syndrom dziecka potrząsanego
fot. Adobe Stock

Syndrom dziecka potrząsanego: objawy i skutki potrząsania dzieckiem

Syndrom dziecka potrząsanego może być wywołany przez potrząsanie dzieckiem, szarpanie nim. Gdy dziecko płacze, zdarza się, że zdenerwowany rodzic potrząsa dzieckiem, chcąc je uspokoić. Nigdy tego nie rób. Możesz w ten sposób zrobić dziecku krzywdę na całe życie. Zespół dziecka potrząsanego może pojawić się też przez nieumiejętną zabawę z niemowlęciem.
Katarzyna Pinkosz
syndrom dziecka potrząsanego
fot. Adobe Stock
Syndrom dziecka potrząsanego jest trudny w zdiagnozowaniu. Zdarza się, że płacz niemowlęcia wyprowadza rodzica z równowagi. Zaczyna on potrząsać dzieckiem, chcąc przerwać płacz. To forma przemocy wobec dziecka. Można w ten sposób zrobić mu ogromną krzywdę. Zdarza się, że w ten sposób dochodzi do urazów głowy, szyi i ośrodkowego układu nerwowego. Zespół dziecka potrząsanego zwykle dotyka dzieci w pierwszym roku życia. Dziecko nie ma śladów na skórze, które mogłyby sugerować przemoc fizyczną. 

Spis treści: 
  1. Potrząsanie dzieckiem - co to znaczy?
  2. Zespół dziecka potrząsanego - objawy
  3. Potrząsanie niemowlęciem - szkodliwe zabawy
  4. Syndrom dziecka potrząsanego: fizjoterapia, leczenie
  5. Syndrom dziecka potrząsanego - rodzaje

Syndrom dziecka potrząsanego - co to jest?

Na problem potrząsania dzieckiem zwrócono uwagę już w 1946 roku, jednak dopiero w latach 70. pojawiła się koncepcja SBS, tj. zespołu dziecka potrząsanego (ang. shaken baby syndrome). Główka niemowlęcia jest nieproporcjonalnie duża i ciężka w porównaniu do reszty ciała. Mięśnie szyi są słabe, nie potrafią utrzymać główki. Potrząsanie dzieckiem prowadzi do gwałtownych ruchów głowy do przodu i do tyłu. Mózg dziecka przemieszcza się wtedy w obrębie przestrzeni wewnątrzczaszkowej. Mózg „odbija się” o ściany czaszki. Na skutek gwałtownego potrząsania może dojść do uszkodzenia mózgu, kręgosłupa i szyi, a nawet do śmierci.

Zespół dziecka potrząsanego - objawy

Jak rozpoznać syndrom dziecka potrząsanego? Jest to trudne, jednak najczęstsze objawy to:

  • obrzęk mózgu
  • krwiak podtwardówkowy
  • krwotok w siatkówce
  • pęknięcia czaszki
  • pogorszenie wzroku, a w niektórych przypadkach utrata wzroku, będąca konsekwencją krwotoku w obrębie siatkówki
  • łamania kończyn oraz żeber
  • ospałość
  • apatia
  • zaburzenia oddychania
  • zaburzenia odruchu ssania i połykania
  • zmniejszenie apetytu
  • wymioty u dziecka
  • padaczka
  • śpiączka.

Potrząsanie niemowlęciem - szkodliwe zabawy

W głowach wielu rodziców może pojawić się pytanie „jak wygląda potrząsanie dzieckiem” i czy podrzucanie dziecka też jest szkodliwe. Objawy neurologiczne, takie jak w zespole dziecka potrząsanego, mogą też pojawić się, gdy rodzice podrzucają dziecko, zbyt mocno je bujają, chcąc je np. uspokoić, uśpić. Potrząsanie dzieckiem w wózku, głową u dziecka, a także całym ciałem – może być bardzo szkodliwe dla malucha. Chociaż często rodzice nie postępują tak z intencją zrobienia dziecku krzywdy, mogą też niechcący spowodować objawy zespołu dziecka potrząsanego.

Pamiętaj, żeby podczas zabawy:
  • zawsze stabilizować główkę i plecki niemowlęcia
  • nie podrzucać niemowlęcia
  • nie potrząsać wózkiem, gdy leży w nim dziecko.

Syndrom dziecka potrząsanego: fizjoterapia, leczenie

Uszkodzenia i urazy mogą mieć różny stopień nasilenia, od niego zależy leczenie dziecka. W każdym przypadku lekarz indywidualnie dobiera metodę. Zazwyczaj najpierw leczy się objawy, np. złamania, pęknięcia czaszki. Przy syndromie dziecka potrząsanego czasami potrzebna jest fizjoterapia lub regularna rehabilitacja. Gdy urazy są bardzo poważne – wtedy konieczna jest ingerencja chirurgiczna.

Syndrom dziecka potrząsanego - rodzaje urazów

Rozpoznanie zespołu dziecka potrząsanego jest trudne, nawet dla doświadczonych lekarzy. Na skórze dziecka nie ma żadnych śladów, często nie ma też obrażeń wewnętrznych. Jak mogą wyglądać u dziecka objawy zespołu dziecka potrząsanego? Dr Wiesław Mikołajczyk z Kliniki Diabetologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie wyróżnia 2 postaci zespołu dziecka potrząsanego – ze względu na mechanizm jego powstania (Nowa Pediatria, 2010): 
  1. Gdy osoba znęcająca się potrząsa gwałtownie za kończyny górne lub dolne. Przeważają wtedy zmiany dotyczące układu kostno-stawowego, jak naderwanie lub oderwanie przyczepów ścięgnistych, złamanie kości.
  2. Gdy dziecko jest potrząsane gwałtownie za tułów: dominują zmiany w obrębie układu nerwowego. Może to powodować krwawienie podoponowe, podtwardówkowe, jak również krwawienie do gałki ocznej i siatkówki.
Potrząsanie dzieckiem jest formą przemocy wobec dziecka i jako takie podlega karze, zgodnie z kodeksem karnym.

Zobacz także:
Redakcja poleca: Symptomy przemocy wobec dziecka: czy zmiana zachowania to sygnał, że dziecko jest ofiarą przemocy? [WIDEO]
Symptomy przemocy wobec dziecka nie zawsze łatwo zauważyć. Ale jeżeli pogodny maluch nagle staje się smutny i niechętnie nawiązuje kontakt, to może być sygnał, że doświadcza przemocy – mówi socjolog Renata Szredzińska z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę. Zobacz film, w którym ekspert daje wskazówki, po czym poznać objawy stosowania przemocy wobec dziecka.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy