Przepuklina pępkowa u niemowląt
fot. AdobeStock

Przepuklina pępkowa u niemowląt – objawy i leczenie

Przepuklina pępkowa u niemowląt to wada wrodzona. Przyczyną tej nieprawidłowości jest otwór w ścianie jamie brzusznej, przez który jej zawartość uwypukla się do pępka, powodując charakterystyczne jego wybrzuszenie.
Konsultacja: prof. Jerzy Czernik
Przepuklina pępkowa u niemowląt
fot. AdobeStock

Przepuklina pępkowa u niemowląt pojawia się, jeśli trzewia – zamiast tkwić w jamie brzusznej – próbują wypchnąć się na zewnątrz przez niedomknięty pierścień pępkowy (to struktura anatomiczna wewnątrz brzucha, a nie sam pępek). Przykryta skórą „dziurka”, przez którą próbują się wydostać organy wewnętrzne, może być mała – taka, że da się wyczuć jej krawędzie opuszką palca, lub duża, nawet na 2–3 cm i widoczna gołym okiem.

Spis treści:

Przepuklina pępkowa u niemowląt

Przepuklina pępkowa u niemowląt jest dość częstym zjawiskiem. Najczęściej występuje, gdy miejsce po odpadnięciu pępowiny goi się nie tak, jak powinno. To powoduje osłabienie sprężystości tkanek i wpychanie się trzewi pod skórę pępka. Na szczęście w pierwszych miesiącach życia pierścień ścięgnisty pępkowy wzmacnia się i zarasta, dzięki czemu przepuklina pępkowa u niemowląt ustępuje samoistnie. Czasami jednak wada ta nie znika albo jest na tyle nasilona, że wymaga interwencji chirurgicznej. Małe nieustępujące przepukliny wymagają wzmacniania mięśni brzucha, unikania nasilonego płaczu dziecka i zachowanie prawidłowej diety, także u matki karmiącej piersią, aby nie doprowadzać do gazów i kolek u niemowlęcia.

Niezależnie od przyczyny, przepuklina pępkowa u niemowląt nie jest poważnym problemem. – To raczej defekt kosmetyczny. Przy dużej przepuklinie (powyżej 2,5 cm) może co prawda dojść do uwięźnięcia jelit (sprawa robi się wówczas poważna, a dziecko wymaga natychmiastowej pomocy chirurga, by nie doszło do martwicy fragmentu jelita), jednak zdarza się to naprawdę bardzo rzadko. Jestem chirurgiem od 45 lat i spotkałem się z takim przypadkiem wyłącznie w literaturze medycznej – mówi prof. Jerzy Czernik, specjalista w zakresie chirurgii dziecięcej z Katedry i Kliniki Chirurgii i Urologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu. Na wszelki wypadek trzeba jednak wiedzieć, że objawami uwięźnięcia są: płacz i wymioty u niemowlęcia.
Przepuklina pępkowa u niemowląt wymaga konsultacji u lekarza, który zbada jej wielkość i zaleci odpowiednie postępowanie.

Przepuklina pępkowa u niemowląt – przyczyny

Młode mamy uważają często, że powstaje ona na skutek nieprawidłowego podwiązania pępowiny tuż po porodzie. To nieprawda. Niemowlę nie „dorabia” się jej również, krzycząc i mocno napinając brzuszek (np. podczas ataku kolki).

– Defekt ten to po prostu drobna wada wrodzona. We wczesnym okresie rozwoju płodu jelita rozwijają się poza jamą brzuszną dziecka. Potem cofają się przez pierścień pępkowy – tłumaczy prof. Jerzy Czernik. – Dolegliwość ta powstaje wówczas, gdy pierścień:
  • nie do końca się domknie
  • nie jest zbudowany prawidłowo.
     
Najczęściej zdarza się to u wcześniaków i noworodków z niską wagą urodzeniową (np. wskutek hipotrofii płodu).

Objawy przepukliny pępkowej u niemowląt

Objawem przepukliny u niemowląt jest wypukłość pępka lub wręcz balonik pępkowy. Wypukłość ta albo jest stale widoczna i nasila się, gdy dziecko napina powłoki brzuszne (podczas płaczu, zaparcia), albo pojawia się podczas wysiłku. Zmiana poddaje się pod naciskiem palca, jest miękka.

Niewielka przepuklina pępkowa u niemowląt jest wyczuwalna jedynie pod palcem, nie jest widoczna gołym okiem. Dużą wyraźnie widać. Niezależnie od rozmiaru nie sprawia dziecku bólu nawet wtedy, gdy się ją uciska czy wpycha do wnętrza jamy brzusznej.

Przepuklina pępkowa u niemowląt – jak leczyć

Postępowanie zależy od tego, jak duża jest to wada i jakie daje dolegliwości. Jeśli przepuklina pępkowa u niemowlęcia jest mała (do 1 cm), spokojnie się czeka, aż sama zarośnie. Na ogół dzieje się to w ciągu roku, czasami trwa 2 lata. Gdy ma więcej niż 2,5 cm, rzadko zarasta sama. Wówczas trzeba ją leczyć zachowawczo lub operować. Pierwszy sposób leczenia polega na zaklejaniu jej specjalnymi plastrami (do tego celu przeznaczonymi) – jest to plastrowanie pępka. Prawda jest jednak taka, że rzadko przynosi to pożądane rezultaty, poza tym nieumiejętne przyklejanie plastrów może prowadzić do maceracji naskórka. – Co gorsza, w fałdzie skóry można uchwycić i uwięzić plastrem fragment nieodprowadzonego do jamy brzusznej jelita – mówi profesor.
Ważne! Niemowlę z przepukliną pępkową warto kłaść na brzuchu. Każde takie ćwiczenie może zmniejszyć otworek (leżenie na brzuchu jest też korzystne dla stawów).

Najskuteczniejsze jest leczenie operacyjne. Termin zabiegu zależy od wielkości przepukliny pępkowej u niemowlęcia i tego, jakie dolegliwości ma dziecko. Nie ma tu reguły. Na ogół operuje się wkrótce po rozpoznaniu i stwierdzeniu, że taki zabieg jest konieczny. Operacja jest prosta i trwa około pół godziny. Przeprowadza się ją w znieczuleniu ogólnym, żeby dziecko nie czuło bólu i niczego nie pamiętało. Jeszcze tego samego dnia, a najpóźniej nazajutrz, maluch może wrócić do domu. Blizna jest niemal niewidoczna, bo cięcie skórne robi się na dolnej krawędzi pępka.    

Zobacz też:
Redakcja poleca: Domowe sposoby na przeziębienie - film
Nie zawsze konieczna jest wizyta u lekarza, czasem wystarczy herbata z cytryną czy ciepła kąpiel. Pediatra poleca domowe sposoby na przeziębienie.
Konsultacja: prof. Jerzy Czernik

specjalista w zakresie chirurgii dziecięcej z Katedry i Kliniki Chirurgii i Urologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu

Oceń artykuł

Ocena 4 na 22 głosy

Zobacz także

Popularne tematy