mama, ciąża, niemowlę, kobieta, dziecko, praca
Panthermedia
Prawo i finanse

Twoje prawa w ciąży i po porodzie - kiedy i o czym powinnaś pamiętać

Prawo gwarantuje wiele przywilejów kobiecie w ciąży. Niektóre dotyczą pracy, inne urlopów i finansów. Sprawdź, jakich dopełnić formalności, by z nich skorzystać.

Jeśli spodziewasz się dziecka, na pewno bardziej niż prawne przywileje pochłania cię teraz przygotowanie do porodu i nowych wyzwań, jakie niesie macierzyństwo. Dlatego przygotowaliśmy ściągę, w której opisujemy, jakie czekają cię formalności i kiedy powinnaś ich dopełnić. Pilnuj terminów, a bez problemu dostaniesz to, co prawo gwarantuje każdej kobiecie w ciąży i mamie.

Jakie prawne przywileje ma kobieta w ciąży?

  • Na początku ciąży powiedz o swoim stanie pracodawcy. Nie bój się tego kroku. Gdy  przedstawisz zaświadczenie lekarskie o ciąży (nie może to być jednak tylko wynik badania USG) zostaniesz objęta szczególną ochroną, jaką prawo gwarantuje kobiecie w ciąży. Pracownica, która spodziewa się dziecka nie może wyjeżdżać w delegacje, pracować w nocy, w godzinach nadliczbowych lub tam, gdzie praca jest uciążliwa czy szkodliwa dla zdrowia. Jeśli tak wyglądają twoje obowiązki, pracodawca musi przenieść cię na inne stanowisko, a ty zachowasz swoją dotychczasową pensję. Jeśli taka zmiana okaże się niemożliwa, szef powinien zwolnić cię ze świadczenia pracy (za ten czas przysługuje ci wynagrodzenie). Gdy źle znosisz ciążę, masz prawo do 270 dni zwolnienia. W tym czasie przysługuje ci 100-proc. zasiłek chorobowy.
  • W 24. tygodniu ciąży poproś swojego lekarza, by wydał ci zaświadczenie potwierdzające, że jesteś pod opieką medyczną. Taki dokument będzie ci potrzebny do uzyskania tzw. becikowego.
  • w 34. tygodniu ciąży możesz rozpocząć urlop macierzyński. Masz prawo zrobić to sześć tygodni przed porodem, składając wniosek u swojego pracodawcy. Nie musisz jednak korzystać z tego przywileju. Jeśli zdecydujesz inaczej, urlop macierzyński zacznie się od dnia, w którym dziecko przyjdzie na świat.
  • Przez całą ciążę systematycznie zgłaszaj się na wizyty u lekarza i wykonuj badania, na które ginekolog cię kieruje. Jeśli nie możesz umawiać się na nie po pracy lub przed nią, skorzystaj z prawnej możliwości i poświęć na to godziny, w których zwykle pracujesz. 

Zobacz też: Kalkulator urlopu macierzyńskiego

Jakie prawne przywileje ma kobieta po porodzie?

  • Gdy dziecko przyjdzie na świat, powiadom o tym fakcie swojego pracodawcę. Ojciec dziecka powinien dostarczyć do działu kadr twojej firmy akt urodzenia dziecka i zaświadczenie ze szpitala, które są potrzebne, abyś zyskała prawo do urlopu macierzyńskiego.
  • Po tygodniu od porodu czas pomyśleć o becikowym (nie musisz się z tym spieszyć, bo wniosek o becikowe możesz złożyć w terminie 12 miesięcy od daty porodu). Przysługuje ono mamie (tacie lub opiekunowi prawnemu dziecka) w wysokości 1000 zł, jeśli w dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1922 zł. Aby uzyskać becikowe, złóż wniosek w opiece społecznej lub urzędzie gminy i przedstaw zaświadczenie, że podczas ciąży byłaś pod opieką lekarską, skrócony akt urodzenia dziecka i ksero dowodu osobistego.

