin . Głód już nie jest podstawowym powodem nocnych pobudek. Sen jest głęboki i spokojny. Po przebudzeniu się dziecko jest w stanie poczekać na...

niemowlę, sen
Rozwój
Kłopoty dziecka ze snem
Maluch co noc zrywa się z krzykiem i nie daje się uspokoić? A w dodatku czasem budzi się w mokrym łóżeczku? Sprawdź, jak ukrócić nocne przygody dziecka.

Przespana noc jest potrzebna i tobie, i maluchowi, dlatego warto o nią powalczyć (nawet jeśli na początku nie będzie łatwo!). Na szczęście nawet największe problemy ze snem dziecka w końcu znikają. Jak przyspieszyć nadejście tych czasów? Istnieją sposoby polecane przez psychologów. Chce jeść w nocy Martynka (rok i dwa miesiąca) budzi się w nocy co dwie, trzy godziny. Co prawda zasypia od razu, kiedy podam jej butelkę z mlekiem, ale zastanawiam się, kiedy uda się nam (mi i jej) w końcu przespać dłużej niż trzy godziny z rzędu. Aldona z Wrocławia Psycholog odpowiada: Takie nocne pobudki są niczym innym jak po prostu przyzwyczajeniem. Ponadroczny maluch, który budzi się co noc na porcyjkę mleka, najpewniej wcale nie jest głodny, tylko najzwyczajniej w świecie nie umie pozbyć się nawyku nocnego jedzenia. Warto mu w tym pomóc. Zacznij od zmiany napoju. Dzisiejszego wieczoru zamiast mleka wlej do butelki (albo jeszcze lepiej do kubka niekapka) wodę niegazowaną. Nawet jeśli rozespane dziecko będzie protestowało z powodu tej zmiany, za kilka dni uda ci się wyregulować jego łaknienie tak, aby nie czuło głodu od wieczora aż do rana. A wtedy wreszcie obie się wyśpicie... Wcześnie wstaje Co noc o czwartej nad ranem, mój roczny Ignaś wstaje świeżutki, wyspany, chętny do zabawy. Rozczula mnie to, ale jednak o tej nieludzko wczesnej porze wolałabym spać! Klaudia z Płocka Psycholog odpowiada: Najprościej będzie, jeśli przestaniesz reagować na zaczepki dziecka. Nie odpowiadaj uśmiechem na uśmiech i staraj się nic do niego nie mówić. Maluch po kilku dniach być może dojdzie do wniosku, że na zabawę z mamą lepiej poczekać do rana. Aby zapadł nocą w głęboki, zdrowy sen, kładź go codziennie o stałej porze. Nie usypiaj go jednak zbyt wcześnie, ale też nie przetrzymuj do północy, w nadziei, że pośpi do rana (zasypianie po 21 jest niezdrowe dla małego...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj