Zatrucie pokarmowe u dziecka
Adobe Stock
Zdrowie

Zatrucie pokarmowe u dziecka: objawy i leczenie [kiedy do lekarza?]

Zatrucie pokarmowe u dziecka objawia się przede wszystkim wymiotami i biegunką. Jego przyczyną mogą być bakterie znajdujące się w nieświeżym jedzeniu, zwłaszcza w jajkach, nabiale oraz mięsie zwierząt i ryb, a także kontakt z chorą osobą. Szczególnie niebezpieczne i zagrażające życiu dziecka jest zatrucie jadem kiełbasianym. Zatrucie pokarmowe u dziecka błyskawicznie prowadzi również do niebezpiecznego odwodnienia.
dr Paweł Grzesiowski
dr Paweł Grzesiowski
Konsultacja merytoryczna

Dziecko jest bardziej narażone na zatrucie pokarmowe niż dorosły. Trzeba przed nim chronić zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci, gdyż wymioty i biegunka spowodowane zakażeniem nasilają się niezwykle szybko w tym wieku. Dla dorosłego niewielka ilość bakterii może nie być groźna, jednak dla małego dziecka może nieść o wiele poważniejsze konsekwencje.

Zatrucie pokarmowe u dziecka:

Objawy zatrucia pokarmowego u dziecka

Objawy zatrucia pokarmowego u dziecka to głównie:


Wymienione powyżej objawy występują po kilku, kilkunastu godzinach od zjedzenia zainfekowanego jedzenia. Mogą się jednak czasami pojawić dopiero po kilku dniach od kontaktu z chorym lub zjedzenia zakażonego posiłku.

Możliwe są także silne objawy ogólne:

  • gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza,
  • dreszcze,
  • bóle głowy,
  • osłabienie spowodowane odwodnieniem i toksynami wytwarzanymi przez bakterie.

Przyczyny zatrucia pokarmowego u dziecka

Najczęstszą przyczyną zatrucia pokarmowego u dziecka są bakterie znajdujące się w jedzonym pokarmie oraz wirusy przenoszone podczas kontaktu z chorą osobą.

Zatrucia pokarmowe spowodowane bakteriami

Przyczyną zatruć pokarmowych bywają różne bakterie. Oto niektóre z nich:

  • salmonella – źródłem zakażenia jest surowa żywność pochodząca od zakażonych zwierząt (jaja, mleko, mięso) lub chory człowiek,
  • gronkowiec złocisty – bakterie te szybko namnażają się w produktach ugotowanych (zwłaszcza zawierających nabiał lub w rybach); pierwsze objawy są po 2–6 godzinach od ich zjedzenia,
  • listeria – to tzw. bakteria lodówkowa, która rozwija się w niskiej temperaturze, często właśnie w lodówce; upodobała sobie mleko, sery, lody, surowe warzywa, kiełbasę, drób, mięso, ryby,
  • yersinia – może pojawić się w surowym mięsie (zwłaszcza wieprzowym) rybach, niepasteryzowanym mleku; objawy zakażenia bywają podobne do zapalenia wyrostka robaczkowego; zakażenia Yersinią występują jednak rzadko,
  • jad kiełbasiany (Clostridium botulinum) – skażone mogą być konserwy mięsne i warzywne, miód, szynka pasteryzowana, drób, przetwory z roślin strączkowych; zatrucie bywa śmiertelne, bo jad kiełbasiany uszkadza mózg – objawy występują zwykle po 8–12 godzinach, czasem do 24. Konieczne jest podanie odtrutki i leczenie w szpitalu.

Zatrucie pokarmowe z powodu infekcji wirusowej

Aż 40–50 proc. dolegliwości podobnych do tych, jakie występują przy zatruciach pokarmowych, jest wywoływanych przez rotawirusy, norowirusy i enterowirusy. Dziecko zaraża się łatwo, przez kontakt z chorą osobą lub z zanieczyszczonymi przedmiotami.

Na infekcje rotawirusowe najciężej chorują niemowlęta, dlatego warto je zaszczepić przeciw rotawirusom. Dwie lub trzy dawki (w zależności od szczepionki) należy zacząć podawać w okienku między 6. a 24. tygodniem życia dziecka.

Leczenie zatrucia pokarmowego u dziecka

Niezależnie od przyczyny choroba może przebiegać łagodnie lub w formie ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych, z biegunką u dziecka, wymiotami, gorączką. Te dolegliwości szybko prowadzą do odwodnienia.

Jego charakterystycznymi objawami są sucha pieluszka dziecka, spierzchnięte usta i suchy język, zmniejszona ilość śliny, łez, utrata elastyczności skóry i zapadnięte ciemiączko u niemowląt.

Stąd podstawą leczenia zatrucia pokarmowego u dziecka jest zapobieganie odwodnieniu i utracie elektrolitów, tak aby nie doszło do nieprawidłowości w przemianie materii oraz zaburzeń ze strony układu krążenia i nerek.

Jeżeli dziecko nie wymiotuje, dobrym sposobem na zatrucie pokarmowe jest podawanie do picia:

  • płynów wieloelektrolitowych (np. Gastrolit, Orsalit, Floridral) – w małych ilościach,
  • wody z glukozą – łyżeczka na 100 ml wody,
  • marchwianki,
  • nisko słodzonych herbatek.


Napoje powinny być chłodne, bo takie osłabiają odruch wymiotny. Przy zatruciu pokarmowym u dzieci należy również podać probiotyki, aby jak najszybciej przywrócić i utrzymać w jelitach prawidłową florę bakteryjną.

W ciężkich przypadkach oraz gdy leczenie w domu nie skutkuje, trzeba szybko zawieźć dziecko do szpitala, aby otrzymało płyny elektrolitowe w kroplówce.

Leki przy zatruciu pokarmowym u dziecka

Przy silnych biegunkach bakteryjnych, gdy w kupce pojawia się krew, przy biegunce u noworodków oraz dzieci poniżej trzeciego miesiąca życia konieczne może być leczenie antybiotykami i chemioterapeutykami, które przepisze dziecku lekarz. Zakażenia wirusowe mijają samoistnie.

Zapobieganie zatruciu pokarmowemu u dziecka

Najlepszy sposób zapobiegania zatruciu pokarmowemu u dziecka to przestrzeganie zasad higieny.

  • Zawsze trzeba myć ręce dziecku i sobie po wyjściu z toalety i przed posiłkami, a także po powrocie ze spaceru, po zabawie w piasku i ze zwierzętami.
  • Myć naczynia na bieżąco. Do surowego mięsa, drobiu, ryb używać osobnych desek.
  • Gotowanie, pieczenie, duszenie to najlepszy sposób niszczenia bakterii.
  • Mleko i inne jedzenie dla dziecka przygotowywać tuż przed podaniem, ze świeżych produktów. Nie przechowywać ich w temperaturze pokojowej.
  • Zabezpieczać jedzenie przed owadami, zwłaszcza przed muchami.
  • Korzystając z jedzenia dla niemowląt w słoiczkach, należy przełożyć do miseczki potrzebną porcję. Zamknięty słoik z resztą dania wstawić do lodówki i zużyć w ciągu kilku godzin (maksymalnie doby, jeżeli tak zaleca producent).
  • Często i dokładnie myć lodówkę, a na jajka, drób, mięso wydzielić miejsce z dala od innych produktów.
  • Jajka przed użyciem umyć i osuszyć, chociaż bakterie salmonelli rozwijają się wewnątrz. Jajka gotować przez 7 minut lub ściąć na parze (na jajecznicę) przez 4 minuty.
  • Dokładnie myć warzywa i owoce, zanim zaczniemy je obierać i opłukać po obraniu.
  • Zawsze sprawdzać datę przydatności gotowych produktów. Jeżeli minęła, wyrzucić je do kosza.


Zobacz także:

Jakie leki włożyć do wakacyjnej apteczki – radzi pediatra [WIDEO]

Leczenie różyczki
Fotolia
Zdrowie
Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest bezpieczne dla dziecka? - film
Czy szczepionka przeciw rotawirusom jest skuteczna i jak długo chroni dziecko przed zakażeniem - mówi dr Marek Pleskot, pediatra.

Czy szczepionka przeciw rotawirusom jest bezpieczna, skuteczna i jak długo chroni dziecko przed zachorowaniem? Dr Marek Pleskot przekonuje, że po podaniu szczepionki nie obserwowano poważnych działań niepożądanych . Mogą się sporadycznie zdarzyć łagodne, przemijające reakcje poszczepienne jak gorączka, rozdrażnienie czy też zakażenia żołądkowo-jelitowe. Rola szczepionki polega na ochronie przed ciężką chorobą i koniecznością nawadniania dożylnego. Przed takimi problemami szczepionki chronią prawie w 100%. Czytaj więcej: Kalendarz szczepień od 0 do 18 lat

Zdrowie
Biegunka rotawirusowa - jak ją rozpoznać
Zobacz jak rozpoznać biegunkę rotawitusową.

Jakie są objawy biegunki rotawirusowej i jak długo trwa choroba

Dziecko na nocniku
Fotolia
Zdrowie
10 pytań o zatrucia pokarmowe
Biegunka jest jednym z najczęstszych objawów zatrucia pokarmowego u dzieci. W czasie biegunki może dojść do odwodnienia organizmu, a to jest już bardzo groźne dla małego dziecka. Zobacz, co trzeba wiedzieć o zatruciach pokarmowych.

Kłopoty żołądkowe zdarzają prawie każdemu dziecku. Nie lekceważ ich! Przeczytaj jak pomóc choremu dziecku. 1. Jak objawia się zatrucie pokarmowe? Dziecko boli brzuszek , robi luźne kupki, może mieć gorączkę i biegunkę. Jest ona szczególnie niebezpieczna, jeśli dołączają się do niej nudności i wymioty . 2. Czym są spowodowane zatrucia pokarmowe? Zatrucia pokarmowe mogą być wywołane przez wirusy, bakterie i pasożyty u dzieci lub produkowane przez nie toksyny. Zakażenia wirusowe najczęściej zdarzają się wiosną lub jesienią, zwykle towarzyszy im infekcja górnych dróg oddechowych: katar , ból gardła, podwyższenie temperatury ciała. Latem natomiast zazwyczaj występują zakażenia bakteryjne . 3. Dlaczego bakterie atakują przede wszystkim latem? Wysoka temperatura i wilgoć sprzyjają namnażaniu się bakterii . Ma to miejsce najczęściej w źle przechowywanej żywności, wystawionej na działanie promieni słonecznych i ciepła. 4. Które bakterie są latem najbardziej niebezpieczne? Przede wszystkim bakterie z grupy E. coli . U osób wyjeżdżających na wakacje w rejony Morza Śródziemnego powodują one tzw. biegunkę podróżnych . Choruje na nią aż jedna trzecia turystów spędzających wakacje w tamtych okolicach. Zwykle jest to spowodowane zmianą warunków higienicznych. Zakażenia bakteriami z grupy E. coli mogą zdarzać się także na wakacjach w Polsce, ale nie tak często i nie mają tak gwałtownego przebiegu. Przyczyną zatruć pokarmowych bywają też często gronkowce. Poza tym bardzo niebezpieczne są zakażenia salmonellą, shigellą, a także toksynami bakterii z grupy Clostridium. 5. Dlaczego tak często dochodzi do zatruć pokarmowych? Jest to spowodowane zmianą wody i pogorszeniem warunków higienicznych (np. w podróży, na kempingu), niewłaściwym przechowywaniem żywności (poza lodówką). Niebezpieczne może być zjedzenie nieumytych owoców...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj