dziecko samo w domu
fot. Adobe Stock

Dziecko samo w domu – przepisy prawa a gotowość dziecka

Odpowiedź na pytanie od ilu lat dziecko może zostać samo w domu nie jest jednoznaczna. Zgodnie z prawem zdrowe dziecko samo w domu może pozostawać po ukończeniu 7. lub 13. roku życia – to zależy od rodzaju przepisów. Jednak według specjalistów nie tylko wiek powinien o tym decydować. Sprawdź, od kiedy dziecko może zostać samo w domu i jak je na to przygotować.
Aleksandra Sobieraj
dziecko samo w domu
fot. Adobe Stock

Bardzo trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, od ilu lat dziecko może zostać samo w domu. Istnieją aż trzy różne przepisy, które granicę wieku ustalają na ukończony 7., 8. lub 13. rok życia dziecka. Przepisy te nie precyzują, w jakim wieku dziecko może zostać samo w domu na noc. Dodatkowe eksperci zajmujący się rozwojem dzieci również nie potrafią jasno określić tej granicy wiekowej. 

Spis treści:

Dziecko samo w domu – podstawa prawna

Art. 106 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń brzmi: „kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad małoletnim do lat 7 albo nad inną osobą niezdolną rozpoznać lub obronić się przed niebezpieczeństwem, dopuszcza do jej przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia człowieka, podlega karze grzywny albo karze nagany.’’

Jak widać, brzmienie przepisów karnych jest bardzo ogólnikowe, bo czym jest okoliczność niebezpieczna dla zdrowia? Dlatego pozostawienie dziecka samego w domu za każdym razem jest oceniane indywidualnie. Najczęściej za złamanie prawa uznaje się sytuację, gdy pozostawione samo w domu dziecko dozna uszczerbku na zdrowiu albo doszło do groźnych zdarzeń. Niebezpiecznych okoliczności dziecko może stworzyć wiele. Jedną z nich jest dostęp do kuchenki gazowej.

Warto podkreślić, że przepisy te dotyczą dzieci zdrowych. W przypadku dzieci niepełnosprawnych rozgraniczenie wieku nie obowiązuje.

Dziecko samo w domu – prawo administracyjne

Sprawę komplikuje prawo administracyjne i ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Jej zapisy brzmią następująco: „Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza’’ (art. 32 ust. 1). Można więc na tej podstawie wnioskować, że dziecko samo w domu może zostać od ukończonego 8. roku życia. Ale to nie koniec zawiłości prawnych.

Dziecko samo w domu – prawo cywilne

W art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeksu cywilnego ustanowiono, że: „Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie’’. W sensie prawnym ma to ważne znaczenie, gdyż: „Małoletni, który nie ukończył lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę’’ (art. 426). Z tego zapisu można więc wyciągnąć wniosek, że dopiero od ukończenia 13. roku życia dziecko może zostać samo w domu.

Podsumowanie: prawo zabrania pozostawiania bez opieki dziecka poniżej 7. roku życia. Powyżej 13. roku z całą pewnością, zgodnie z prawem, można zostawić dziecko samo w domu. A co na to eksperci od psychiki dzieci?

Kiedy dziecko może zostać samo w domu – opinia ekspertów

– Dziecko nie powinno samo zostawać w domu co najmniej do dziesiątego roku życia. Po dziesiątych urodzinach już może zostać, ale na krótko i pod warunkiem, że wie, gdzie są rodzice i w każdej chwili może do nich zadzwonić. Dobrze też, by miało zapisane numery telefonów do dziadków, zaprzyjaźnionych sąsiadów, telefony alarmowe na pogotowie i policję – mówi Ewa Maciocha, licencjonowany psychoterapeuta, seksuolog kliniczny z Kliniki Akademii Medycznej w Warszawie. 

Z kolei organizacja National Society for the Prevention of Cruelty to Children (brytyjskie Krajowe Towarzystwo Zapobiegania Przemocy wobec Dzieci) twierdzi, że dziecko samo w domu może zostać po ukończeniu 13. roku życia.

Dziecko samo w domu na noc – prawo i zalecenia

Ani prawo karne, ani cywilne, ani administracyjne nie rozgranicza zostawiania dziecka samego w domu na noc od zostawiania go samego w ciągu dnia – obowiązują te same przepisy, co sugeruje, że teoretycznie nawet siedmiolatek może spać sam w domu, a tak naprawdę może to być złym pomysłem nawet w przypadku trzynastolatka.

National Society for the Prevention of Cruelty to Children odradza pozostawianie samego na noc nawet 16-latka, który na pozór jest dojrzały i zdolny do poradzenia sobie z potencjalnymi zagrożeniami.

Kluczowe w kwestii pozostawienia dziecka samego w domu na noc, jak i na dzień, powinna być jego dojrzałość oraz odpowiednie przygotowanie.

Jak przygotować dziecko do bycia w domu bez rodziców

Oczywiście dziecko musi być odpowiednio przygotowane do samotnego przebywania w domu:
● Przede wszystkim należy dziecko nauczyć, że drzwi zawsze muszą być zamknięte na zasuwkę/zamek.
● Dziecko musi także wiedzieć, że nie może ich nikomu otwierać ani przed nikim zdradzać, że jest bez opieki. Gdy usłyszy dzwonek do drzwi lub sygnał domofonu, najlepiej niech udaje, że w domu nikogo nie ma.
● Ważne jest też, by samo nie korzystało z kuchenki gazowej oraz miało dobrze zorganizowany czas przy spokojnych zajęciach (odrabianie lekcji, czytanie, oglądanie telewizji itp.).
● Niezależnie od wszystkiego trzeba do dziecka często telefonować i sprawdzać, co się z nim dzieje. Będzie się wtedy pewniej czuło.
 
Sprawdź też:
Redakcja poleca: Jak dziecko uczy się i rozwija przez zmysły? [WEBINAR 1.]
Za nami pierwszy z 6 bezpłatnych webinarów dla rodziców, organizowanych w ramach akcji „Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem” i prowadzonych przez Dorotę Zawadzką. Ekspertka opowiadała o tym, jak działają zmysły malucha, a ich prawidłowy rozwój wpływa na życie również w przyszłości.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy