KTG w ciąży
fot. Adobe Stock

KTG w ciąży – co to jest i kiedy się wykonuje

KTG to badanie zwane kardiotokografią. Pozwala monitorować pracę serca płodu oraz czynność skurczową macicy przyszłej mamy. Najczęściej wykonuje się je pod koniec ciąży oraz w czasie porodu. Na jego podstawie lekarze oceniają też, jak dziecko reaguje na skurcze porodowe.
Ewa Janczak-Cwil
KTG w ciąży
fot. Adobe Stock
Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, pierwsze KTG w ciąży wykonuje się dopiero w oczekiwanym terminie porodu. Inaczej wygląda sytuacja, gdy kobieta ma cukrzycę, choroby nerek lub nadciśnienie – wtedy KTG wykonuje się regularnie od 36 tygodnia ciąży. Za pomocą KTG w ciąży monitoruje się też stan dziecka w ciąży przeterminowanej.

Spis treści:

KTG w ciąży – co to?

KTG w ciąży polega na przyłożeniu do brzucha przyszłej mamy dwóch głowic, które smaruje się żelem do USG, aby przewodzenie impulsów było ułatwione. Głowice mocuje się na brzuchu np. elastyczną taśmą. Są one podłączone do urządzenia, które na bieżąco drukuje rejestrowaną czynność skurczową macicy oraz pracę serca dziecka, pracę serca dziecka widać też na monitorze.

Drukowany wykres przypomina nieco wydruk z EKG. Kształt linii pozwala ocenić zarówno siłę skurczu macicy, jak i czas jego trwania oraz umożliwia sprawdzenie, jak serce dziecka reaguje na te skurcze. Do rejestracji skurczów służy czujnik umieszczany na wysokości dna macicy i pozwala na wykonanie tokografii, czy zapisu aktywności skurczowej macicy. Zapis ten widoczny jest na dolnym wykresie wydruku całego badania KTG. Druga głowica odpowiada za monitorowanie tętna dziecka. Zapis z niej widnieje na górnym wydruku KTG.

Poza dwoma czujnikami mocowanymi na brzuchu ciężarnej, przyszłej mamie czasami daje się do ręki pilot z przyciskiem, którego ma użyć w momencie, gdy poczuje ruchy płodu. Dzięki temu np. wiadomo, kiedy przyspieszenie tętna jest wynikiem ruchu dziecka.

KTG skurcze pilot
KTG w ciąży wykonywane z pilotem. fot. Adobe Stock

Kiedy wykonuje się KTG w ciąży

Standardowe badanie KTG w ciąży z zapisem skurczów macicy  i pracy serca dziecka trwa ok. 30 minut, ale może zostać wydłużone. Wykonuje się je najczęściej:
Przed porodem główną uwagę zwraca się na pracę serca dziecka, a nie na czynność skurczową macicy. Jeśli jednak tętno dziecka podczas badania standardowego nie przyspieszało albo przyspieszało na zbyt krótko, można wykonać test stresowy – o nim przeczytasz niżej.

Tętno dziecka można monitorować także w warunkach domowych. Do tego celu służą detektory tętna płodu:

 

KTG w ciąży – co oznaczają liczby

W badaniu KTG w ciąży obserwuje się tzw. oscylację, czyli wahania czynności pracy serca dziecka. Normą jest, gdy tętno dziecka na przestrzeni minuty zmienia się o 6-25 uderzeń – jest to tzw. oscylacja falująca. Gdy tętno dziecka nie zmienia się na przestrzeni 60 sekund, mówi się o oscylacji milczącej, co oznacza, że zmiana tempa pracy serca dziecka wynosiła 5 lub mniej uderzeń serca na minutę – na wykresie widać linię płaską, a nie falującą. Nie jest to prawidłowa sytuacja i może sugerować niedotlenienie płodu; występuje też, gdy matka przyjmuje leki uspokajające. Z kolei oscylacja zawężona, mieszcząca się w dolnych granicach normy może oznaczać, że dziecko śpi – wykres jest falujący, ale nieznacznie.

Podczas KTG w ciąży lekarze szukają także w zapisie akceleracji i deceleracji. Akceleracją nazywane jest przyspieszenie tętna dziecko o nie mniej niż 15 uderzeń na minutę, które trwa nie mniej niż 15 sekund. Akceleracje najczęściej pojawiają się podczas skurczów macicy i są dobrym objawem.

Deceleracje to spowolnienie tętna dziecka. Deceleracje wczesne powstają, gdy główka dziecka schodzi w dół kanału rodnego i dochodzi do pobudzenia nerwu błędnego. Deceleracje późne sugerują niewydolność łożyska.

Tętno dziecka powinno wynosić 110-150 uderzeń na minutę. Gdy jest wyższe, lekarze mówią o tachykardii, gdy niższe – o bradykardii. Tachykardię może wywoływać stres u matki, infekcja u płodu i jego niedokrwistość, a także gorączka u matki. Bradykardia może sugerować np. niedotlenienie dziecka lub zaciśnięcie się pępowiny.

KTG w ciąży – skurcze i ich interpretacja

Skurcze macicy dzieli się na tzw. przepowiadające i porodowe, które są jednym z objawów porodu. Czasami kobiety, zwłaszcza nierodzące wcześniej, mają problem z ich rozróżnieniem. Lekarz, oglądając skurcze na KTG, potrafi je odróżnić.

Skurcze przepowiadające na KTG

Skurcze przepowiadające Braxtona-Hicksa są nieregularne – na wydruku występują rzadko i w różnych odstępach. Najczęściej też są niebolesne. Ich występowanie przepowiada zbliżający się poród.

Skurcze porodowe na KTG

Występują w regularnych odstępach czasu, a czas między ich pojawianiem systematycznie się skraca – „górki’’ na dolnym wykresie są regularne i występują w podobnych odstępach. Skurcze porodowe wywołują początkowo niewielki, a z czasem narastający ból porodowy w dole brzucha. Częstotliwość występowania: 4-5 na 10 minut. Czas trwania: 70-90 sekund.

KTG w ciąży – skurcze i test stresowy OCT (oksytocynowy)

Podczas tego badania przez pierwsze 20 minut wykonuje się standardowe badanie KTG. Po tym czasie wykonuje się właściwy test oksytocynowy – ciężarnej podaje się kroplówkę z oksytocyną, która stymuluje aktywność skurczową macicy. Po kilku pierwszych skurczach widocznych na zapisie KTG kroplówkę odłącza się i kontynuuje badanie przez 20-30 minut. Celem badania jest imitacja porodowej akcji skurczowej macicy i sprawdzenie, jak dziecko to znosi.

Wynik testu stresowego

Lekarz, oglądając wydruk KTG – skurcze i tętno dziecka pokazane w postaci wykresów – interpretuje wynik testu, a może on być:
  • negatywny – czyli prawidłowy, co oznacza, że serce dziecka odpowiada na skurcze prawidłowo,
  • pozytywny – przy ponad połowie skurczów macicy serce dziecka spowalnia,
  • wątpliwy – tętno dziecko spowalnia podczas mniej niż 50 proc. skurczów. Konieczne jest powtórzenie badania. Od kolejnego wyniku zależy to, czy ciąża zostanie zakończona, czy stale monitorowana zapisem KTG.
  • hiperstymulacja – wynik ten oznacza, że macica w wyniku podania oksytocyny kurczy się częściej niż co 2 minuty lub że trwają one dłużej niż 90 sekund.
  • nieudany – na KTG nie zaobserwowano skurczów macicy lub zapis badania jest niemożliwy do zinterpretowania.

Więcej o porodzie:
Redakcja poleca: Co pyli w maju 2021: co uczula w połowie maja? [WIDEO]
Rodzice alergików już teraz zastanawiają się, co pyli w maju. Lista roślin, które pylą w maju, jest dość długa: są wśród nich drzewa i trawy, w powietrzu unoszą się też zarodniki grzybów. Na początku maja pyli głównie brzoza i dąb, w połowie maja zaczynają pylić trawy. Niektóre rośliny pylą na żółto, inne na zielono. Jeśli twoje dziecko ma katar sienny, suchy kaszel i swędzące oczy, koniecznie sprawdź, co pyli w maju.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy