Tata z niemowlakiem, ojciec z dzieckiem
fot. © sanyasm - Fotolia.com

Jakie uprawnienia ma pracujący ojciec małego dziecka?

Czy ojciec opiekujący się małym dzieckiem może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej? Czy pracodawca może wysłać ojca małego dziecka w delegację? Kiedy ojciec może skorzystać z urlopu tacierzyńskiego?
Tata z niemowlakiem, ojciec z dzieckiem
fot. © sanyasm - Fotolia.com

Szczególne uprawnienia dla ojców

Przywileje związane z narodzinami dziecka przysługują nie tylko matkom, ale również ojcom. Pracujący ojciec, opiekujący się dzieckiem do 4. roku życia, może skorzystać z dodatkowych uprawnień, takich jak: 
  • prawo odmowy wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, 
  • możliwość pójścia na urlop tacierzyński,
  • prawo odmowy wykonywania pracy w porze nocnej, 
  • prawo odmowy wyjazdów służbowych. 
Uprawnienia te dotyczą ojców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Warto jednak pamiętać, że pracownik, który chce skorzystać z tych możliwości powinien powiadomić o tym pracodawcę. 
Redakcja poleca: Piniata – jak ją zrobić? Instrukcja krok po kroku (film)
Piniata to coraz popularniejszy element dziecięcych przyjęć. Przedstawiamy prosty sposób, jak samodzielnie zrobić efektowną piniatę. Choć nie jest to skomplikowane, warto zabrać się do pracy z odpowiednim wyprzedzeniem, aby piniata zdążyła wyschnąć.

Delegacje

Pracodawca nie może pracownika-ojca delegować poza stałe miejsce pracy, chyba że pracownik wyrazi na to zgodę (najlepiej przygotować ją w formie pisemnej). Pracownik może udzielić takiej zgody jednorazowo, jeśli wynika to z rodzaju wykonywanej przez niego pracy, np. jeżeli potrzeba delegacji jest sporadyczna.  

Warto przeczytać: Jak zbliżyć tatę do rodziny - rozmowa z psychoterapeutą

Godziny nadliczbowe

Pracownika-ojca (opiekującego się dzieckiem do lat 4) nie można zobowiązać do świadczenia pracy w wymiarze dłuższym niż 8 godzin na dobę, nawet jeśli jest zatrudniony:
  • w równoważnym systemie czasu pracy (tj. gdy praca jest wykonywana ponad 8 godzin na dobę), 
  • w ruchu ciągłym,
  • skróconym systemie tygodnia pracy. 
Co istotne, pracownik ma prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze skróceniem z tego powodu jego czasu pracy.

Korzystanie z uprawnień – zasady

Wymienione uprawnienia przysługują obojgu rodzicom (zatrudnionym na podstawie stosunku pracy), ale tylko jedno z nich może z nich skorzystać. Jeden rodzic powinien swojemu pracodawcy złożyć oświadczenie o zamiarze korzystania z tych uprawnień, natomiast drugi rodzic – o braku zamiaru korzystania z tych uprawnień.
Co istotne, każde z wymienionych uprawnień jest uprawnieniem niezależnym od pozostałych, co oznacza, że pracownik może skorzystać ze wszystkich uprawnień lub wybrać te, które będą dla niego dogodne w opiece nad dzieckiem. Oczywiście o swoim wyborze musi powiadomić pracodawcę w pisemnym oświadczeniu. 
Jeżeli pracodawca nie mając zgody pracownika naruszy przepisy o uprawnieniach pracowników mających dzieci do 4. roku życia, dopuszcza się wykroczenia przeciwko prawom pracownika i może być ukarany karą grzywny w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł.

Zobacz także: Wniosek o rezygnację z części urlopu macierzyńskiego - wzór

Urlop tacierzyński

Ponadto pracujący tata może skorzystać z urlopu tacierzyńskiego. Jest on bardzo często mylony z urlopem ojcowskim. Ten ostatni jest udzielany ojcu niezależnie od urlopu macierzyńskiego, przysługującego matce dziecka (ojciec może wykorzystać go do 12. miesiąca życia dziecka w wymiarze 14 dni). Natomiast urlop tacierzyński wiąże się z rezygnacją z części urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka. Jeśli matka postanowi wykorzystać urlop macierzyński w pełnym wymiarze, to ojciec dziecka nie dostanie go. 
Podczas urlopu tacierzyńskiego ojciec będzie otrzymywać zasiłek macierzyński i będzie chroniony przed wypowiedzeniem czy rozwiązaniem umowy o pracę. 
 
Z urlopu tacierzyńskiego ojciec może skorzystać, gdy:
  • matka dziecka zrezygnuje z urlopu na rzecz ojca dziecka i wraca do pracy (matka dziecka musi jednak wykorzystać po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, wówczas pozostała część urlopu macierzyńskiego udzielana jest na pisemny wniosek ojca),
  • matka dziecka umrze w trakcie urlopu macierzyńskiego (pracownikowi – ojcu, wychowującemu dziecko, przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu),
  • matka dziecka wymaga opieki szpitalnej, co uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad dzieckiem i w zastępstwie robi to ojciec dziecka (matka dziecka musi jednak wcześniej wykorzystać co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego).
Termin rozpoczęcia urlopu tacierzyńskiego musi przypadać bezpośrednio po terminie rezygnacji przez matkę z urlopu macierzyńskiego. Ojciec we wniosku w sprawie udzielenia urlopu powinien wskazać, iż to on będzie opiekował się dzieckiem, w części urlopu, którego nie wykorzystała matka dziecka. 
Wymiar urlopu tacierzyńskiego uzależniony jest wymiaru wykorzystanego przez matkę urlopu macierzyńskiego. Ten ostatni natomiast jest uzależniony od liczby urodzonych dzieci i wynosi:
  • 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, 
  • 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci, 
  • 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci, 
  • 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci, 
  • 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga dzieci i więcej. 
Polecamy: Sprawdź! Wszystko co musisz wiedzieć o urlopie ojcowskim 2015
Oceń artykuł

Ocena 6 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy