Screen smart zamiast screen time? Naukowcy: ta jedna zasada może uchronić dziecko przed problemami

Najnowsze badania pokazują, że kilka prostych zasad może mieć ogromny wpływ na zdrowie psychiczne i codzienne funkcjonowanie nastolatków.

Co oznacza być screen smart?

Określenie screen smart można przetłumaczyć jako rozsądne i świadome korzystanie z ekranów. Nie chodzi o całkowity zakaz smartfonów ani o rygorystyczne limity. Chodzi o tworzenie takich nawyków, które pozytywnie wpływają na sen, relacje rodzinne i zdrowie psychiczne dziecka.

Zdaniem dra Jasona Nagaty, pediatry z University of California w San Francisco i autora najnowszych badań, rodzice nie są w stanie kontrolować korzystania z ekranów przez cały czas. Warto jednak skupić się na tych momentach, które mają największe znaczenie.

– Sen jest niezwykle ważny. Większość nastolatków śpi za krótko, a niedobór snu wpływa zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne – podkreśla dr Jason Nagata cytowany przez CNN.

Dlatego jego najważniejsza rada brzmi: korzystanie z telefonu wieczorem i w nocy jest zabronione.

Noc bez telefonu

W jednym z badań, opublikowanym w czasopiśmie Acta Paediatrica, naukowcy przeanalizowali dane blisko 8 tys. nastolatków. Okazało się, że osoby korzystające z ekranów nocą rok później częściej używały telefonu w sposób problematyczny i spędzały z nim więcej czasu.

Drugie badanie, opublikowane w Journal of Adolescent Health, pokazało dodatkowo związek między nocnym korzystaniem z telefonu a częstszym doświadczaniem oraz stosowaniem cyberprzemocy.

Jeśli wyniesienie telefonu z pokoju wywołuje w domu awanturę, Nagata proponuje prostsze rozwiązanie – na noc po prostu wyłączać urządzenie. To nadal lepsze niż pozostawienie go włączonego (i kuszącego!) przy łóżku.

Ważne: nie walcz z dzieckiem. Rozmawiaj o tym, dlaczego sen jest ważny. Psycholożka Anna Seewald zwraca uwagę, że same zakazy rzadko przynoszą trwały efekt.

Zamiast mówić: „Bo ja tak powiedziałam”, warto tłumaczyć, jak sen wpływa na rozwój mózgu, koncentrację, samopoczucie i zdrowie całej rodziny. Dobrym pomysłem może być wspólne czytanie artykułów lub słuchanie podcastów o śnie. Dzięki temu dziecko lepiej rozumie sens zasad, a nie odbiera ich wyłącznie jako kolejnego ograniczenia.

Kolejna zasada screen smart? Żadnych telefonów przy stole

Autorzy badań zwracają również uwagę na inną ultraważną porę dnia: czas posiłków.

Nastolatki korzystające z telefonów podczas jedzenia częściej doświadczały cyberprzemocy. Zdaniem badaczy może to wynikać z prostego faktu: posiłki przestają być okazją do rozmowy z rodzicami o tym, co wydarzyło się w szkole czy w internecie.

Dr Nagata zwraca uwagę również na inny problem. Dzieci jedzące przed ekranem częściej się przejadają, ponieważ rozproszenie utrudnia zauważenie uczucia sytości. W efekcie łatwiej o nadmierny przyrost masy ciała.

Eksperci proponują prostą zasadę screen smart – podczas posiłków wszyscy, także dorośli, odkładają telefony w jedno wyznaczone miejsce.

Dzieci robią to, co widzą u rodziców

Jednym z najciekawszych wniosków badań okazało się to, że najsilniejszym czynnikiem przewidującym problematyczne korzystanie z telefonów przez dzieci są... nawyki rodziców.

Jeśli dorośli sami często sięgają po smartfon, ich dzieci rok później częściej wykazują objawy uzależnienia od ekranów i częściej korzystają z mediów społecznościowych w sposób prowadzący do konfliktów.

To właśnie dlatego eksperci podkreślają, że screen smart zaczyna się od dorosłych. Odkładanie telefonu na noc czy podczas kolacji działa znacznie skuteczniej niż kolejne nakazy kierowane wyłącznie do dziecka.

Nie chodzi o to, by nigdy nie odebrać służbowego telefonu podczas obiadu albo zawsze zostawiać smartfon poza sypialnią. Ważniejsze jest, aby wyjątki pozostawały wyjątkami. Gdy dzieci widzą, że rodzice również przestrzegają domowych zasad, łatwiej akceptują je jako element codziennego życia, a nie karę wymierzoną tylko im.

Źródło: CNN.com

Zobacz także: 5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej