dziecko czyta
fotolia.com
Psychologia

Wczesna nauka czytania od litery do sylaby

Naukę czytania warto zacząć z dzieckiem tuż przed 3. urodzinami. Eksperci twierdzą, że im wcześniej zaczniecie naukę czytania, tym lepiej! Zobacz, na czym polega znana symultaniczno-sekwencyjna metoda nauki czytania prof. Jagody Cieszyńskiej.

Symultaniczno-sekwencyjna metoda nauki czytania opiera się na czytaniu sylabami. Jest ona przeznaczona dla dzieci w wieku przedszkolnym -  zdaniem wielu autorytetów to dobry moment na rozpoczęcie nauki czytania. 


W zasadzie najbardziej optymalny czas na rozpoczęcie nauki czytania jest przed 3. urodzinami – przekonuje prof. Jagoda Cieszyńska, autorytet w dziedzinie nauki czytania dzieci, autorka symultaniczno-sekwencyjnej metody, znanej także jako wczesna nauka czytania. Dla małego dziecka to bardziej naturalny sposób nauki niż szkolna metoda (analityczno-synetyczna), ponieważ uczy czytania sylab, a nie pojedynczych, wyizolowanych dźwięków. 

Zalety metody wczesnej nauki czytania

To metoda przyjazna dzieciom, bo jest oparta na zabawie i rodzicom, bo nie wymaga skomplikowanych, drogich pomocy dydaktycznych. Żeby ją realizować, można kupić książeczki z serii "Kocham czytać" albo wykonać pomoce samodzielnie. 

Ucząc się czytać tą metodą, dzieci poznają sylaby, które są potem wzorem do odczytywania kolejnych wyrazów. Nauka składa się z 5 etapów i przebiega wg reguły: 

  • powtarzanie - rodzic odczytuje, a dziecko powtarza, 
  • rozumienie - rodzic odczytuje głoskę lub sylabę, a dziecko ją wskazuje lub odwrotnie – rodzic wskazuje, a dziecko odczytuje, 
  • nazywanie - rodzic i dziecko zamieniają się rolami – dziecko odczytuje sylaby lub nazywa sytuacje na ilustracjach, a rodzic je wskazuje. 

Wczesna nauka czytania: od samogłosek prymarnych do sylaby otwartej  

Pierwszy etap nauki to poznanie samogłosek prymarnych: A, U, I, a następnie kolejnych: E,Y, O. 

Żeby pomóc dziecku je zapamiętać, pokazuje się mu wydrukowane duże litery. Wizualizację wspomaga się pokazywaniem, np. litera Y to uniesione ukośnie ręce, literka i to dotknięcie nosa (kropka nad i) itd.   

Najpierw dziecko uczy się rozpoznawać pojedyncze samogłoski, później ich sekwencje, np. AAA, IO. Ważne, żeby nadać im znaczenie, a nie uczyć "na sucho" – lala mówi "AAA!", koń robi "IO IO" itd. 

Potem rodzic z dzieckiem ćwiczy sylaby otwarte w takiej kolejności:

PA (PA, PO, PU, PÓ, PE, PI, PY) 
MA (MA, MO, MU, MÓ, ME, MI, MY) 
LA (LA, LO, LU, LÓ, LE, LI)
BA (BA, BO, BU, BÓ, BE, BI, BY)
FA (FA, FO, FU, FÓ, FE, FI, FY)
WA (WA, WO, WU, WÓ, WE, WI, WY) 
TA (TA, TO, TU, TU, TE, TI, TY)
DA (DA, DO, DU, DÓ, DE, DI, DY)

Świetnie sprawdzają się sylaby dźwiękonaśladowcze MU, BE. 

Etap 2. wczesnej nauki czytania: od sylaby otwartej do pierwszych wyrazów

Wprowadza się nowe spółgłoski: s, z, k, g, j, n. Dziecko łączy znane sylaby otwarte w proste wyrazy, np. PABA, MALA, LIPA. 

Etap 3. wczesnej nauki czytania: sylaby zamknięte 

Dziecko uczy się odczytywać sylaby odwrotne do tych, które już zna, czyli PA-AP, MA-AM. Z poznanych dotąd spółgłosek i samogłosek tworzy się też całkiem nowe sylaby takie jak MUK, LOL, a także abstrakcyjne pseudowyrazy (dziecku trudno jest wtedy zgadywać), np. ASOS, NOT.  

Etap 4. wczesnej nauki czytania: nowe sylaby otwarte i zamknięte

To moment na poszerzenie nauki z etapów 1 i 3. Dziecko poznaje dwuznaki, czyli CH, SZ itd. oraz spółgłoskę Ł. Ćwiczymy je w sylabach otwartych i zamkniętych, zwiększając zakres czytanych wyrazów i tekstów. 

Etap 5. wczesnej nauki czytania: samodzielne czytanie tekstów

Oprócz ćwiczenia czytania sylab otwartych i zamkniętych, wprowadza się spółgłoski miękkie oraz samogłoski nosowe. 

Na tym etapie nie wykorzystuje się jeszcze tekstów bajek czy baśni, tylko specjalnie przygotowane na potrzeby tej metody dydaktycznej. Rodzic może przygotować tekst samodzielnie – dobrze, żeby jego bohaterem było dziecko. Może też stworzyć opisy do ilustracji. 

Czytaj też:

Jakie błędy popełniają młodzi rodzice? Opowiada mama 1,5-rocznej Michaliny

Tata z niemowlakiem czytającym książkę
© zinkevych - Fotolia.com
Gry i zabawy
Czy to roczne dziecko czyta? Zobacz film
Roczne dziecko bezbłędnie rozpoznaje wyrazy napisane na tekturce, szybko reaguje na polecenia taty. Czy ono potrafi czytać? - zapewne wiele osób zada sobie pytanie i doda w myślach: po co dziecku w tym wieku nauka czytania?

  (function(d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = "//connect.facebook.net/pl_PL/sdk.js#xfbml=1&version=v2.3"; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);}(document, 'script', 'facebook-jssdk')); Wow como hace tan pequeño para identificar las palabras. Posted by 107.5 AMOR on 4 kwietnia 2015   Czy to dziecko czyta? Raczej nie. Po prostu ma fenomenalną pamięć wzrokową , która jest podstawą nauki czytania całowyrazowego, czyli rozpoznawania wyrazu bez znajomości liter ( metoda Domana ). Nauka według tej metody polega na pokazywaniu dziecku kartki z napisanym wyrazem i przeczytaniem go na głos. Dzieci uczą się układu liter na pamięć i dzięki temu – po jakimś czasie – potrafią bezbłędnie wskazać wyraz o który prosi rodzic. W tej metodzie najważniejsza jest systematyczność – należy ćwiczyć z dzieckiem codziennie przez co najmniej 5-10 minut. Tę metodę można stosować zarówno u paromiesięcznych maluszków, jak i kilkuletnich dzieci (przedszkolaków). Jej celem nadrzędnym jest dobra zabawa . Chodzi o to, by rodzice z dzieckiem miło spędzali czas. Zobacz także: Jak uczyć dziecko czytania - najlepsze metody   Jakie są zalety nauki czytania metodą Domana? Dzięki tej metodzie dziecko uczy się kreatywności , ćwiczy pamięć fotograficzną oraz myślenie operacyjne. U dzieci, które w ten sposób ćwiczą lepiej rozwija się wzrok, słuch oraz mowa. Zobacz też: Zabawy dla rocznego dziecka Czego potrzebujesz, by zacząć naukę metodą Domana? Aby zacząć naukę czytania metodą Domana potrzebujesz: białego kartonu grubego mazaka. Jeśli będziesz mieć te materiały, wykonaj kilka plansz, pamiętając o poniższych zasadach: każde słowo musi być napisane na osobnym kartonie; litery powinny mieć wysokość...

Nauka czytania Metodą Globalnego Czytania Domana
AdobeStock
Rozwój dziecka
Metoda Domana: na czym polega metoda globalnego czytania?
Metoda globalnego czytania Glenna Domana została stworzona z myślą o niemowlętach i małych dzieciach. Sam autor nazwał ją „zabawą w czytanie”. Poznaj reguły Domana, dzięki którym nauka samodzielnego czytania pójdzie gładko.

Glenn Doman to amerykański fizjoterapeuta, znany jako twórca rehabilitacji osób z uszkodzeniami mózgu oraz... metody nauki czytania dla bardzo małych dzieci, zwanej metodą globalnego czytania . W Polsce dostępna jest jego książka pt. „Jak nauczyć małe dziecko czytać”, a także zestawy do nauki czytania dla dzieci.  Spis treści: Metodą Domana: na czym polega?   Etapy nauki metodą globalnego czytania Jak dziecko uczy się czytać metodą globalną? Reguły Glenna Domana  Metodą Domana: na czym polega? Metoda Glenna Domana to kompleksowo opracowany system uczenia czytania dla dzieci od 3. miesiąca do 5. roku życia . Razem z pomocami dydaktycznymi rodzic otrzymuje bardzo jasne wskazówki, jak i kiedy je stosować. Podstawą tego podejścia jest systematyczność oraz zabawa.  Metoda nauki globalnego czytania polega na pokazywaniu dziecku dużych białych kart z czerwonymi wyrazami pięć, trzy lub jeden raz w ciągu dnia, w zależności od możliwości rodziców. Na pierwszych kartach umieszczone są proste rzeczowniki, które dziecko zna z otoczenia. Z czasem słowa stają się bardziej skomplikowane i łączą się w wyrażenia, a potem w zdania. Karty pokazuje się dziecku przez ok. 1 sekundę (w oryginale nazywane są flashcards ) w odstępach 30-minutowych.  Oryginalna metoda Domana zakłada, że rodzic odbędzie 5 sesji w ciągu dnia .  Zapracowani rodzice mogą się jednak zdecydować na wersję z 3 zestawami dziennie, a nawet 1 zestawem dziennie - do każdej z wersji jest opracowany oddzielny harmonogram. Etapy nauki metodą globalnego czytania Nauka metodą Domana oparta jest na wykorzystaniu kart przygotowanych według konkretnych wytycznych. Są one dość duże – o wymiarach 10,7 cm x 60 cm i pogrupowane w zestawy liczące po 200 sztuk. Karty są ułożone etapami , według których następuje nauka czytania w następującej...

nauka szybkiego czytania
Adobe Stock
Edukacja
Nauka szybkiego czytania? Tak, byle nie za wcześnie!
Chcesz, aby twoje dziecko potrafiło szybko czytać? Słyszałaś o kursach nauki szybkiego czytania i zastanawiasz się, czy wysłać na jeden z nich swoją pociechę? Poczekaj! Podpowiemy ci, kiedy to zrobić i jak pomóc dziecku nabrać nawyków potrzebnych do szybkiego czytania.

Masz w domu przedszkolaka, który niebawem pójdzie do szkoły? Chcesz, by nauczył się szybko czytać? Spokojnie! Nie tak prędko! Żeby szybko czytać, najpierw trzeba... umieć czytać. I tego twoja pociecha nauczy się w szkole, o ile jeszcze nie zaczęła interesować się samodzielnym czytaniem. Jednak już teraz, przy pierwszych próbach rozpoznawania liter i napisanych wyrazów, warto zadbać o dobre nawyki . To od nich zależy, czy twoje dziecko w przyszłości nauczy się dobrze czytać! Kiedy rozpocząć naukę szybkiego czytania? Wtedy, gdy dziecko umie sprawnie czytać w sposób tradycyjny. Zwykle następuje to około 12 roku życia. Jeśli chodzi o górną granicę wiekową, to taka nie istnieje – barierą może być jedynie sprawność intelektualna. Na czym polega szybkie czytanie? Na sprawnym rozpoznawaniu znaków graficznych i odczytywaniu zawartych w tekście informacji. Osoba szybko czytająca rozpoznaje całe wyrazy, a nawet grupy wyrazów – nie czyta litera po literze i wyraz po wyrazie. Jej oczy poruszają się skokowo, obejmując za każdym razem ok. 20 znaków tekstu. To oznacza, że linijkę tekstu jest w stanie przeczytać na rzuty oka. Co zrobić, by szybko czytać? Służy temu zdobycie kilku umiejętności. Należą do nich: Zwiększenie pola widzenia – tak, aby umieć zrozumieć cały tekst widoczny w tym polu. Przeciętny człowiek skupia się tylko na środku tego obszaru. Nauka czytania całymi wyrazami . Dzieci początkowo czytają literka po literce, a następnie sylabizują. Do szybkiego czytania niezbędne jest początkowo czytanie całymi wyrazami, a następnie grupami wyrazów. Nawyki do wyeliminowania Nabywamy je samoistnie, a część wykształca się podczas nauki w szkole. To, co ma początkowo służyć nauce czytania, później staje się przeszkodą w szybkim czytaniu: Regresja – to odruch powrotu wzrokiem do przeczytanego wcześniej wyrazu,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj