W ciągu 1 roku życia niemowlę odkrywa to, co najważniejsze dla jego dalszego rozwoju
Fotolia
Rozwój

Rok wielkich odkryć - co odkrywa twoje dziecko w 1 roku życia?

1 rok życia jest przełomowy dla każdego człowieka. To właśnie wtedy dziecko odkrywa to, co jest najważniejsze dla dalszego rozwoju.

Podczas 1 roku życia dziecko uczy się najważniejszych rzeczy, m.in.  panowania nad ciałem i porozumiewania się z innymi. Potem już tylko doskonali swoje umiejętności.
Jakich odkryć dokonuje w ciągu pierwszych 12 miesięcy życia? Zapytaliśmy o to prof. Agnieszkę Maryniak, neuropsycholożkę z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Wokół mnie jest przestrzeń!

Natychmiast po narodzinach dziecko odkrywa, że wokół niego jest pusta przestrzeń. To nowość – w twoim brzuchu było ciasno i przytulnie.
Maleństwo szuka granic nowego świata, rozprostowując rączki i nóżki. Gdy natrafia na pustkę, może czuć się zagubione, dlatego uspokaja się, gdy owijasz je w kocyk albo tulisz. Z czasem przyzwyczaja się do nowego otoczenia i zaczyna lubić swobodę.

Jestem!

Noworodek i małe niemowlę nie wiedzą, że on i świat to nie to samo. To, że jest odrębną istotą, pojmie, mając mniej więcej pół roku. Ale już od dnia narodzin dziecko gromadzi doświadczenia, które doprowadzą je do tego odkrycia. Swojej odrębności doświadcza poprzez ciało: raz jest mu cieplej, raz chłodniej, bywa głodne albo najedzone itd.

Otaczają mnie ludzie

Już noworodki lubią przyglądać się twarzom. Na początku są w stanie skupić się na nich tylko przez chwilę. Z czasem wpatrują się w nie coraz dłużej.

Sprawdź, jak cię widzi noworodek - zupełnie inaczej niż sądzisz!

... i mogę się z nimi porozumieć

Niemowlę porozumiewa się ze światem nie tylko za pośrednictwem płaczu. Już kilkudniowe dziecko uważnie patrzy w oczy i próbuje naśladować twoje miny, np. tak jak ty otwiera i zamyka usta. 2-miesięczny maluszek zaczyna się uśmiechać w odpowiedzi na uśmiech. Dziecko „mówi ” także całym ciałem,np. macha rączkami, piszczy z radości, odwraca główkę, gdy ma dość zabawy.
Mam wpływ na to, co się dzieje
Gdy reagujesz na płacz dziecka, ono odkrywa, że nie jest bezradne („Zawołałem mamę, a ona przyszła”).
Poczucie sprawstwa rozwija także wtedy, gdy np. macha grzechotką („To ja sprawiłem, że pojawił się dźwięk”).

Kocham moją mamę!

Od początku jesteś dla dziecka wyjątkowa. Rytm twojego serca i twój głos poznało, będąc jeszcze w brzuchu. Zaraz po urodzeniu poznało także twój zapach i szybko nauczyło się rozpoznawać twoją twarz. Ale jeszcze przez jakiś czas zapomina o tobie, gdy przestaje cię widzieć. Mniej więcej w 8 miesiącu życia odkrywa, że istniejesz także wtedy, gdy cię przy nim nie ma. Właśnie wtedy zaczyna za tobą tęsknić i bać się obcych.

Moje ciało mnie słucha

Noworodek nie ma kontroli nad własnym ciałem. Jego ruchy są nieskoordynowane, chaotyczne, a na bodźce (hałas, dotyk itd.) reaguje odruchowo, np. automatycznie zaciska paluszki na podanym palcu. Robi to niezależnie od swojej woli.
Z czasem to się zmienia.

  • Jako pierwsze zaczynają „słuchać” oczy – już nowo narodzone maleństwo potrafi na moment skupić wzrok, wkrótce potem uczy się wodzić oczami za tym, co się porusza.
  • Następnie maluch przejmuje panowanie nad głową: unosi ją, obracana boki, trzyma sztywno.
  • Później kolej na ręce, tułów, a na końcu na nogi.

Świat jest ciekawy

Noworodek najlepiej widzi to, co ma niemal przed samym noskiem, w odległości 20–30 cm.
W miarę jak dziecko dojrzewa, wyostrza się jego wzrok i coraz więcej może dostrzec. A skoro widzi, chce tego dotknąć. Może także zlokalizować źródło dźwięku albo zapachu.
Niemowlę, które potrafi już choć trochę zapanować nad ciałem, bada świat na wszystkie dostępne mu sposoby. Rozgląda się na boki, nasłuchuje, dotyka, oblizuje. Ciekawość zmusza je do wysiłku, a im jest sprawniejsze, tym dalej może dotrzeć. Świat staje się coraz większy i coraz bardziej dostępny!

Ja już to znam!

Już kilkudniowy osesek dłużej przygląda się przedmiotom, które widzi po raz pierwszy (a więc potrafi odróżnić je od tych, które widział wcześniej).
W 2 półroczu życia dziecko zaczyna się orientować, że coś, co znika mu z oczu, nie przestaje istnieć. Fakt, że podczas zabawy w „A kuku!” czeka, aż wyłonisz się zza krzesła oznacza, że istniejesz w jego świadomości także wtedy, gdy cię nie widzi. Nie jest jeszcze do końca tego pewne, dlatego śmieje się radośnie, gdy cię wreszcie zobaczy.

Słowa mają treść

Dla niemowlęcia język jest jak muzyka: ma melodię, rytm i służy do wyrażania emocji. Przed 1 urodzinami dziecko zaczyna zdawać sobie sprawę z tego, że za konkretnymi zbitkami głosek kryje się jakieś znaczenie. Zaczyna wiązać słowa z przedmiotami, zjawiskami i sytuacjami, czyli po prostu je rozumieć. Dzięki temu odkryciu może nauczyć się mówić.

Polecamy: Kalendarz rozwoju niemowlaka - tydzień po tygodniu
 

Co to są kamienie milowe? - film

edipresse.V3073027.jpg
Edipresse
Rozwój
Co zapamięta niemowlę?
Zastanawiasz się, czy smyk będzie miał jakieś wspomnienia z pierwszych lat swojego życia? Oczywiście! Co więcej – jego pamięć nigdy już nie będzie tak pojemna jak teraz

Nie możesz sobie przypomnieć zbyt wiele z czasów wczesnego dzieciństwa? To normalne. I nie oznacza wcale, że nic ciekawego nie spotkało cię w dzieciństwie. Po prostu niemowlęta i małe dzieci zapamiętują w inny sposób niż dorośli.  Bobas zapamięta głos mamy i taty Noworodki potrafią korzystać nawet z tych doświadczeń, które zgromadziły przed przyjściem na świat. Kilkudniowe oseski rozpoznają m.in. odtwarzany z taśmy głos własnej mamy, uspokajają się , słysząc jej bicie serca, odróżniają mowę ojczystą od obcej, reagują na głos swojego taty, choć słyszały go tylko w brzuszku. Być może pamiętają o wiele więcej, kłopot w tym, że trudno to sprawdzić.  Niemowlę zapamiętuje nowe przedmioty, ale tyko na chwilę Niestety, malutkie dzieci pamiętają je bardzo krótko. Od pierwszych chwil życia dzieci rozpoznają obrazy , dźwięki i inne bodźce, z którymi miały już kontakt. Gdy przytulasz je do piersi, zaczyna ssać, a więc w jego umyśle powstało już skojarzenie: mama + pierś = jedzenie. Dłużej przygląda się przedmiotom, które widzi po raz pierwszy, a więc potrafi odróżnić je od tego, co znajome. Jeśli często słyszy szczekanie psa, przestaje na nie reagować, a więc uznaje je za coś, czym nie warto sobie zaprzątać głowy. Choć maluszek od początku rejestruje w pamięci swoje doświadczenia, to ślady, jakie pozostają w jego umyśle, są na początku bardzo nietrwałe. Gdy pokażesz obrazek kilkudniowemu maluszkowi, zapomni o nim już po dwóch minutach (gdy zobaczy go po upływie tego czasu jeszcze raz, wyda mu się całkiem nowy). Trzymiesięczne dziecko jest przekonane, że smoczek, który wypadł mu z buzi, przestał istnieć. Jednak z tygodnia na tydzień pamięć dziecka jest coraz lepsza.  Półroczne dziecko zapamiętuje niektóre twarze Gdy dziecko skończy pół roczku może już rozpoznać znajomą twarz na fotografii nawet po dwóch...

język niemowląt
Fotolia
Noworodek
Co chce ci powiedzieć niemowlę?
Język niemowląt jest specyficzny. Dziecko nie używa bowiem słów, ale od początku informuje, kiedy jest szczęśliwe lub smutne. Poznaj mowę ciała niemowlaka.

Chociaż dziecko nie rozumie jeszcze, co do niego mówimy, to my możemy zrozumieć język niemowląt. Wystarczy uważna obserwacja i otwarty umysł! Poza tym niemowlę doskonale potrafi zrozumieć nasze emocje. Kiedy jest akceptowane i kochane, znacznie lepiej się rozwija. Jak zrozumieć język niemowląt? Dziecko rodzi się z pewnym potencjałem. Jest od początku osobą, która we właściwy sobie sposób reaguje na świat . Zdrowy noworodek lubi przytulać się całym ciałem do mamy, uwielbia być głaskany. Dotykaj noworodka jak najwięcej, sprawiają mu przyjemność delikatne, płynne ruchy. Przestrach wzbudzają zbyt głośne dźwięki czy gwałtowne poruszenia. Dziecko ma wówczas wrażenie, że rodzice za chwilę go upuszczą. Grażyna Kmita, psycholog z Zakładu Zdrowia Rodziny Instytutu Matki i Dziecka, twierdzi, że niezwykle ważne jest dostrojenie się emocjonalne do dziecka, umiejętność subtelnego wsłuchania się w emocje niemowlaka .Wiele mam rozmawia ze swoim dzieckiem jeszcze przed jego narodzeniem , opowiadając mu o świecie i traktując już wtedy jako osobę. Na oddziale położniczym można zaobserwować, jak mamy, przewijając dziecko, opowiadają mu o tym, co robią, zachwycają się, jaki ma śliczny brzuszek, rączki, nóżki. Próbują przejąć punkt widzenia dziecka i z jego perspektywy nazywają świat. Ten dialog na gesty, miny, dźwięki, toczy się między mamą a ciekawym świata dzieckiem już od pierwszych chwil jego życia. W ten sposób mama uczy się języka niemowląt, by móc nawiązać głęboką więź z dzieckiem. Poznaj mowę ciała noworodka Zmysły noworodka są w pełni rozwinięte. Język niemowląt jest pełny odruchów. Już od pierwszych dni rozpoznaje po zapachu mamę. Krzywi się, ściąga brwi, zaciska usta, gdy podać mu do ust coś słonego czy gorzkiego.Kiedy mama jest zdenerwowana, dziecko potrafi odmówić ssania, płacząc przy tym wniebogłosy. Gdy lękliwy tata niepewnie...

pierwszy uśmiech dziecka
Adobe Stock
Rozwój
Kiedy dziecko zaczyna się uśmiechać, a kiedy śmiać?
Odpowiedź na pytanie, kiedy dziecko zaczyna się uśmiechać, wcale nie jest taka oczywista. Choć można zaobserwować grymas przypominający uśmiech nawet na twarzy noworodka, w pierwszych tygodniach życia dziecko nie uśmiecha się świadomie. Pierwsze prawdziwe uśmiechy pojawią się dopiero po upływie około miesiąca od narodzin.

Na widok pierwszego uśmiechu niemowlaka topnieje serce nawet najbardziej niewyspanej mamy. Po prostu nie da się na to nie zareagować! I bardzo dobrze, bo uśmiech to dla niemowlęcia podstawowe, obok płaczu, narzędzie komunikowania się z otoczeniem. Kiedy niemowlę zaczyna się uśmiechać? Dzieci uśmiechają się już w brzuchu mamy, nie robią jednak tego świadomie. Świadomy uśmiech u dziecka pojawia się dopiero w drugim miesiącu życia . Wcześniejsze uśmiechy są tylko grymasami, a nie świadomym, zależnym od woli dziecka uśmiechaniem się.  Spis treści: Pierwszy nieświadomy uśmiech niemowlaka Kiedy dziecko uśmiecha się świadomie? Kiedy niemowlę zaczyna śmiać się w głos Jak wywołać uśmiech niemowlaka Pierwszy uśmiech niemowlaka jest nieświadomy Uśmiech niemowlaka do 6. tygodnia życia nie wyraża jego zadowolenia ani radości i nie jest celowy. Choć wygląda pięknie, jest tylko dość przypadkowym skurczem mięśni twarzy, a nie świadomie wykonaną miną. Taki uśmiech nazywa się uśmiechem fizjologicznym, mimowolnym . Dla świeżo upieczonej mamy uśmiech noworodka jest wyjątkowy i nie ma znaczenia, że powstał przypadkowo – z pewnością zapamięta go na zawsze. Już kilkutygodniowe noworodki uśmiechają się przez sen – to tzw. uśmiech anielski . Robią to także wówczas, gdy nie śpią, np. wtedy, gdy... puszczają bąka albo robią siusiu. Taki uśmiech nadal powstaje mimowolnie i nie ma adresata. Jest po prostu sympatycznym grymasem twarzy. Choć  dziecko w pierwszych tygodniach życia nie potrafi jeszcze wyrazić radości, potrzebuje kontaktu z mamą i ciepłych „rozmów’’ twarzą w twarz. To wszystko buduje jego poczucie bezpieczeństwa i zaspokaja potrzebę bliskości. A kto wie, może sprawi, że szybciej pojawi się ten wyczekany pierwszy uśmiech. Spa - „Akademia Młodych...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz