Niemowlę z alergią
Fotolia
Zdrowie

Marsz alergiczny, czyli dlaczego trzeba leczyć alergię pokarmową?

Podejrzewasz, że twoje dziecko jest uczulone na białka mleka krowiego? Reaguj jak najszybciej. Dzięki temu możesz uchronić malca przed marszem alergicznym.
Marek Pleskot - pediatra
lek. Marek Pleskot
Konsultacja merytoryczna

Niekiedy sygnałem ostrzegawczym jest atopowe zapalenie skóry (AZS), wysypki alergiczne albo pokrzywka. Kiedy indziej – kolka, wymioty, biegunki z dodatkiem śluzu lub krwi, ulewanie pokarmu. Bywa też, że niemowlę (i oczywiście jego rodzice) musi się zmagać jednocześnie zarówno z problemami skórnymi, jak i objawami ze strony układu pokarmowego.

Wszystko to za sprawą alergii pokarmowej. Najczęściej na białka mleka krowiego. Ale uczulać mogą również inne składniki lub produkty: białka jaja kurzego, pszenica, soja, orzechy, ryby, cytrusy itd. W pierwszym przypadku alergia ujawnia się zazwyczaj w 2–3. miesiącu życia dziecka, w drugim – wraz z rozszerzaniem jego diety.


Drugie wcielenie alergii 

Co robić? Na pewno nie bagatelizować w imię zasady: samo przejdzie – a takiej pokusie ulega nadal, niestety, część rodziców. To bowiem najprostszy sposób, by dziecko padło w przyszłości ofiarą tzw. marszu alergicznego. Bo choć rzeczywiście u większości maluchów alergia pokarmowa ustępuje wraz z wiekiem, to jeśli nie jest prawidłowo leczona, albo nie jest leczona wcale, w jej miejsce może pojawić się inna jej postać. Zjawisko to nosi miano marszu alergicznego.

Zazwyczaj jest to alergia wziewna, np. na roztocza, pyłki roślin czy sierść zwierząt. Dziecko ma katar sienny lub często choruje na infekcje wirusowe, a potem, przede wszystkim nocą, dokucza mu suchy, męczący kaszel.

Zaniedbując w niemowlęctwie uczulenie np. na białka mleka krowiego, narażamy więc malucha na to, że za kilka lat będzie się borykał, a wraz z nim i my, z alergią wziewną, a nawet… z astmą

Przeczytaj także: Alergia pokarmowa jest groźniejsza, niż się wydaje
 

Na tropie alergenu

Dlatego alergię pokarmową u niemowlęcia trzeba leczyć. Jak? Konsekwentnie eliminując z jego diety to, co mu szkodzi. Tylko tyle i aż tyle. Bo choć brzmi to prosto, w praktyce proste wcale nie jest. Najpierw musimy bowiem wytropić winowajcę, czyli alergen pokarmowy lub alergeny pokarmowe, które odpowiadają za objawy choroby u naszego dziecka. 

Problem w tym, że nie ma – i z powodu złożoności mechanizmów, jakie prowadzą do pojawienia się objawów alergii, nigdy zapewne nie będzie – uniwersalnego, prostego testu pozwalającego zdiagnozować alergię pokarmową. Możemy potwierdzić alergie pokarmowe tzw. IgE-zależne, które polegają na tym, że gdy organizm zetknie się z alergenem, produkuje przeciwciała w klasie IgE. Służą do tego testy z krwi oraz testy skórne.

Niestety, nie są one wiarygodne w przypadku niemowląt i dzieci, które nie skończyły trzech lat. Szacuje się, że u blisko połowy małych alergików występują objawy uczulenia po spożyciu mleka, mimo że testy IgE są u nich ujemne. To oznacza, że dzieci te nie mają alergii IgE-zależnej. Mogą mieć jednak alergię IgE-niezależną, która daje takie same objawy.

Sprawdź: Czy dziecko jest uczulone – test


Test eliminacji i prowokacji

W tej sytuacji jedynym miarodajnym testem, który pozwala rozstrzygnąć, czy malec ma alergię pokarmową, czy nie, jest tzw. test eliminacji i prowokacji. Polega on na tym, że na jakiś czas wykluczamy z diety dziecka lub karmiącej je piersią mamy podejrzany produkt. Jeśli objawy uczulenia ustąpią (możemy na to czekać nawet 2–3 tygodnie), to znaczy, że najpewniej wytropiliśmy alergen.

To jednak jeszcze nie koniec. Gdy stan zdrowia malucha się poprawi, przychodzi czas na prowokację – wprowadzenie do diety domniemanego winowajcy. Odbywa się to, oczywiście, pod kontrolą lekarza. Jeśli symptomy uczulenia powrócą, zyskujemy pewność, co jest jego przyczyną.


Dieta bez alergenu

Leczenie alergii pokarmowej, czyli zapobieganie w przyszłości marszowi alergicznemu, polega na wykluczeniu z niemowlęcej diety alergenu. W przypadku dzieci karmionych piersią oznacza to, rzecz jasna, konieczność wyeliminowania go z diety mamy. Jeśli są to białka mleka krowiego, to przynajmniej do ukończenia przez malucha pierwszego roku życia zamiast mleka modyfikowanego podaje mu się mieszanki mlekozastępcze (hydrolizaty kazeiny albo białek serwatkowych). Które? Decyzję podejmuje lekarz, kierując się rodzajem objawów, jakie występują u niemowlęcia.

Bywa, że dziecko uczula się również na hydrolizat białek mleka krowiego. W takiej sytuacji konieczne jest podawanie mieszanek elementarnych, zawierających syntetyczne aminokwasy. 
 

Nie tylko marsz alergiczny 

Marsz alergiczny to nie jedyny problem, z którym muszą się w przyszłości liczyć rodzice małego alergika. Zdarza się, że choć dziecko wyrośnie z alergii na mleko, to jednak będzie je źle tolerować w dorosłym życiu. Może również cierpieć z powodu alergii krzyżowej (np. uczuleniu na pyłki brzozy towarzyszą objawy alergii po zjedzeniu jabłka). 

Sprawdź: Alergia krzyżowa – co jeszcze może cię uczulać?


 

Dom (niemal) wolny od alergenów? To możliwe!

dziecko, kaszel, alergia wziewna, duszność
Fotolia
Zdrowie
Słowniczek alergika
Przedstawiamy najważniejsze pojęcia dotyczące alergii.

A jak... Alergen - substancja, która wywołuje reakcję alergiczną organizmu. W zależności od sposobu, w jaki alergen wnika do organizmu, wyróżnia się: alergeny wziewne (wdychane z powietrzem), alergeny kontaktowe (alergizujące przy kontakcie ze skórą), alergeny pokarmowe znajdujące się w spożywanym jedzeniu oraz alergeny dostające się od zewnątrz do tkanek (np. jad owadów wstrzyknięty pod skórę). Alergenem może być prawie każda substancja. Alergia (uczulenie) – oznacza nadmierną reakcję na różne, pochodzące z otoczenia substancje, na które inni ludzie nie reagują. Jest to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób przewlekłych, liczba chorych na alergię ciągle wzrasta. Reakcje alergiczne związane są z funkcjonowaniem układu immunologicznego (odpornościowego). Antygeny – czynniki (najczęściej są to substancje białkowe) powodujące reakcję układu immunologicznego. Gdy antygen wywoła reakcję uczuleniową, dla osoby uczulonej staje się alergenem. Astma – przewlekła choroba o podłożu zapalnym (wywołana alergią wziewną), objawia się skurczem oskrzeli. Najbardziej charakterystyczne objawy astmy to: napadowy kaszel, świszczący oddech, duszność. Napady astmy pojawiają się najczęściej w nocy i nad ranem, a także po wysiłku i podczas wdychania zimnego lub zanieczyszczonego powietrza . Atopia – dziedzicznie uwarunkowana, przekazywana potomstwu skłonność do zapadania na choroby alergiczne. Jeżeli oboje rodzice lub jedno z nich choruje na alergię, istnieje większe prawdopodobieństwo, że ich dzieci będą również miały skłonność do alergii. Atopowe zapalenie skóry (azs) – na skórze pojawiają się czerwone, swędzące suche zmiany, u dzieci najczęściej na policzkach, podbródku, zgięciach łokciowych i kolanowych oraz za uszami. Zmieniona skóra łatwo ulega zakażeniu. Leczenie polega na eliminacji alergenu oraz na...

alergia pokarmowa
Fotolia
Zdrowie
Kiedy dziecko wyrośnie z alergii pokarmowej? I co robić, by tak się stało?
Jeśli sama masz alergię lub ma ją także twój mąż, ryzyko, że dziecko też może być alergikiem, jest duże. Nie martw się jednak, bo alergie pokarmowe u większości dzieci mijają zwykle po skończeniu 3–5. roku życia. Do tego czasu musisz bardziej uważnie karmić malucha.

p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px 'Geneva CE'} p.p2 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 14.0px 'Geneva CE'; min-height: 19.0px} Choć alergie pokarmowe podejrzewa u dziecka wielu rodziców, to tylko kilka procent dzieci ma je naprawdę. To lekarz powinien postawić diagnozę i zalecić dietę eliminacyjną, a dietetyk dać wskazówki co do niej. Czym różni się alergia pokarmowa od nietolerancji? Niepożądana reakcja na pokarm, która jest wynikiem błędnego „rozpoznania” go przez układ odpornościowy, to alergia. Szacuje się, że alergia na pokarmy występuje u około 5–8 proc. dzieci – w tym najczęstsza jest na białka mleka krowiego i dotyczy 3–5 proc. dzieci. Natomiast niepożądane reakcje na pokarmy powstające bez udziału układu odpornościowego to nietolerancja pokarmowa, np. nietolerancja cukru mlecznego (laktozy) – jej powodem u małych dzieci jest wrodzony niedobór enzymu trawiącego cukier mleczny w jelitach. Zarówno w przypadku alergii, jak i nietoleracji, podstawą jest eliminacja z diety szkodliwego składnika lub produktu, który go zawiera. Jakie są objawy alergii pokarmowej? U niemowląt to najczęściej zmiany skórne, tzw. atopowe zapalenie skóry – suchość, zaczerwienienie, czerwone grudki na policzkach, za uszami, w zgięciach łokci, na nadgarstkach i tułowiu. Inne objawy to sapka, biegunka, kolka jelitowa, wzdęcia, nasilone ulewania lub wymioty. Niemowlę bywa rozdrażnione, może mieć gorsze przyrosty masy ciała. Objawy te nie muszą występować jednocześnie. Zobacz też: Co robić, gdy dziecku grozi alergia? Kiedy najczęściej się ujawnia? Zwykle w 2–3. miesiącu życia dziecka lub w czasie rozszerzania diety. Pierwsze alergeny, z którym styka się układ pokarmowy, to zwykle białka mleka krowiego, najczęściej te obecne w mleku modyfikowanym. Ale objawy alergii mogą...

alergia pokarmowa u niemowlaka
Adobe Stock
Zdrowie
Alergia pokarmowa u niemowląt – jak rozpoznać i jak leczyć?
Alergia pokarmowa u niemowląt zdarza się często, bo układ odpornościowy małego dziecka jest jeszcze niedojrzały. Część winy za najczęstsze alergie pokarmowe mogą ponosić geny. Leczenie alergii u niemowląt nie jest proste i wymaga zaangażowania rodziców, a także pomocy lekarza. Wyjaśniamy, jakie są objawy alergii pokarmowej, jak wygląda wysypka oraz kiedy trzeba zrobić testy na alergie pokarmowe.

Alergia pokarmowa u niemowląt nie jest łatwa do zdiagnozowania, a jeszcze trudniej ją wyleczyć. Szacuje się, że na alergię pokarmową cierpi sześcioro dzieci na 100 – z czego większość to niemowlęta. Uczulenie wynika z niedojrzałości układu pokarmowego i odpornościowego niemowląt, chociaż dużą rolę odgrywają także czynniki genetyczne. Warto znać objawy alergii pokarmowej, by nie pomylić jej z innymi dolegliwościami. Spis treści: Czym jest alergia pokarmowa u niemowląt? Pierwsze objawy alergii pokarmowej u niemowlaka Alergia pokarmowa u niemowlaka: objawy skórne Jak leczyć alergie pokarmowe u niemowląt? Mieszanki dla niemowląt z alergią na mleko krowie Zapobieganie alergii pokarmowej u niemowląt Testy na alergie pokarmowe u niemowląt Czym jest alergia pokarmowa u niemowląt? Alergia pokarmowa u niemowląt pojawia się zwykle u dzieci  karmionych mieszanką modyfikowaną, ale mają ją także niemowlęta karmione piersią. Alergia pokarmowa to po prostu nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego dziecka wyzwalana przez alergen. Może mieć podłoże genetyczne. Alergia pokarmowa u niemowląt pojawia się najczęściej w 2.-3. miesiącu życia albo w okresie rozszerzania diety.  Najczęstsza alergia pokarmowa u niemowląt to uczulenie na białko mleka krowiego (zwane potocznie skazą białkową ). Nawet niewielkie ilości tego białka mogą wywołać bardzo ostre objawy u dziecka. Alergia na białko mleka krowiego może iść w parze z uczuleniem na mięso wołowe i cielęce. Inne częste alergie pokarmowe u niemowląt to alergia na jaja kurze, ryby i owoce morza, orzechy, pszenicę. Pierwsze objawy alergii pokarmowej u niemowlaka Objawy alergii pokarmowej bywają bardzo uciążliwe. Na szczęście u przeważającej większości dzieci dolegliwości ustępują przed 5. urodzinami.  Pierwsze objawy alergii pokarmowej...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz