O ciąży

Leki w ciąży – które są bezpieczne i dozwolone, a które zakazane [WIDEO]

Leki w ciąży dzieli się na kategorie pod względem bezpieczeństwa stosowania ich u ciężarnych. Dozwolone są leki z kategorii A. Z kolei w ciąży leki z kategorii X są bezwzględnie zakazane. Zobacz, które leki i kiedy można brać w ciąży i co na temat przyjmowania leków przez przyszłe mamy sądzi nasz ekspert, dr Tadeusz Oleszczuk, ginekolog.

Partnerzy szkoły

Zobacz inne z serii: Internetowa szkoła rodzenia Mamotoja.pl [WIDEO] (24)

Poniżej znajdziesz informacje o kategoriach leków i o tym, które są bezpieczne w ciąży, a których w żadnej sytuacji ciężarna stosować nie może. Poznaj też porady ginekologa, dra Tadeusza Oleszczuka, dotyczące stosowania leków w ciąży. Sprawdź, czy w ogóle istnieją leki bezpieczne do stosowania w ciąży.

Spis treści:

Leki w ciąży – kategorie

W Polsce używa się klasyfikacji amerykańskiej (FDA). Według niej leki dzieli się na następujące kategorie:
  • A – leki z tej kategorii zostały przebadane i u kobiet w ciąży nie wykazały szkodliwego działania na płód i przebieg ciąży.
  • B – leki przebadane na zwierzętach, nie wykazują niepożądanego działania na płód zwierzęcy; wpływ na ludzki płód nie jest znany.
  • C – leki wykazujące niepożądane działanie na płód zwierzęcy, nieprzebadane na ludziach. Stosuje się je tylko wtedy, gdy korzyść u kobiety przewyższa działanie niepożądane na płód.
  • D – leki o udokumentowanym ryzyku niepożądanego działania na płód ludzki. Leki te stosuje się wyłącznie u ciężarnych w stanach zagrażających ich życiu.
  • X – leki o udokumentowanym szkodliwym działaniu na płód ludzki, bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży. 

Leki kategorii B:
  • leki przeciwbólowe,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne (NPLZ): paracetamol, ibuprofen, ketoprofen, naproksen – w 1. i 2. trymestrze są w kategorii B, ale w 3. trymestrze znajdują się w kategorii D. Jedynie paracetamol przez cały okres ciąży pozostaje w kategorii B.
  • opioidowe leki przeciwbólowe, np. morfina, która w dużych dawkach znajduje się w kategorii D,
  • leki przeciwalergiczne, leki antyhistaminowe (loratadyna, cetyryzyna).

Leki kategorii X:

Jakie leki można brać w ciąży (leki kategorii A)

Niżej wymienione leki uznawane są za bezpieczne do stosowania podczas ciąży. Niemniej jednak ZAWSZE przed sięgnięciem po lekarstwa i preparaty farmaceutyczne, nawet te niżej wymienione, warto skonsultować się z lekarzem: 
  • preparaty uspokajające: melisa, Neospasmina,
  • preparaty ziołowe o działaniu przeciwgorączkowym,
  • preparaty odkażające drogi moczowe: Fitolizyna, Urosept,
  • preparaty magnezowe,
  • preparaty wapniowe,
  • witaminy: większość witamin z grupy B, witamina C (należy unikać wysokich dawek), kwas foliowy,
  • preparaty zobojętniające kwas solny (wapniowo-magnezowe) na zgagę w ciąży
  • czopki i maści stosowane przeciw hemoroidom,
  • niektóre ziołowe syropy na kaszel.

Dopuszczalne jest stosowanie domowych sposobów na przeziębienie, dlatego większość kobiet, które w ciąży przechodzi przeziębienie lub grypę, wychodzi od lekarza wyłącznie z zaleceniem odpoczynku, picia herbaty z miodem i cytryną, a nie z receptą na leki.

Jakie leki przeciwbólowe w ciąży?

Każdy lek przyjmowany przez kobietę w ciąży przenika do płodu i może mieć na niego niepożądany wpływ. Dlatego przed przyjęciem jakiegokolwiek lekarstwa, a nawet suplementu diety, należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę. Korzystanie z leków przeciwbólowych, podobnie jak i każdych innych, w ciąży powinno być ograniczone do absolutnego minimum. 

Leki przeciwbólowe dzielą się na opioidowe – bezwzględnie zakazane w ciąży oraz na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i leki o działaniu przeciwbólowym bez działania przeciwzapalnego. Do tej ostatniej kategorii należy paracetamol (np. lek Apap), który jest lekiem stosowanym z wyboru w ciąży. Jednak i jego stosowanie w ciąży powinno być wyłącznie sporadyczne i w najmniejszej działającej dawce. 

W ciąży nie wolno stosować następujących leków przeciwbólowych: 
  • Aspiryna i inne leki zawierające kwas acetylosalicylowy,
  • Ibuprom i inne leki z ibuprofenem,
  • Pyrlagina,
  • Butapiralozl i inne pochodne fenylobutanolu. 

Leki teratogenne w ciąży

Poniżej lista leków działających szkodliwie na płód. Pod żadnym pozorem nie należy ich stosować w ciąży:
  • leki przeciwpadaczkowe,
  • doustne leki przeciwzakrzepowe: kumaryna, dikumarol, 
  • hormony płciowe żeńskie,
  • klomifen, 
  • lit,
  • leki tereostatyczne, 
  • jodki (z wyłączeniem profilaktyki jodowej, substytucji jodowej, środków cieniujących zawierających jod),
  • streptomycyna, dihyrdostreptomycyna, 
  • leki przeciwzimnicze: chinina, chlorochina, meflochina 
  • cytostatyki, 
  • organiczne związki rtęci. 

Substancje teratogenne:
  • talidomid,
  • hormony androgenne, 
  • aminopteryna, metotreksat (antagoniści kwasu foliowego), 
  • alkohol (nadużywanie alkoholu), 
  • witamina A w dużych dawkach (powyżej 25 000 j.m. dziennie), 
  • retinoidy (pochodne witaminy A): izitretynoina, etretynat.
     
Leki podejrzewane o działanie teratogenne: 
  • antybiotyki (aminoglikozydy, tetracykliny, chlofamfenikol), 
  • chemioterapeutyki przeciwbakteryjne: zestawienie trymetoprymu i sulfonamidu (np. ko-trymoksazol), nitrofurany, jodopowidon (Polseptol), 
  • fluorek sodu, 
  • glikokortykosteroidy, 
  • hormony płciowe i ich inhibitory: leki anaboliczne/androgeny, antyandrogeny, antyestrogeny, estrogeny, gestageny, zestawienia estrogenów i gestagenów, 
  • immunostymultory: echinaceae, filgrastyn, interferon, interleukina, substancje i preparaty zawierajace składniki narządowe i drobnustroje, preparaty organiczne zawierajace wyciągi z grasicy lub śledziony, 
  • inhybitory ACE, 
  • leki alfa-adrenergiczne, leki beta-adrenergiczne, 
  • leki przeciwarytmiczne: lidokaina, amiofaron, glikozydy naparstnicy, 
  • leki blokujące kanał wapniowy, 
  • leki blokujące receptory beta- adrenergiczne, 
  • leki cucące (kofeina), 
  • leki hamujące łaknienie, immunosupresyjne, moczopędne, 
  • leki nasenne/uspokajające (doksylamina), 
  • leki neuroleptyczne ,
  • leki przeciwbólowe: morfina i jej pochodne, petydyna, bardzo silne leki przeciwbólowe (dekstropropoksyfen), słabe leki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne, kwas acetylosalicylowy i jego pochodne, 
  • leki przeciwcukrzycowe (glibenklamid, tolbutamid), 
  • leki przeciwdepresyjne, 
  • leki na nadciśnienie (dihydralazyna, metyldopa, nitrosprusydek sodu). 
  • leki przeciwpadaczkowe: barbeksaklon, karbamazepina, klonazepam, etosuksymid, fenbarbital, fenytoina, prymidon, kwas walproinowy, wigabatyna, 
  • leki przeciwzakrzepowe (doustne), 
  • leki psychotropowe: benzodiazepina, klometiazol, rezerpina, inhibitory AMO, 
  • leki tuberkulostatyczne: INH, etambutol, pirazynamid, rifampicyna, streptomycyna, 
  • leki tyreostatyczne, leki wywołujące owulację, 
  • lit, meprobamat, 
  • witamina D. 

Sprawdź także:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 2 głosy

Popularne tematy