Prawdziwym kluczem do stabilnej przyszłości młodego pokolenia jest inteligencja emocjonalna, powszechnie znana jako EQ. Niestety, w pogoni za perfekcją i podświadomie powielając nawyki z własnego dzieciństwa, rodzice bardzo często popełniają trzy fundamentalne błędy komunikacyjne. To właśnie te z pozoru niewinne, codzienne zachowania dorosłych potrafią skutecznie zablokować rozwój emocjonalny malucha i sprawić, że w dorosłości będzie on bezradny wobec własnych uczuć.
WIDEO…
Zamiast akceptacji i rozmowy – natychmiastowe gaszenie trudnych emocji
Pierwszym i zdecydowanie najpopularniejszym grzechem wychowawczym w polskich domach jest paniczny lęk dorosłych przed trudnymi, głośnymi emocjami ich własnych dzieci. Kiedy kilkulatek zaczyna głośno płakać z powodu pękniętego balona, rzuca zabawkami w złości lub kładzie się na podłodze w sklepie, w rodzicu natychmiast uruchamia się potężny stres i chęć natychmiastowego wyciszenia sytuacji.
Zamiast dać dziecku przestrzeń na przeżycie frustracji, z ust zmęczonej mamy lub taty automatycznie padają popularne sformułowania typu „Przestań płakać”, „Nic się nie stało” albo „Chłopcy nie płaczą”. Dla niedojrzałego układu nerwowego małego człowieka taki komunikat jest potężnym ciosem, który uczy go, że to, co czuje w danym momencie, jest złe, niewłaściwe i nie powinno mieć miejsca. Dziecko, którego płacz lub złość są bezustannie negowane, nie ma szans na oswojenie się z tymi stanami, co bezpośrednio prowadzi do wykształcenia skrajnie niskiego poziomu EQ.
Wypieranie i uciszanie dziecięcej ekspresji uczy malucha, że jedynym sposobem na zyskanie miłości i aprobaty jest całkowite tłumienie swoich naturalnych reakcji. Kiedy kora przedczołowa mózgu, odpowiedzialna za regulację nastroju, jest bezustannie bombardowana zakazami, dziecko zamyka się w sobie i traci kontakt z własnym wnętrzem.
W dorosłym życiu te osoby nie potrafią nazwać tego, co przeżywają, odcinają się od własnych potrzeb i reagują potężną autoagresją lub nagłymi, niekontrolowanymi wybuchami wściekłości. Rodzice o wysokim EQ doskonale wiedzą, że każda, nawet najgłośniejsza i uciążliwa emocja dziecka ma swój głęboki sens i musi wybrzmieć w bezpiecznych warunkach. Tylko poprzez pełną akceptację faktu, że maluch ma prawo być wściekły, smutny czy rozczarowany, uczymy go trudnej sztuki samoregulacji.
Gotowe rozwiązania zdejmują z młodego człowieka odpowiedzialność za kryzysy
Drugim, niezwykle destrukcyjnym nawykiem współczesnych, nadopiekuńczych opiekunów jest wchodzenie w rolę permanentnego ratownika, który sprząta każdą przeszkodę spod nóg swojego dziecka. Kiedy dziesięciolatek wraca ze szkoły zapłakany, bo pokłócił się z najlepszym przyjacielem, lub dostał złą ocenę ze sprawdzianu, rodzic o niskim EQ od razu przejmuje inicjatywę. Zamiast wysłuchać i pozwolić dziecku na samodzielne przetworzenie porażki, dorosły natychmiast oferuje gotowy zestaw rad, dzwoni do matki kolegi albo pisze wiadomość do nauczycielki.
Takie wyręczanie młodego człowieka w rozwiązywaniu jego własnych kryzysów wysyła mu potężny, paraliżujący komunikat: sam jesteś zbyt słaby i nieporadny, by sobie poradzić. Dziecko wychowywane w złotej klatce gotowych rozwiązań dorasta w całkowitym przekonaniu, że każdy problem wymaga natychmiastowej interwencji kogoś silniejszego.
W dorosłości te dzieci stają się bezradnymi, niesamodzielnymi ludźmi, którzy przy najmniejszym niepowodzeniu w pracy czy kryzysie partnerskim natychmiast kapitulują i uciekają od odpowiedzialności. Brak doświadczenia w samodzielnym zmaganiu się z frustracją i wyciąganiu wniosków z własnych błędów to podręcznikowy przepis na dorosłego o skrajnie niskim poziomie inteligencji emocjonalnej.
Mądrzy rodzice, zamiast dawać gotowe odpowiedzi i biegać do szkoły z pretensjami, wolą usiąść z dzieckiem na kanapie, przytulić je i zapytać spokojnym głosem: „Jak myślisz, dlaczego tak się stało i co możemy z tym zrobić?”. Taki komunikat zmusza młody umysł do kreatywnego myślenia, uczy analizowania ciągów przyczynowo-skutkowych i buduje w nim bezcenną wiarę we własne siły i kompetencje społeczne. Wychowanie to nie jest nieustanne chronienie, ale nauka tego, jak wyjść z każdego życiowego zakrętu z podniesioną głową.
Brak autentyczności u dorosłych uczy dzieci ukrywania własnej prawdy
Trzecim, bardzo subtelnym i trudnym do zauważenia błędem rodzicielskim jest brak odwagi do pokazywania dziecku swoich własnych, autentycznych i nie zawsze idealnych emocji. Wielu rodziców żyje w błędnym przekonaniu, że przy dzieciach muszą być zawsze uśmiechnięci, silni i nieskazitelni, niczym roboty pozbawione ludzkich słabości. Kiedy matka wraca wykończona z pracy, ma za sobą trudny dzień i chce jej się płakać, na pytanie malucha odpowiada wymuszonym uśmiechem i nerwowym stwierdzeniem, że wszystko jest w porządku.
Dzieci posiadają niesamowity radar, który bezbłędnie wyczuwa najmniejszy fałsz i niespójność między tym, co dorosły mówi, a tym, jakie sygnały wysyła jego ciało. Taki podwójny komunikat buduje w małym człowieku ogromny poznawczy chaos, uczy go, że dorośli kłamią w kwestii swoich uczuć i że słabości są czymś wstydliwym, co należy bezwzględnie ukrywać przed światem.
Jeśli chcemy wychować człowieka o wysokim EQ, musimy najpierw sami stanąć w prawdzie i dać sobie prawo do bycia autentycznymi ludźmi w obecności naszych dzieci. Nie bójmy się usiąść przy stole i powiedzieć wprost: „Wiesz, jest mi dzisiaj bardzo smutno, bo miałam trudną rozmowę w pracy, potrzebuję teraz chwili ciszy i przytulenia”. Taki komunikat to dla dziecka najwspanialsza, namacalna lekcja empatii, która pokazuje mu, że dorośli też bywają bezradni, że to jest całkowicie normalne i nie zagraża bezpieczeństwu rodziny.
Uczymy w ten sposób młode pokolenie, że emocje nie są tabu, że można i warto o nich otwarcie rozmawiać, budując relacje oparte na głębokim zaufaniu i wzajemnym szacunku. Zamiast więc dążyć do bycia idealnymi i nieomylnymi, stańmy się dla naszych dzieci przewodnikami, którzy potrafią z klasą i mądrością nawigować po oceanie ludzkich uczuć.
Zobacz też: Wystarczą 3 minuty rano i wieczorem. Tak mądrzy rodzice budują w dziecku pewność siebie na całe życie
