co powinien umieć 5 latek

Co powinien umieć 5-latek – lista umiejętności

Pięcioletnie dziecko to na ogół już dość samodzielny mały człowiek. Nie tylko potrafi samodzielnie jeść sztućcami i korzystać z toalety, ale ma już na tyle sprawne ręce, że potrafi nimi precyzyjnie się posługiwać. Jego rozwój emocjonalny także wchodzi na wyższy poziom. Sprawdź, co powinien umieć pięciolatek w przedszkolu.
Ewa Janczak-Cwil
co powinien umieć 5 latek
To, co powinien umieć 5-latek, jest punktem wyjścia do kształtowania podstawy programowej w przedszkolu dla dzieci pięcioletnich. W piątym roku życia dziecko powinno zdobyć szereg nowych umiejętności i udoskonalić te, które zdobyło na wcześniejszych etapach rozwoju. Dlatego program zajęć przedszkolnych obejmuje zadania i zabawy, które będą wspomagały rozwój i nabywanie umiejętności typowych dla pięciolatków. Poniżej lista czynności, wiedzy i umiejętności, jakie powinien opanować 5-latek.

Co powinien umieć 5 latek w przedszkolu?

W piątym roku życia dziecko powinno częściowo zdobywać umiejętności, które pomogą mu w przygotowaniu do szkoły. W kolejnym roku będzie te umiejętności doskonalił i zdobywał nowe. Oto, co powinien umieć 5-latek w poszczególnych obszarach rozwoju.

Rozwój ruchowy pięciolatka 

Pięciolatek powinien:

  • nabywać nowe złożone umiejętności ruchowe, gdy ma taką możliwość (np. taniec, pływanie, jazda na rowerze) 
  • potrafić biec w górę po schodach bez trzymania się poręczy 
  • skakać na jednej nodze do przodu na dystansie 5 metrów 
  • trafić piłką w tarczę kwadratową (o wymiarach 25 cm x 25 cm) z odległości 1 metra, zawieszoną na wysokości klatki piersiowej dziecka 
  • trafić małą piłka do kosza z odległości 2-2,5 metra 
  • mieć w pełni opanowane czynności samoobsługowe, np. zapinanie i odpinanie guzików 
  • tworzyć rysunki tematyczne, a rysując uruchamiać nadgarstek 
  • wykonywać precyzyjne ruchy dłonią i palcami, np. drzeć papier na kawałki i przyklejać w określonym miejscu 
  • mieć prawidłowo ukształtowany chwyt pisarski 
  • wycinać nożyczkami różne kształty (np. koło, kwadrat) 
  • kolorować kolorowanki dla dzieci bez wychodzenia za linie 
  • lepić z plasteliny proste kształty tematyczne.
Redakcja poleca: Dziecko chodzi na palcach – czy to norma, czy zaburzenie? [WIDEO]
Przyczyn, dlaczego dziecko chodzi na palcach, może być wiele – od niegroźnych po powody chorobowe, np. porażenie mózgowe lub obciążenia genetyczne. Chodzenie na palcach u dziecka wymaga konsultacji ze specjalistą, aby w razie potrzeby wdrożyć leczenie.

Percepcja wzrokowa pięciolatka

5-latek powinien:
  • potrafić wskazać brakujący element na obrazku 
  • uzupełnić brakujący element w logicznym szeregu 
  • wskazać różnice na dwóch podobnych obrazkach 
  • narysować trójkąt i inne złożone z figur geometrycznych kształty (np. koło wpisane w kwadrat) według wzoru
  • zapamiętywać układ 4-5 elementów i określić, którego brakuje 
  • złożyć prostokąt z dwóch trójkątów, mając na wzór prostokąt 
  • z pamięci nawlec na sznur 7 korali o dwóch rożnych kolorach lub kształtach według wcześniej pokazanego wzoru 
  • odróżniać i nazwać kilkanaście kolorów.

Percepcja słuchowa pięciolatka

5-latek powinien:
  • rozpoznawać różnorodne dźwięki z najbliższego otoczenia i potrafić określić ich źródło 
  • określać natężenie dźwięków i tonację: głośne, ciche, wysokie, niskie 
  • rozpoznawać dźwięki prostych instrumentów, np. bębenek, cymbałki, trójkąt 
  • odtwarzać krótki 4-5 elementowy układ dźwięków, np. 2 stuknięcia, przerwa, 1 stuknięcie, przerwa, 3 stuknięcia 
  • przedstawiać zasłyszany rytm za pomocą symboli, np. ustawia klocki w takiej odległości od siebie, aby zilustrować układ rytmiczny 
  • dobierać rym do podanego wyrazu 
  • powtarzać ze słuchu ciąg 4-5 liczb oraz kilkuwyrazowe zdanie 
  • dzielić wyrazy na sylaby i składać wyrazy z podanych sylab 
  • rozpoznawać głoski na początku i na końcu wyrazu 
  • dobierać obrazki, których nazwy zaczynają się lub kończą tą samą głoską 
  • recytować z pamięci.

Rozwój mowy pięciolatka

Pięciolatek powinien:
  • wymawiać już wszystkie głoski (jeżeli nie wymawia jeszcze głoski r wymaga pomocy logopedycznej) 
  • budować krótkie logiczne wypowiedzi, np. opowiadać, co zdarzyło się wcześniej, co będzie potem 
  • zauważać wieloznaczność wyrazów, rozumieć znaczenie niektórych związków frazeologicznych 
  • dostrzegać podobieństwo w brzmieniu wyrazów lub ich cząstek, tworzyć rymy 
  • zadawać dużo pytań
  • opisywać obrazki o bardziej złożonej treści: wymieniać czynności osób, proste relacje przestrzenne (np. pod krzesłem schował się kotek), próbować nadawać tytuł obrazkom.

Umiejętności matematyczne pięciolatka

Pięciolatek powinien:
  • klasyfikować obiekty wg położenia, wyglądu, przeznaczenia
  • tworzyć krótkie 3-elementowe szeregi obrazków połączonych logicznie (np. pani, konewka, kwiat) 
  • tworzyć kolekcje przedmiotów z obiektem centralnym, np. lalka – sukienka, buciki, kapelusik
  • rozróżniać liczenie błędne od prawidłowego, wymienić wiele kolejnych liczebników 
  • wskazać, w którym zbiorze jest więcej elementów, rozumieć pojęcie „tyle samo”. 

Orientacja w schemacie ciała i przestrzeni pięciolatka

Pięciolatek powinien:
  • znać określenia dotyczące stronności swojego ciała (może jeszcze się mylić w pokazywaniu, która strona jest lewa, a która prawa)
  • rozumieć określenia mówiące o położeniu przedmiotów w przestrzeni w stosunku do własnego ciała (np. na prawo, na lewo, naprzeciw, za, pod, obok 
  • ustalać wynik dodawania lub odejmowania, licząc obiekty
  • wiedzieć, że ostatni wymieniony liczebnik określa wynik dodawania lub odejmowania.

Rozwój emocjonalno-społeczny pięciolatka

5-latek powinien:
  • myć twarz i zęby bez pomocy, ubierać się samodzielnie
  • brać udział w grach z elementami współzawodnictwa 
  • używać w odpowiednich sytuacjach zwrotów grzecznościowych typu: proszę, dziękuję, przepraszam 
  • mieć ulubionego kolegę/koleżankę 
  • wykonać złożone polecenia (trzyetapowe)
  • słuchać, gdy mówi ktoś inny 
  • nie płakać podczas rozstania z rodzicami; 
  • opanowywać agresję i gniew, przynajmniej częściowo. 

U pięciolatków pojawia się też pełna zdolność do zabaw tematycznych, a zabawa staje rozbudowana i zorganizowana w ciąg zdarzeń. 

Źródło: „Diagnoza i wspomaganie rozwoju psychoruchowego dziecka w wieku przedszkolnym” K. Skarbek, I. Wrońska 

Jak wspomagać rozwój pięciolatka:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy