Po co w ciąży sprawdza się grupę krwi, czynnik Rh oraz przeciwciała odpornościowe?

Oznaczenie grupy krwi oraz czynnika Rh jest bardzo ważne w czasie ciąży. Sprawdź, o czym świadczą wyniki badań? A także przekonaj się, po co robi się badanie w kierunku przeciwciał odpornościowych?
Monika Karbarczyk
Badanie na oznaczenie grupy krwi
fot. AdobeStock

Podczas pierwszej wizyty lekarskiej w czasie ciąży ginekolog prowadzący zleca wykonanie różnych badań, w tym między innymi oznaczenia grupy krwi przyszłej mamy oraz ewentualnego występowania u niej przeciwciał przeciwko antygenom krwinek czerwonych. Badanie to ma przede wszystkim na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między matką a dzieckiem i tym samym ocenę ryzyka wystąpienia zagrażającej życiu płodu choroby hemolitycznej.

Kiedy trzeba wykonać to badanie?

Badanie na oznaczenie grupy krwi, czynnika Rh oraz poziomu przeciwciał anty-Rh kobieta w ciąży powinna wykonać do 10. tygodnia ciąży. Jeśli krew przyszłej mamy ma czynnik Rh ujemny, badanie na oznaczenie przeciwciał odpornościowych należy wykonać jeszcze pomiędzy 21. a 26. tygodniem ciąży, a pomiędzy 27. a 32. tygodniem ciąży należy podać globulinę anty-D.
Redakcja poleca: Zaproszenie do Internetowej Szkoły Rodzenia
Przygotuj się z nami do porodu i macierzyństwa. Zapraszamy do Internetowej Szkoły Rodzenia mamotoja.pl!

W jakim celu wykonuje się badanie? 

Oznaczenie grupy krwi oraz czynnika Rh, a także poziomu przeciwciał anty-Rh wykonuje się z dwóch powodów. Po pierwsze, by wykluczyć konflikt serologiczny, po drugie, by w razie problemów zdrowotnych i konieczności przetoczenia krwi, podać tę właściwą grupę. 

Np. podczas przetoczenia podanie krwi Rh + osobie, która ma Rh- może spowodować poważne problemy zdrowotne. Organizm Rh- rozpoznaje białko Rh na krwinkach jako obcą cząsteczkę i zaczyna wytwarzać przeciwko niemu przeciwciała, które niszczą nie tylko to białko, ale również czerwone krwinki. Podobny mechanizm może zadziałać jeśli kobieta z Rh ujemnym zajdzie w ciążę z mężczyzną Rh dodatnim. Dziecko może odziedziczyć po ojcu Rh dodatnie. W czasie porodu, gdy krew mamy zetknie się krwią dziecka, jej organizm - w odruchu obronnym - wytwarza przeciwciała, które mają zniszczyć obce białko.

Jeśli jest to jej pierwsze dziecko, pierwsza ciąża, dziecko nie będzie zagrożone (organizm matki nie będzie miał czasu na zaatakowanie organizmu dziecka). Inaczej jest w przypadku kolejnej ciąży.  Przeciwciała matki są na tyle silne, że mogą przeniknąć przez łożysko do krwiobiegu dziecka, atakując jego czerwone krwinki i prowadząc do choroby hemolitycznej. Na szczęście współczesna medycyna potrafi temu zapobiec. Po pierwszym porodzie, jeśli mama nie wytworzyła przeciwciał anty-Rh (przeciwciał anty-D), 72 godziny po porodzie powinna otrzymać profilaktyczną dawkę immunoglobuliny anty-D. 
Znajdujące się na czerwonych krwinkach (erytrocytach) białka determinują naszą grupę krwi (A, B, AB lub 0). Na powierzchni białek może się też znajdować dodatkowa cząsteczka - białko D (czynnik RH). W przypadku istnienia tego białka grupa krwi jest Rh dodatnia, a w przypadku jego braku Rh ujemna.

Jak sprawdzić grupę krwi?

Grupę krwi można sprawdzić dzięki prostemu badaniu wykonywanemu w dowolnym laboratorium. Skierowanie zwykle wystawia lekarz rodzinny. Jeśli jesteś w ciąży, otrzymasz je od swojego ginekologa. Badanie wykonuje się z próbki krwi. Nie trzeba się do niego wcześniej przygotowywać ani być na czczo (badanie może być wykonane o każdej porze dnia). 

W przypadku ustalenia grupy krwi zostanie ona wpisana do książeczki ciążowej przyszłej mamy. Można też otrzymać specjalny dokument poświadczający grupę krwi. Aby go otrzymać, należy zrobić dwa niezależne badania na oznaczenie grupy krwi. 

Jak interpretować wyniki badań?

Jeśli krew przyszłej mamy ma czynnik Rh+ i nie stwierdza się u niej przeciwciał odpornościowych, badanie wykonuje się tylko raz na początku ciąży. Jeśli krew przyszłej mamy ma czynnik Rh-, ale nie ma przeciwciał odpornościowych, trzeba powtórzyć test pomiędzy 21. a 26. tygodniem ciąży. Jeśli we krwi stwierdzono obecność przeciwciał odpornościowych, lekarz prowadzący ciążę zleci kolejne kroki diagnostyczne. 
Jeśli przyszła mama miała przetaczaną krew, pojawił się konflikt serologiczny w poprzedniej ciąży lub przyjmowała immunoglobulinę anty-D, powinna o tym powiadomić lekarza prowadzącego ciążę. 

 
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Wsparcie dla rodziców

Badania przyszłej mamy