czerniak objawy
Adobe Stock
Zdrowie

Czerniak – objawy i diagnostyka

Objawami czerniaka są zmiany skórne powstające w zdrowej dotąd skórze lub w pobliżu wcześniejszych znamion barwnikowych. Wczesne wykrycie czerniaka umożliwia wyleczenie.

Rocznie w Polsce z objawami czerniaka zgłasza się do lekarza 3000 osób. Zachorowania te stanowią 2 proc. wszystkich zachorowań na raka w Polsce. Czerniak jest jednym z trzech raków skóry. Niestety tylko wczesne wykrycie umożliwia skuteczne leczenie, w pozostałych przypadkach rokowania są złe.

Spis treści:

Objawy czerniaka

Zmiany związane z czerniakiem powstają w dotąd całkiem zdrowej skórze lub w obrębie czy w otoczeniu dotąd niegroźnych zmian barwnikowych. Pierwszymi objawami czerniaka mogą być:

  • dotąd płaskie znamię staje się zgrubiałe lub wypukłe,
  • zmiana powierzchni znamienia,
  • zmiana zabarwienia pieprzyka,
  • zmiana kształtu brzegów pieprzyka,
  • pojawienie się swędzenia w obrębie znamienia,
  • pojawienie się krwawień ze znamienia czy pieprzyka.


Zaawansowany czerniak może też dawać objawy wynikające z przerzutów – najczęściej do płuc, mózgu i kości. Kluczowa dla wczesnego wykrycia czerniaka jest samoobserwacja skóry lub regularne oglądanie skóry dziecka przez rodzica. Wszelkie zmiany w dotychczasowym wyglądzie znamion barwnikowych i pieprzyków, w charakterze ich powierzchni, zmiany wielkości i kształtu, a także swędzenie zmian należy zawsze konsultować z dermatologiem.

Sprawdź: Jak chronić oczy dziecka przed słońcem

Diagnozowanie czerniaka

Pierwszym badaniem, jakie wykona lekarz, jest dokładne obejrzenie zmiany i całej powierzchni skóry za pomocą dermatoskopu lub wideodermatoskopu.

Dermatolog, oglądając zmiany, stosuje zalecenia Amerykańskiego Towarzystwa Onkologicznego i algorytm ABCD. Poszczególne litery oznaczają charakter i nasilenie zmian:

  • A – duża asymetria zmiany barwnikowej,
  • B – nieregularne, niewyraźne brzegi zmiany,
  • C – kolor: czarny, niebieski, ciemnobrązowy, odbarwienie znamienia lub czarny punkt w obrębie jaśniejszego znamienia,
  • D – rozmiar zmiany; rozmiar powyżej 6 mm średnicy może sugerować rozwój raka.


Jeśli lekarz stwierdzi, że któraś zmiana wygląda podejrzanie, zaleci jej chirurgiczne usunięcie. Wyciętą zmianę wysyła się na badanie histopatologiczne, które rozstrzyga, czy zmiana miała cechy nowotworowe, czy nie. Jeśli badanie wykaże czerniaka, zostaje on sklasyfikowany zgodnie ze stopniem zaawansowania i zgodnie z nim leczony. Zmiany o rozmiarze 1-2 mm dają wysokie szanse na całkowite wyleczenie.

Sprawdź: Jak dobrać krem z filtrem UV do wieku dziecka

Dodatkowo w procesie diagnostycznym raka skóry wykonuje się: podstawowe badania krwi – morfologię, próby wątrobowe, aktywność dehydrogenazy mleczanowej, badanie rentgenowskie RTG klatki piersiowej oraz badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej i regionalnych węzłów chłonnych, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny oraz fluorescencyjne badanie znamion.

Leczenie czerniaka

Postępowanie lecznicze uzależnione jest zaawansowania czerniaka. W przypadku wcześnie wykrytych, malutkich zmian, ich usunięcie pozwala na całkowite wyleczenie pacjenta.

W sytuacji, gdy czerniak wniknął w głąb skóry na głębokość ponad 1 mm, dodatkowo wykonuje się biopsję węzłów chłonnych w otoczeniu nowotworu. Jeśli w węzłach nie obserwuje się komórek rakowych, na tym leczenie się kończy. Gdy jednak komórki czerniaka zostaną wykryte w węzłach chłonnych, konieczne będzie ich usunięcie i rozpoczęcie leczenia ogólnoustrojowego, gdyż istnieje ryzyko przerzutów.

W zaawansowanym stadium czerniaka stosuje się: chemioterapię, radioterapię, immunoterapię i terapię celowaną, Te dwie ostatnie metody są najnowocześniejsze. Pierwsza z nich polega na pobudzaniu układu odpornościowego do walki z czerniakiem, druga natomiast polega na podawaniu leku celowanego molekularnie, który blokuje pewne mechanizmy rozwoju raka lub blokuje receptory komórek nowotworowych. Wszystkie wymienione tu metody są dostępne w Polsce w 20 ośrodkach leczniczych.

Czerniak u dzieci

Występuje rzadko, ale jest najczęstszym nowotworem skóry w tej grupie wiekowej. Przynajmniej połowa czerniaków skóry u dzieci powstaje z zupełnie zdrowej skóry. Czerniak u dzieci często jest grubszy niż u dorosłych i częściej daje przerzuty. Mimo to, rokowania są lepsze niż u dorosłych. Leczenie przebiega tak samo, jak u dorosłych – wycięcie zmiany plus leczenie ogólnoustrojowe w przypadku zaawansowanych zmian.

Więcej o nowotworach:

Życie zaczyna się po raku – mówią uczestniczki programu iPoRaku

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj