GRY

Jak nie pomylić kolki z marudzeniem fizjologicznym?

Dziecko krzyczy? Na pewno ma kolkę. To prawda, że młodsze niemowlęta często płaczą z powodu problemów z brzuszkiem, ale czasem przyczyna płaczu bywa również inna.

Małgorzata Wódz
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog
kolka jelitowa, kolka niemowlęca, kolka u dziecka, marudzenie fizjologiczne, wieczorny niepokój, płacz dziecka
fot. Fotolia
Nie ma bardziej stresującego zjawiska dla młodych rodziców niż płacz ich dziecka. Kilka pierwszych tygodni po porodzie to czas, w którym mama i tata dopiero uczą się rozpoznawać, co powoduje łzy niemowlęcia. Często podejrzenie pada na kolkę jelitową. W wielu przypadkach słusznie, choć warto pamiętać, że trudny do utulenia płacz może pojawiać się również z innego powodu.

Skąd wiadomo, że to na pewno kolka?

Kolka to bolesne skurcze jelit, które pojawiają się około drugiego tygodnia życia i ustępują około 3–4. miesiąca. Stąd jej potoczna nazwa „koszmar 100 dni”. Atak kolki u niemowląt objawia się w charakterystyczny sposób.
  • Dziecko nagle zaczyna płakać.
  • Ma wzdęty brzuszek,
  • Zaciska piąstki,
  • Próbuje podnieść nóżki do klatki piersiowej,
  • Gwałtownie porusza rączkami.
Ból pojawia się zwykle po karmieniu, ale czasami także w trakcie ssania piersi. Dziecko przestaje jeść, wypuszcza brodawkę, odwraca główkę. Ulgę sprawia mu dopiero odejście gazów. Ponieważ jego układ trawienny jest niedojrzały, gazy bywają wypychane na zewnątrz ze sporym impetem. Takie odgłosy mogą towarzyszyć również wypróżnieniom. Staną się cichsze i rzadsze, kiedy dziecko rozpocznie drugi miesiąc życia lub trochę później.

Polecamy: Co potrafi miesięczne dziecko?
Redakcja poleca: Kolka u niemowląt: objawy i leczenie - film
O kolce u niemowlaka mówi doświadczony pediatra - jak rozpoznać kolkę i jak pomóc dziecku? Czy niemowlę cierpiące na kolkę trzeba pokazać lekarzowi?

Czy wszystkie dzieci mają te objawy?

Kolka to częsty problem niemowląt, które:
  • nieprawidłowo chwytają pierś,
  • łykają powietrze podczas karmienia,
  • ulewają.
Ale nawet dzieci, które przysysają się prawidłowo, mogą połykać powietrze wraz z mlekiem , ponieważ mięśnie ich warg nie są jeszcze na tyle silne, by szczelnie objąć brodawkę piersi. Podejrzewa się, że istnieją też inne powody kolki u niemowląt, takie jak: Brak enzymu ułatwiającego trawienie laktozy sprawia, że nierozłożona  przechodzi do dalszych odcinków jelit i fermentuje, wytwarzając gazy. Ich przemieszczanie się powoduje ból kolkowy.

Z czym kolkę można pomylić?

Ze zwykłym zmęczeniem, któremu ulegają nawet nowo narodzone dzieci. Jak je rozpoznać? Dziecko:
  • marudzi,
  • przestaje zwracać uwagę na otoczenie i na twoje słowa,
  • próbuje odwrócić głowę i wpatrywać się w jeden punkt,
  • ma chaotyczne ruchy,
  • ma nieregularny oddech,
  • może zacząć płakać.
Niektóre dzieci zachowują się w ten sposób o stałej porze dnia – zwykle jest to późne popołudnie. Mimo zagadywania, śpiewania, kołysania, trudno je uspokoić, stąd podobieństwo do kolki. Ten stan nazywany jest wieczornym niepokojem albo marudzeniem fizjologicznym.

Dlaczego niemowlę cierpi na wieczorny niepokój?

Wynika to z niedojrzałego układu nerwowego. Wieczorny niepokój jest objawem jego przeciążenia. Popłakiwanie pomaga dziecku odreagować napięcia, bo kilkutygodniowe dziecko nie umie jeszcze sam się uspokoić. Próbuje to robić, starając się odwrócić głowę od osoby, która się nad nim pochyla, od światła czy hałasu. Z czasem samouspokajanie wychodzi mu coraz lepiej – pomaga w nim: Aby marudzenie nie przerodziło się w głośny i długotrwały płacz, postaraj się uspokoić dziecko, delikatnie je kołysząc, przygaszając światło. Jeśli niemowlę rozpłacze się na dobre, przy okazji nałyka się powietrza i nabawi bolesnych objawów jak przy kolce.

Kiedy ustąpi ta wrażliwość?

Niektóre noworodki szybko przyzwyczajają się do warunków panujących z drugiej strony brzucha. Mogą spać przy głośnych dźwiękach i jasnym świetle. Inne reagują gwałtownie na każdą drobną zmianę. Małymi wrażliwcami często okazują się dzieci, które przyszły na świat w gorszej formie (poród był trudny i trwał długo). Zwykle ta nadmierna reakcja ustaje po kilku tygodniach. Ale nie zawsze. Dla rodziców to informacja, że dziecko ma po prostu taki temperament. Aby mogło prawidłowo się rozwijać:
  • zadbaj, aby przebywało w spokojnym, cichym otoczeniu,
  • chroń je przed hałasem i chaosem,
  • nie wykonuj kilku czynności naraz, kiedy się nim zajmujesz.
Jeśli mówisz, nie kołysz, jeśli przewijasz, nic nie mów, ewentualnie cicho nuć. Dzięki delikatnej opiece z czasem dziecko zacznie lepiej reagować na to, co dzieje się wokół.

Czytaj też: Czym się różnią noworodki?

Co przyniesie ulgę dziecku płaczącemu z powodu kolki?

Istnieje kilka sprawdzonych sposobów na kolkę. Noworodkowi można: 
  • przykładać do brzucha ciepłą (nie gorącą) pieluszkę,
  • masować brzuszek zgodnie z ruchem wskazówek zegara,
  • delikatnie przyginać nóżki do brzuszka,
  • podawać krople na kolkę.
Ale można jej też zapobiegać. Największe znaczenie ma pilnowanie, aby dziecku odbiło się po karmieniu. W ten sposób powietrze, którego się nałykało, wydostaje się na zewnątrz (jego przemieszczanie w brzuchu wywołuje bolesne skurcze). Powietrze zawsze ucieka ku górze, dlatego po karmieniu trzymaj dziecko kilka minut oparte na ramieniu (nie odbije mu się, jeśli nie połknęło powietrza). Niektóre noworodki potrzebują też przerwy na odbicie w trakcie karmienia.

Czytaj też: Jak nie dopuścić do ataków kolki u niemowlęcia?
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog

Krajowy konsultant w dziedzinie neonatologii. W Instytucie Matki i Dziecka kieruje Kliniką Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka, którą stworzyła jako ośrodek leczenia wcześniaków.

Ocena (4 oceny)

5.8
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Kłopoty w pieluszce

Karm piersią, polecamy!