ćwiczenia logopedyczne
fot. Adobe Stock

Ćwiczenia logopedyczne – pomoc dla dzieci z wadami wymowy

Ćwiczenia logopedyczne usprawniają słuch, oddech, mięśnie twarzy i cały aparat mowy. Wiele z nich ma postać zabawy i jest dla dzieci atrakcyjna.
Ewa Janczak-Cwil
ćwiczenia logopedyczne
fot. Adobe Stock
Ćwiczenia logopedyczne powinny usprawniać aparat mowy. W jego skład wchodzą: aparat oddechowy, aparat fonacyjny oraz aparat artykulacyjny. Ćwiczenia w gabinecie logopedy mogą nie wystarczać do tego, by dziecko pozbyło się wady wymowy. Często konieczne są ćwiczenia logopedyczne wykonywane w domu.

Ćwiczenia logopedyczne:

Ćwiczenia logopedyczne na aparat oddechowy

W czasie ćwiczeń logopedycznych kształtujących aparat oddechowy dziecko uczy się prawidłowego oddychania, wydmuchiwania powietrza z różną siłą i szybkością.

1. Wciąganie powietrza noskiem, wydmuchiwanie ustami.
2. Wciąganie powietrza do brzuszka przez nos, wydmuchiwani ustami z wciąganiem brzuszka.
3. Nadmuchiwanie baniek mydlanych. Różne tempo nadmuchiwania – szybko, powoli, mocne dmuchnięcia, delikatne dmuchnięcia.
4. Dmuchanie na piłeczkę pingpongową leżąca na wodzie w wannie.
5. Popychanie oddechem piłeczki pingpongowej po podłodze.

Sprawdź: Jak mówi dwulatek – czy konieczna jest wizyta u logopedy

6. Dmuchanie na piórka wiszące na nitkach – wydechy mocne i słabe, długie i krótkie.
7. Robienie bąbelków poprzez dmuchanie w słomkę zanurzoną w wodzie.
8. Nadmuchiwanie balonika.
9. Malowanie oddechem. Nabieranie niewielkiej ilości kolorowej wody do słomki i wydmuchiwanie jej na arkusz papieru.
10. Przenoszenie skrawków papieru przez zasysanie słomką. Można wyciąć np. rybki i prosić dziecko, by przenosiło je do "akwarium". Kawałki papieru nie mogą dać się wciągnąć do słomki – muszą być większe niż otwór w słomce!
Redakcja poleca: 8 pozytywnych filmów na gorsze czasy – poprawiają humor w godzinę! [LISTA]
Na smutek, przygnębienie i stres proponujemy seans filmowy. Wybraliśmy optymistyczne filmy na wieczór - komedie z przesłaniem, które działają jak lek na depresję. Znajdziesz je na Netflix i innych platformach.

Ćwiczenia logopedyczne na aparat fonacyjny

Zadaniem ćwiczeń logopedycznych na aparat fonacyjny jest poprawa kontroli nad wydawaniem dźwięków. Uczą prawidłowego tworzenia dźwięków i prawidłowej pracy głośni, różnicowania głosek na nosowe i ustne.

1. Długie (ok. 8 sekund) wymawianie samogłosek: a, e, o, u, i, y. Ważne jest, aby dziecko utrzymywało cały czas to samo natężenie dźwięku (nie może to być krzyk).
2. Naśladowanie sygnału karetki pogotowia. Eeee-oooo, eeee-oooo – gdzie e jest tonem wyższym, a o – niższym.
3. Długie wymawianie samogłoski z utrzymaniem tej samej głośności, ale z wchodzeniem na coraz wyższe tony.
4. Powtarzanie sylab: baba, bubu, byby, bobo, aba, ebe, ubu, yby, dada, dede, dydy, dodo oraz ich mieszanie: bubu, dada, byby, dede itp.

Sprawdź: Skąd się biorą wady wymowy u dziecka

5. Murmurando – mruczenie "mmmm" lub "nnnnn". Nie powinno być słychać wydychanego powietrza.
6. Wymawianie głosek szeptem, cicho, normalnym głosem, głośno, bardzo głośno.

7. Naśladowanie zwierząt:
  • żabka robi: kum, kum, kum,
  • trąbka trąbi: tru, tu, tu,
  • mucha brzęczy: bzy, bzy, bzy,
  • pociąg jedzie: fu, fu, fu,
  • piesek robi: hau, hau, hau,
  • wrona kracze: kra, kra, kra itp.
     
8. Wypowiadanie sylab z jednoczesnym klaskaniem: ma-ma, ta-ta, ba-ba, pa-pa, go-go, ko-ko, bu-bu, pu-pu, de-de, te-te itp.
9. Zabawa w echo: powiedz głośno wyraz, a dziecko niech go powtarza 4-5 razy coraz ciszej.

Ćwiczenia logopedyczne na aparat artykulacyjny

Celem ćwiczeń logopedycznych na aparat artykulacyjny jest zwiększenie sprawności mięśni biorących udział w prawidłowym ustawianiu warg, żuchwy i języka.

1. Liczenie zębów. Dziecko otwiera buzię i dotyka każdego ząbka po kolei.
2. Zlizywanie smakołyku. Posmaruj dziecku odrobina nutelli kąciki ust. Niech językiem zliże czekoladę. Możesz nanosić nutellę na różne części ust dziecka, mobilizując je do trafiania językiem w konkretne miejsce.
3. Wypychanie policzków. Przy zamkniętych ustach dziecko powinno wypychać językiem raz jeden policzek, raz drugi.
4. Robienie min. Zaciskanie ust w małe kółeczko, jak najszersze otwieranie ust, robienie podkówki z ust, rozciąganie ich.
5. Malowanie sufitu – przy otwartych ustach dziecko \"maluje\" językiem podniebienie od przodu ku tyłowi.
6. Kółeczka językiem. Dziecko obwodzi językiem otwarte usta w jedną i w drugą stronę. Ruch jednostajny, powolny.
7. Przepychanie powietrza z policzka do policzka.
8. Gwizdanie i parskanie (brrrr, prrrr, frrrrr, pchchch itp).
9. Wydmuchiwanie powietrza przez mniej lub bardziej zaciśnięte wargi.
10. Rosnąca guma do żucia. Niech dziecko udaje, że żuje gumę, która powoli robi się coraz większa.

Ćwiczenia logopedyczne – uwagi ogólne

Podczas ćwiczeń logopedycznych należy zwracać uwagę, aby dziecko wdychało powietrze nosem, a wydychało ustami.

Jeśli maluch chodzi na terapię do logopedy, ustal ze specjalistą, jakie ćwiczenia macie wykonywać, aby wspierać działania, jakie podejmuje on podczas swoich zajęć.

Nie zmuszaj dziecka do ćwiczeń logopedycznych! Zaczynaj od tych zadań, które przychodzą mu z łatwością i dopiero później przechodź do trudniejszych ćwiczeń.

Więcej zabaw i ćwiczeń logopedycznych:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy