Coraz częściej jako rodzice zastanawiamy się, kto tak naprawdę odpowiada za kręgosłup moralny młodego pokolenia. Codzienne wyzwania, z jakimi mierzą się nauczyciele w klasach, pokazują, że obok tablicy i podręczników na korytarzach rozgrywa się o wiele trudniejszy proces kształtowania zachowań. Ostatnio wśród moich znajomych wybuchła głośna dyskusja wokół postawy Ilony, której dziesięcioletni syn Tymon zaczął mieć poważne problemy z przestrzeganiem elementarnych zasad kultury osobistej.
WIDEO…
Chłopiec na lekcjach niejednokrotnie zapominał o podstawowych zwrotach grzecznościowych, ignorował polecenia kadry pedagogicznej i odnosił się do dorosłych z wyraźnym dystansem. Kiedy wychowawczyni postanowiła interweniować i zasygnalizowała problem podczas rutynowego spotkania z rodzicami, matka dziesięciolatka zareagowała w sposób, który kompletnie zszokował całe grono pedagogiczne. Kobieta nie tylko nie zamierzała tłumaczyć zachowania syna, ale wręcz uderzyła w system szkolny, wysuwając niezwykle odważne i kategoryczne żądania.
Kto odpowiada za brak kultury na szkolnym korytarzu?
Reakcja Ilony na uwagi ze strony szkoły była natychmiastowa, co wywołało falę komentarzy wśród innych rodziców. Kobieta stoi na twardym stanowisku, że skoro jej syn spędza w murach placówki po kilka godzin dziennie, to właśnie tam powinien przechodzić intensywny trening społeczny. Według niej współcześni nauczyciele zbyt chętnie zrzucają z siebie trudne obowiązki wychowawcze, zasłaniając się realizacją podstawy programowej i brakiem czasu na indywidualne podejście do ucznia. Matka Tymona uważa, że rola szkoły nie kończy się na sprawdzaniu obecności i wpisywaniu ocen do dziennika elektronicznego, lecz obejmuje pełne spektrum socjalizacji młodego człowieka.
„To jest po prostu niewiarygodne, że dzisiejsi pedagodzy oczekują, iż dziecko przyjdzie do szkoły jako idealnie uformowany, bezproblemowy robot” – tłumaczy z pełnym przekonaniem Ilona, nie kryjąc irytacji całą sytuacją. „Ja pracuję w korporacji od rana do wieczora, płacę wysokie podatki i mam prawo oczekiwać, że instytucja państwowa wykona swoją część zadania. Nauczycielka w szkole powinna nauczyć dziecko manier i reagować za każdym razem, gdy chłopak zapomni powiedzieć 'dzień dobry' lub zachowa się niestosownie. Na tym przecież polega jej codzienna praca, za którą co miesiąc otrzymuje publiczne wynagrodzenie”.
Kobieta uważa, że dom jest miejscem na budowanie miłości i poczucia bezpieczeństwa, natomiast to w grupie rówieśniczej pod okiem wykwalifikowanych specjalistów powinny być szlifowane zasady savoir-vivre'u.
Wielki kryzys autorytetów w dobie cyfrowej szkoły
Problem braku szacunku dzieci do dorosłych i ignorowania podstawowych zasad etykiety to temat, który wraca z niepokojącą regularnością. Ilona w swoich wypowiedziach bardzo mocno podkreśla, że dzisiejsza kadra nauczycielska często kapituluje przed trudniejszymi wyzwaniami, woląc udawać, że nie widzi arogancji dzieci. Jej zdaniem Tymon w domu zachowuje się poprawnie, ponieważ przebywa w kontrolowanym środowisku, natomiast jego buntownicze zachowania ujawniają się wyłącznie w przestrzeni szkolnej. Matka twierdzi, że to brak charyzmy u pedagogów oraz brak jasnego systemu kar i nagród w klasie sprawia, że dziesięciolatkowie czują totalne rozprężenie i testują granice.
„Nauczyciele idą na łatwiznę i przy najmniejszym problemie z dyscypliną od razu dzwonią do rodziców, żaląc się na brak szacunku” – dodaje zrezygnowana Ilona, analizując ostatnie notatki w e-dzienniku syna. „Skoro syn spędza tam kluczową część dnia, to wychowawca ma obowiązek wyegzekwować od niego odpowiednie zwroty. Jeśli dziesięciolatek nie potrafi usiedzieć spokojnie lub odzywa się bez pytania, to znaczy, że system lekcyjny jest nudny i nie potrafi wzbudzić w nim naturalnego respektu”.
Ta historia idealnie obrazuje potężny konflikt i głęboki kryzys zaufania między współczesnymi rodzinami a pracownikami oświaty, który pogłębia się z roku na rok. Obie strony przerzucają się odpowiedzialnością za błędy wychowawcze, podczas gdy młode pokolenie rośnie w poczuciu absolutnego braku spójnych wymagań.
W poszukiwaniu winnego, czyli gdzie rodzą się dobre maniery
Konflikty dotyczące tego, kto powinien stać na straży dobrych manier młodego pokolenia, rzadko kiedy znajdują proste i jednoznaczne rozwiązanie, ponieważ na rozwój dziecka wpływa masa bodźców z zewnątrz. Ilona nie zamierza jednak ustępować i zapowiada, że podczas najbliższego zebrania oficjalnie poruszy kwestię braku zaangażowania wychowawców w naukę kultury osobistej. Jej zdaniem współczesne placówki zbyt łatwo umywają ręce od trudnych tematów, skupiając się wyłącznie na wynikach testów i statystykach, które ładnie wyglądają w kuratoryjnych raportach. Tymon po ostatnich uwagach w szkole nie zmienił swojego postępowania, co dla jego matki jest kolejnym koronnym dowodem na to, że szkolne metody dyscyplinowania są po prostu archaiczne i nieskuteczne.
„Nie dam sobie wmówić, że wszystko wynosi się z domu, bo to jest zwykłe przerzucanie winy na umęczonych rodziców. Dom daje fundament, ale to szkoła ma obowiązek zeszlifować te diamenty i nauczyć je funkcjonowania w cywilizowanym społeczeństwie. Jeśli pedagog nie potrafi nauczyć dziecka, jak ma się zwracać do starszych osób na korytarzu, to po prostu nie nadaje się do tego zawodu”.
Cała ta skomplikowana opowieść zostawia nas z niezwykle trudnym i ważnym pytaniem o to, gdzie kończą się obowiązki współczesnego nauczyciela, a zaczyna wyłączna rola świadomego rodzica. Warto zastanowić się, czy obarczanie szkoły całą winą za brak kultury osobistej nastolatków pomoże rozwiązać ten palący problem, czy może jednak jedyną drogą jest odbudowanie zniszczonej solidarności dorosłych. Maniery i szacunek do drugiego człowieka stają się powoli luksusem, o który obie strony sporu muszą zacząć walczyć wspólnie, zamiast tracić energię na nieustanne, wzajemne pretensje.