Zobacz też: Jakie dokumenty do becikowego 2014

Becikowe 2018: jak otrzymać pieniądze na dziecko? [WIDEO]

mama, praca, ciąża
Prawo i finanse
Przyszła mama i pracodawca
Polskie prawo dobrze chroni przyszłą mamę, ale tylko do chwili porodu. Potem jej być albo nie być w firmie zależy wyłącznie od woli pracodawcy. Wyjaśniamy, jak te kwestie regulują obowiązujące przepisy.

Żona odbywa obecnie staż opłacony przez urząd pracy, który kończy się w czerwcu. Jest w ciąży. Termin porodu ma wyznaczony na sierpień. Czy może liczyć, że będzie traktowana jak „normalna” pracownica. Czy będzie miała prawo do urlopu macierzyńskiego? Wszystko zależy od tego, jaka umowa wiąże żonę z pracodawcą. Stażyści są z reguły zatrudnieni na umowę zlecenie lub o dzieło – tego rodzaju umowy nie ulegają przedłużeniu do dnia porodu i nie przysługuje po nich urlop macierzyński. Gdyby żona była jednak zatrudniona na umowie na czas określony, ta zostałaby przedłużona do dnia porodu i żona mogłaby skorzystać z urlopu macierzyńskiego . Radzimy to sprawdzić w urzędzie pracy. Z końcem kwietnia szef wręczył mi wymówienie (byłam zatrudniona na czas nieokreślony). Teraz okazało się, że jestem w ciąży. Czy mogę liczyć na to, że zostanę przywrócona do pracy? Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z pracownicą w ciąży tylko w wyjątkowych wypadkach: gdy zakład ogłasza upadłość lub jest w stanie likwidacji albo gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy (czyli tzw. zwolnienie dyscyplinarne). W opisanej sytuacji pracodawca ma obowiązek cofnąć wypowiedzenie. Gdyby tego nie zrobił, możesz wystąpić do sądu o przywrócenie cię do pracy. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego możesz się tego domagać, chociaż w chwili wypowiedzenia nie kwestionowałaś decyzji przełożonego. Jestem w drugim miesiącu ciąży. Mój szef często każe mi zostawać po godzinach. Kiedy protestuję, straszy, że mnie zwolni. Nie mam nic przeciwko temu, aby zostawać dłużej od czasu do czasu, ale nie dwa, trzy razy w tygodniu. Czy rzeczywiście grozi mi zwolnienie, jeżeli sprzeciwię się pracodawcy? Zgodnie z przepisami pracownica, która jest w ciąży, nie może być zatrudniana w godzinach nadliczbowych ani w porze...

mama, kobieta, praca, brzuszek, ciąża
Prawo i finanse
Jesteś w ciąży - czego nie wolno pracodawcy?
Zanim całkowicie pochłoną cię obowiązki macierzyńskie, dowiedz się, jakie masz prawa i przywileje jako mama. Dzięki temu będziesz wiedziała, o co możesz się upominać u pracodawcy.

Abyś mogła skorzystać z przywilejów , jakie prawo daje kobiecie w ciąży, musisz poinformować pracodawcę o swoim odmiennym stanie. Stosowne zaświadczenie wystawi ci ginekolog lub lekarz pierwszego kontaktu. Pamiętaj, że masz prawo w godzinach pracy zrobić zalecone przez lekarza badania (jeśli nie możesz wykonać ich w innym terminie). Za ten czas należy ci się wynagrodzenie.   Czego nie wolno pracodawcy, gdy jesteś w ciąży? Jeśli właśnie spodziewasz się dziecka, a także wtedy, gdy dziecko już jest na świecie, a ty postanowiłaś wrócić do pracy, twój szef nie może: Powierzać ci zadań do wykonania w godzinach nadliczbowych , Zatrudniać cię w nocy, czyli od godziny 22 do 6 rano, Obsadzać cię na stanowisku, na którym panują warunki szkodliwa dla zdrowia lub praca jest uciążliwa (np. w hałasie, przy taśmie).  Wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę, ale tylko wtedy, gdy jesteś zatrudniona na czas nieokreślony . W wypadku umowy na czas określony, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży , pracodawca ma obowiązek przedłużyć ją do dnia porodu. Ta zasada nie dotyczy kobiet zatrudnionych na okres próbny krótszy niż miesiąc i na zastępstwo. Są dwa przypadki, gdy pracodawcę nie obowiązuje zakaz zwolnienia: - gdy są przesłanki, by z twojej winy rozwiązać umowę bez wypowiedzenia , bo np. dopuściłaś się naruszenia obowiązków pracowniczych (tzw. zwolnienie dyscyplinarne), - w razie likwidacji lub upadłości zakładu pracy.   Czego nie może pracodawca bez zgody kobiety w ciąży? Zatrudnić cię w systemie przerywanego czasu pracy (gdy w ciągu dnia masz jedną kilkugodzinną przerwę), Zlecić ci wyjazdu w delegację poza stałe miejsce zatrudnienia. [CMS_PAGE_BREAK] Jakie obowiązki ma szef, gdy jesteś w ciąży lub urodziłaś? Zorganizować pracę, by wyeliminować...

kobieta, mama, ciąża, brzuszek, kalendarz
Prawo i finanse
Poradnik prawny dla kobiet w ciąży i mam 2013/2014
Jesteś w ciąży, wkrótce rodzisz albo właśnie zostałaś mamą? Sprawdź swoje prawa - zmiany w prawie pracy dla kobiet w ciąży i po porodzie objaśnia prawnik.

Będąc świeżo upieczoną mamą z wykształceniem prawniczym, aktualnie „relaksującą się” na urlopie macierzyńskim, uznałam, że mogę zrobić coś jeszcze oprócz zmieniania pieluch. Stworzyłam bloga (www.prawniknamacierzynskim.pl), by za jego pośrednictwem pomagać innym mamom w przedzieraniu się przez gąszcz przepisów prawnych związanych z macierzyństwem , choć nie tylko. Opowiem o prawach, które przysługują ci jako pracownikowi w związku z nową sytuacją życiową, jaką jest ciąża i urodzenie dziecka. Zacznijmy od początku. Dwie kreski na teście Gratulacje! Idź do lekarza po zaświadczenie o ciąży i zanieś je pracodawcy. Pamiętaj, że pierwsza wizyta u lekarza musi przypadać przed upływem 10. tygodnia ciąży, a kolejne przynajmniej raz na trymestr. Udokumentowane wizyty lekarskie w karcie ciąży będą potem warunkiem koniecznym do wypłaty tzw. becikowego . Pracodawca musi wiedzieć, że jesteś w odmiennym stanie, bowiem od tej chwili będziesz objęta szczególną ochroną. Na czym polega ochrona przyszłej mamy? Ciężarnej nie można wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Nie będziesz jednak chroniona, gdy: Rażąco naruszyłaś swoje obowiązki i zwolnią cię dyscyplinarnie. Pracodawca ogłosi upadłość lub jest w likwidacji. Jesteś na umowie na czas próbny nie przekraczający jednego miesiąca. Pamiętaj, że gdy zawarłaś umowę na czas określony albo okres próbny przekraczający 1 miesiąc, przepisy chronią cię w mniejszym stopniu. Pracodawca może cię zwolnić, choć nie zawsze – jeśli koniec twojej umowy przypadałby po 3. miesiącu ciąży, to ulegnie ona automatycznemu przedłużeniu aż do dnia porodu. W praktyce oznacza to, że będziesz mieć prawo do zasiłku macierzyńskiego , mimo że twoja umowa o pracę już wygaśnie. Jeżeli w chwili wypowiedzenia umowy nie byłaś jeszcze w ciąży, ale byłaś w tym stanie, gdy umowa o...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj