Czym są wady letalne płodów?
fot. adobe stock

Wady letalne płodów i noworodków –​ definicja, rodzaje wad, postępowanie

Wady letalne płodu to ciężkie zaburzenia rozwojowe, jak np. bezmózgowie czy zespół Edwardsa. Konsekwencją wad letalnych jest obumarcie płodu lub śmierć dziecka wkrótce po narodzinach.
Katarzyna Gałązkiewicz
Czym są wady letalne płodów?
fot. adobe stock
Wady letalne (z łac. letalis – śmiertelny) płodu to ciężkie zaburzenia rozwojowe, których skutkiem może być zgon wewnątrzmaciczny, samoistne poronienie lub przedwczesny poród. Jeśli dziecko z wadą letalną urodzi się żywe, wada prowadzi do śmierci w ciągu kilku godzin lub dni po jego przyjściu na świat. Nieliczne dzieci dożywają późnego dzieciństwa – są trwale upośledzone, nie mogą samodzielnie funkcjonować i wymagają stałej opieki paliatywnej w hospicjum perinatalnym.

Spis treści:
  1. Wada letalna płodu – czym jest i jak się ją diagnozuje?
  2. Rodzaje wad letalnych (lista)
  3. Wady letalne a przerwanie ciąży
  4. Jak wygląda opieka nad dzieckiem z wadą letalną?

Wada letalna płodu - czym jest, jak się ją diagnozuje?

Wady letalne płodu obejmują ciężkie nieprawidłowości rozwojowe o złym lub niepewnym rokowaniu. Płód z chorobą letalną może obumrzeć w macicy, czego skutkiem może być poronienie lub przedwczesny poród. Dziecko może urodzić się żywe, co zwykle prowadzi do śmierci w krótkim czasie po narodzinach. Wadom letalnym nie można zapobiegać, nie można ich również leczyć.

Wady letalne zazwyczaj wykrywane są w okresie ciąży. Większość wad powstaje na początku ciąży. Lekarz diagnozuje je na podstawie m.in.: Przy podejrzeniu wady letalnej u płodu wykonuje się inwazyjne badanie np. amniopunkcję. Dopiero na tej podstawie można podjąć decyzję o dalszym przebiegu ciąży: jej trwaniu lub terminacji (patrz niżej). 
Kobieta ze stwierdzoną wadą letalną płodu może zgłosić się do hospicjum perinatalnego. To placówka, która zapewnia ciężarnym i ich rodzinom kompleksową pomoc (także psychologiczną) przez całą ciążę od momentu zdiagnozowania wady, a także po porodzie w opiece nad dzieckiem.
Redakcja poleca: Smółka u noworodka: co to jest, kiedy się pojawia, jak długo trwa? [WIDEO]
Smółka noworodka, czyli jego pierwsza kupka, jest z niecierpliwością oczekiwana przez neonatologów. Dlaczego smółka jest ważna? Jak powinna wyglądać? Wyjaśnia dr Marta Balicka ze Szpitala Medicover w Warszawie.

 Rodzaje wad letalnych - lista

Do wad letalnych płodu zalicza się m.in.:
  • wady mózgu –  bezczaszkowie, bezmózgowie całkowite lub częściowe (dzieci dotknięte bezmózgowiem całkowitym zwykle rodzą się martwe), przepukliny mózgowe,
  • brak serca, krytyczne wady serca z hipoplazją płuc, ciężka ektopia serca (serce znajduje się poza klatką piersiową)
  • zespół Edwardsa – trisomia 18 pary chromosomów
  • zespół Pataua – trisomia 13 pary chromosomów
  • niektóre dysplazje kostne – m.in. dysplazja tanatoforyczna
  • choroby metaboliczne takie jak choroba Krabbego lub zespół Zellwegera,
  • agenezja (brak) nerek,
  • brak pęcherza moczowego,
  • złożone zespoły wad rozwojowych – zespół Neu-Levoxa, zespół wielopłetwiastości letalnej.

Wady letalne a przerwanie ciąży

Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerwania ciąży z 7 stycznia 1993 roku kwalifikował wadę letalną jako zaburzenie umożliwiające przerwanie ciąży. Trybunał Konstytucyjny 22 października 2020 orzekł jednak, że prawo do aborcji w przypadku ciężkiego i nieodwracalnego uszkodzenia płodu jest niezgodne z Konstytucją RP. Zgodnie z prawem przerwanie ciąży będzie możliwe tylko gdy stanowi ona zagrożenie dla życia i zdrowia kobiety lub jest skutkiem czynu zabronionego, np. gwałtu.

Jak wygląda opieka nad dzieckiem z wadą letalną?

Po przyjściu na świat dziecka z wadą letalną nie podejmuje się jego leczenia, ponieważ nie są znane jakiekolwiek skuteczne sposoby pomocy. Działanie takie ma również na celu nienarażanie dziecka na nadmierne cierpienie i naruszenie godności pacjenta (termin środowisku medycznemu znany jako uporczywa terapia). Podejmowane są próby podtrzymania życia, stosuje się np. wentylację mechaniczną, podaje środki przeciwbólowe, przeprowadza się także operacje paliatywne. Dziecko z wadą letalną trafia do hospicjum perinatalnego, które sprawuje opiekę nad noworodkiem i zapewnia wsparcie rodzinie.

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy