M&M
Zdrowie

Dlaczego niektóre dzieci chorują częściej, a inne mniej?

Szukasz sposobu, by uchronić dziecko przed chorobami? Nie jesteś w tych staraniach odosobniona. Twoim sprzymierzeńcem jest jego układ odpornościowy. Tylko skąd wiadomo, czy działa sprawnie?

Niektóre dzieci chorują bardzo często, a inne prawie wcale. Jest to związane z pracą układu odpornościowego. Niektórzy naukowcy nadają mu rangę drugiego mózgu. To on kieruje obroną przed atakiem czynników z zewnątrz, czyli chroni organizm przed infekcjami. Od niego zależy stan zdrowia twojego dziecka.

Układ bardzo inteligentny

Działanie układu odpornościowego (inaczej immunologicznego) polega na „namierzeniu” intruza, obezwładnieniu go i usunięciu. A kto jest intruzem? Wszystkie groźne dla zdrowia drobnoustroje, które atakują organizm (m.in. wirusy, bakterie, grzyby). Określa się je mianem antygenów. Gdy antygen pojawia się w ciele człowieka, jest postrzegany jako obcy, dlatego włącza się mechanizm obrony. Układ immunologiczny ma niezwykłą cechę – zapamiętuje agresora. Dzięki tej pamięci immunologicznej kolejnym razem jeszcze szybciej może rozprawić się z atakującym drobnoustrojem.

Dokładnie ten sam mechanizm został wykorzystany w szczepieniach. Do organizmu wprowadza się niewielką dawkę chorobotwórczych, pozbawionych zjadliwości bakterii lub wirusów, aby mogła wykształcić się przeciw nim odporność.

Drogi inwazji

Chorobotwórcze drobnoustroje mogą dostać się do organizmu przez:

  • skórę – stanowi pierwszą barierę ochronną, jej kwaśny odczyn o prawidłowym wskaźniku pH ok. 5,5 niszczy wirusy i bakterie. Skóra powinna być nienaruszona; jeśli powstaną na niej jakieś ranki, dezynfekuj je i opatrz,
  • błony śluzowe nosa i dróg oddechowych – pokrywa je warstwa śluzu i rzęski, które falując, wypychają wroga na zewnątrz. By były sprawnie, nie mogą być wysuszone,
  • układ pokarmowy – szkodliwe substancje, które dostały się do przewodu pokarmowego, neutralizuje sok żołądkowy, ze szkodliwymi bakteriami rozprawia się też flora zasiedlająca jelita.

Jak na froncie

Zwykle nawet nie wiesz, że organizm twojego dziecka został poddany próbie wytrzymałości i odparł atak agresora, czyli chorobotwórczych zarazków. Czasem jednak udaje się im przedrzeć przez pierwszą linię obrony. Po dwóch dniach od zakażenia pojawia się gorączka (bo układ odpornościowy walczy) i uczucie rozbicia (wynika ono z produkcji interferonu – substancji, którą wytwarza układ odpornościowy). W drogach oddechowych rośnie ilość wydzieliny (pomaga w usuwaniu intruzów), zaczyna się kaszel i katar. Gdy samopoczucie dziecka szybko się poprawia, to znak, że system odpornościowy wygrywa starcie.

Siły szybkiego reagowania

Co sprawia, że ten układ działa sprawnie? System odpornościowy powstaje podczas życia płodowego. Gdy dziecko przychodzi na świat, nie jest jeszcze w pełni dojrzały, ale to nie znaczy, że malutkie dziecko jest bezbronne wobec chorobotwórczych zarazków. Przed narodzinami otrzymuje bowiem od mamy przez łożysko przeciwciała i rodzi się z tzw. odpornością wrodzoną. To ona chroni je do około szóstego miesiąca życia.

Długie ćwiczenia

Bezpośrednio po narodzinach zaczyna rozwijać się odporność nabyta. Wpływa na nią kilka czynników:

  • kontakt z różnego rodzaju zarazkami, których nie sposób całkiem usunąć z otoczenia dziecka
  • szczepienia ochronne, dzięki którym maluch staje się odporny przed groźnymi chorobami
  • karmienie piersią, które ma olbrzymie znaczenie ochronne, ponieważ wraz z pokarmem dziecko otrzymuje dalszą porcję komórek odpornościowych i przeciwciał.

To trzeba przetrwać

Gdy dziecko przebywa tylko wśród domowników, nie styka się z dużą ilością zarazków. Sytuacja się zmienia, kiedy zaczyna chodzić do żłobka lub przedszkola. Te miejsca są dużym skupiskiem drobnoustrojów, także chorobotwórczych. Dlatego maluch częściej choruje. Najbardziej kłopotliwy jest pierwszy rok. Potem organizm dziecka przyzwyczaja się i uodparnia.

Zyski i straty

Każda infekcja, bez względu na siłę i czas trwania, jest treningiem dla układu odporności. To dzięki niej ma on szanse się doskonalić. Walcząc z mikrobami, wytwarza przeciwciała, uczy się rozpoznawać przeciwnika, by następnym razem reagować szybciej i nie dopuścić do zawładnięcia organizmem. Przyjmuje się, że system odporności w pełni dojrzewa dopiero w okolicy 12 urodzin dziecka.

Ważne pytania:

  • Co świadczy o niedoborach odporności?
    Niepokoić może 8 lub więcej infekcji w ciągu roku. Dziecko ma częste zapalenia płuc, głębokie ropnie skóry, uogólnione zakażenia, trudno gojące się rany, słabo rośnie. Pojawiają się też uporczywe pleśniawki, częste biegunki.
  • Czy występują one często?
    Aż u ok. 95 proc. diagnozowanych dzieci wstępne testy przesiewowe (oceniające pracę układu odporności) wykluczają istnienie niedoborów odporności. W pozostałych przypadkach potrzebne są dalsze badania.
  • Czy dzieci ze słabą odpornością można szczepić?
    Przy ciężkich niedoborach odporności nie stosuje się szczepionek z żywymi bakteriami (np. ospa wietrzna, MMR, BCG, doustna przeciw polio) – mogą wywołać ciężkie zakażenia. W pozostałych przypadkach szczepienia (także zalecane) są bardzo ważne, bo w pełni chronią organizm malucha przed chorobami zakaźnymi. Nie należy z nich rezygnować.
     

Czytaj także:

Jak podnosić niemowlę – 2 techniki i instrukcja na filmie

dziecko, niemowlę, płacz
Panthermedia
Zdrowie
Mały chorowitek – o odporności u niemowląt
Dlaczego roczne niemowlę choruje częściej niż noworodek? To tylko jedna z zagadek układu odpornościowego małego dziecka. Przeczytaj, co trzeba wiedzieć o odporności małych dzieci.

Noworodek pod ochroną Niemowlę w pierwszych miesiącach życia zwykle choruje rzadko – bo chronią go przeciwciała otrzymane od mamy w okresie życia płodowego. Ich zapas wystarczy mniej więcej na pierwsze pół roku. Dodatkowe wzmacniające składniki (nie tylko przeciwciała, ale również np. składniki uszczelniające układ pokarmowy) dziecko otrzymuje z mlekiem mamy, dlatego postaraj się przynajmniej do 1. urodzin dziecka utrzymać karmienie naturalne. Luka odpornościowa  Mniej więcej między 6. a 9. miesiącem życia dziecka czeka tzw. luka odpornościowa. Przeciwciała otrzymane od mamy znikają, a tych wytworzonych przez jego organizm jest jeszcze za mało. Do tego skóra i błony śluzowe, które stanowią linię obrony przed wrogimi drobnoustrojami, nie działają jeszcze tak sprawnie jak u dorosłego. Do organizmu dziecka przenikają więc mikroby, z którymi niedojrzały układ odpornościowy nie jest w stanie sobie poradzić. Na koniec: maluch nie ma jeszcze dobrze opanowanych odruchów kaszlu i kichania, a to przecież najprostsze sposoby pozbycia się zarazków, które wnikają drogą wziewną, czyli nosem oraz ustami. Co szkodzi dziecku Na szczęście już roczny malec będzie odporniejszy – ale tylko pod warunkiem że zapewnisz mu zdrowe otoczenie. Nie trzymaj go pod kloszem: najczęściej chorują dzieci, które rzadko i na krótko wychodzą na powietrze, przebywają w przegrzanych, niedokładnie wietrzonych pomieszczeniach, mają monotonną, źle dobraną dietą i stykają się na co dzień wyłącznie z domownikami. Pamiętaj jednak, że mimo wszystko pierwsze miesiące w żłobku albo przedszkolu maluch najpewniej okupi ciągłymi chorobami. To normalne: wchodząc w nowe środowisko, styka się z nowymi zarazkami i zapoznaje z poszczególnymi rodzajami wirusów. Lekarze jednak uspokajają, że „przechorowanie” lekkich infekcji da dziecku uodpornienie na wirusy, które...

Sunvital
mat. prasowe
Zakupy
Skąd się bierze odporność u dziecka i jak ją wspierać?
Wielkimi krokami nadchodzi jesień. A niestety wraz z nią sezon chorobowy. Staramy się jak potrafimy uchronić przed nim nasze dzieci. Infekcje i wirusy wiecznie panujące w przedszkolu czy szkole – każdy rodzic zna to aż za dobrze. Jak buduje się odporność dziecka? Jak ją wzmocnić, by móc cieszyć się piękną polską jesienią zamiast z temperaturą oglądać jej piękno jedynie przez okno? Oto kilka sposobów! Sprawdź czy w waszej rodzinie również okażą się skuteczne!

Z mlekiem matki Już w życiu płodowym za pośrednictwem łożyska do organizmu nienarodzonego jeszcze dziecka dostają się przeciwciała. Do ok. 6. miesiąca życia noworodka to właśnie one są źródłem ochrony przed chorobami. Następnie w organizmie rozwija się proces budowy mechanizmu odporności (układu immunologicznego), który wytwarza przeciwciała potrzebne do walki z drobnoustrojami. Pierwsze miesiące życia dziecka to również okres, w którym noworodek dodatkowo z mlekiem matki przyjmuje niezbędne składniki wpływające na rozwój i poprawne funkcjonowanie m.in. układu odpornościowego. Gdy dziecko rośnie, wraz z nim rozwija się układ immunologiczny, który powszechnie określa się mianem odporności. Jak wspomóc odporność pociechy, aby walka z wszechogarniającymi go bakteriami i wirusami, kończyła się zwycięstwem?     Jak wzmocnić odporność dziecka? Po pierwsze istotny jest odpowiedni odpoczynek. Dzieci przedszkolne w wieku 3–5 lat powinny spać  10–13 godzin na dobę (w tym drzemki w ciągu dnia) natomiast szkolne pociechy w wieku 6–12 lat ok. 9–12 godzin. Dobry sen m.in. zwiększa poziom melatoniny, dzięki której odporność jest wzmocniona. Po drugie: hart ducha Już nasze babcie mówiły, że należy hartować organizm, by wzmocnić jego odporność. Ważne jest, aby dziecka nie przegrzewać i dbać, by było ubrane adekwatnie do pogody. Zdecydowanie zdrowszy jest tak zwany „zimny wychów”. Przegrzanie bowiem prowadzi do wychłodzenia organizmu na skutek nadmiernego pocenia się, co sprzyja jego osłabieniu. Po trzecie: zdrowa dieta U podstaw silnego i zdrowego organizmu zawsze jest dobrze zbilansowana dieta, bogata zarówno w mikroelementy jak i makroelementy. Odpowiedni bilans kaloryczny (białek, tłuszczów i węglowodanów) oraz witamin to klucz do zdrowia. W kwestii tych ostatnich warto zadbać, by w naszej diecie nie brakowało...

mama, niemowlę
Zdrowie
Ważne pytania o odporność u dzieci – znasz odpowiedzi?
Niemowlę łatwo wpada w kłopoty: choruje, ma problemy z brzuszkiem albo wysuszoną skórę. To dlatego, że jego układ odpornościowy nie jest jeszcze do końca ukształtowany.

Choć układ odpornościow y zaczyna się rozwijać jeszcze przed narodzinami dziecka, to u niemowlęcia nadal pracuje jeszcze tylko na pół gwizdka. Organizm dziecka nie umie jeszcze bronić się przed wszystkimi zarazkami.Na szczęście możesz mu pomóc. Czy wiesz, że gdy po kąpieli smarujesz dziecko nawilżającym balsamem, tak naprawdę chronisz je przed zarazkami ? A kiedy podajesz mu np. mleko albo marchewkę, to nie tylko zaspokajasz jego głód, ale też dbasz o to, aby nie złapał kataru. Dziecięca odporność nie zależy wyłącznie od liczby przeciwciał, ale też od diety albo sposobu pielęgnacji maluszka. Jak rozwija się odporność dziecka? Organizm dziecka zapamiętuje zarazki, które udało mu się pokonać (w ten sposób powstaje tzw. pamięć immunologiczna), dzięki czemu następnym razem pójdzie mu z nimi o wiele łatwiej. Przeciwciała powstałe podczas infekcji są skierowane przeciw konkretnym drobnoustrojom, dlatego każdy katar, z którego maluch wyjdzie zwycięsko, wzmacnia jego organizm. W taki sam sposób działają szczepienia , które dostaje już noworodek. Pod koniec pierwszego roku życia liczba przeciwciał wynosi 60–70 proc. ilości spotykanych zwykle u dorosłych. Co robić, aby nie chorowało? Staraj się nie przegrzewać dziecka – jego skóra również jest jeszcze niedojrzała, a jej zdolność termoregulacji jest mała. Pamiętaj też, że troska o dziecięce zdrowie nie oznacza trzymania dzieck pod kloszem. Jego układ odpornościowy cały czas się rozwija, a jeśli nie znajduje wokół siebie wrogów, zwraca się przeciw sojusznikom, np. białkom zawartym w pożywieniu. Tak właśnie może powstawać alergia pokarmowa. Czy dieta dziecka ma znaczenie dla jego odporności? Tak, i to bardzo duże. Dla odporności dziecka największe znaczenie ma pokarm mamy, a zwłaszcza siara – mleko, które powstaje w pierwszej dobie po porodzie. Karmiąc dziecko piersią,...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj