obwód główki noworodka
fot. Adobe Stock

Obwód główki noworodka, wzrost i masa ciała – pierwsze pomiary noworodka

Obwód główki noworodka, podobnie jak inne pomiary nowo narodzonego dziecka, to dla lekarzy ważna informacja o stanie zdrowia dziecka i punkt wyjścia do monitorowania rozwoju. Parametry te często pozwalają wychwycić różne zaburzenia, które można z powodzeniem leczyć.
Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr Wojciech Trzeciakowski, pediatra, neonatolog
obwód główki noworodka
fot. Adobe Stock
Zaraz po urodzeniu dziecko zostaje zważone i zmierzone. Sprawdza się także obwód główki noworodka i obwód klatki piersiowej. Wartości te oddzielnie porównywane są z normami, ale znaczenie też ma proporcja poszczególnych wymiarów, np. początkowo u zdrowego noworodka główka ma większy obwód niż klatka piersiowa, ale to szybko się zmienia. 

Prawidłowy obwód głowy noworodka

Normy obwodu główki niemowlęcia i dziecka można wyczytać z siatek centylowych – wartości powyżej 97. i poniżej 3. centyla oznaczają, że obwód główki dziecka nie mieści się w normie. Poniżej podajemy wartości graniczne norm wynikające z siatek centylowych – oddzielne normy są dla chłopców i oddzielne dla dziewczynek.

Normy obwodu główki noworodka i niemowlęcia płci żeńskiej:
  • noworodek: 32-36 cm
  • 1. miesiąc: 34-38,8 cm
  • 2. miesiąc: 36-40,5 cm
  • 3. miesiąc: 37,2-42 cm
  • 4. miesiąc: 38,2-43 cm
  • 5. miesiąc: 39-44 cm
  • 6. miesiąc: 39,8-44,6 cm
  • 7. miesiąc: 40,2-45,2 cm
  • 8. miesiąc: 40,8-45,8 cm
  • 9. miesiąc: 41,2-46,2 cm
  • 10. miesiąc: 41,6- 46,8 cm
  • 11. miesiąc: 42-47,1 cm
  • 12. miesiąc: 42,4-47,5 cm

Normy obwodu główki noworodka i niemowlęcia płci męskiej:
  • noworodek: 32-37 cm
  • 1. miesiąc: 35-39,5 cm
  • 2. miesiąc: 37-40,5 cm
  • 3. miesiąc: 38,5-43 cm
  • 4. miesiąc: 39,5-4 cm
  • 5. miesiąc: 40,5-45 cm
  • 6. miesiąc: 41-45,5 cm
  • 7. miesiąc: 41,5-46,2 cm
  • 8. miesiąc: 42-46,8 cm
  • 9. miesiąc: 42,5-47,5 cm
  • 10. miesiąc: 43- 47,8 cm
  • 11. miesiąc: 43,3-48,2 cm
  • 12. miesiąc: 43,6-48,5 cm

Jak mierzyć obwód głowy noworodka?

Obwód główki dziecka najłatwiej mierzyć centymetrem krawieckim. Jeśli go nie masz, możesz użyć wstążki, którą najpierw opaszesz główkę dziecka, a potem przyłożysz do miarki lub linijki, aby odczytać wymiar. 

Jak mierzyć główkę dziecka?
  • Znajdź miejsce, w którym obwód głowy jest największy,
  • Przyłóż centymetr do potylicy,
  • Przeprowadź go tuż nad uszkami,
  • Złącz na czole nad łukami brwiowymi,
  • Odczytaj pomiar.

Warto wiedzieć, że nie zawsze udaje się precyzyjnie dokonać pomiaru – gdy dziecko się wierci, centymetr może się przesunąć, fałszując wynik. Dlatego przy wątpliwościach, można powtórzyć mierzenie obwodu głowy noworodka czy niemowlęcia w bardziej dogodnej chwili.
Kolejne pomiary obwodu głowy dziecka najczęściej utrzymują się na podobnym centylu. Niepokoić powinno, gdy zmiana nagle jest duża – np. z niskiego centyla obwód główki „przeskakuje” powyżej średniej lub odwrotnie.

Wzrost noworodka

Noworodek zwykle ma 52-56 cm wzrostu, a właściwie długości ciała, bo o wzroście mówić można dopiero, gdy dziecko pewnie stanie na nóżkach i będzie je można dokładnie zmierzyć. Pomiar długości ciała przy urodzeniu często jest niedokładny, bo noworodkowi nie wolno rozprostowywać nóżek – mogłoby to zaszkodzić jego stawom biodrowym. Mierzy się więc malca od główki do uda, potem od uda do kolanek i od kolan do stóp.

Masa ciała noworodka

Zdrowy, donoszony noworodek (czyli taki, który urodził się między 38 a 42 tygodniem ciąży) waży około 3,5 kg. Średnio, bo różnice między maluchami mogą być spore: jednemu wskazówka wagi pokaże 2,5 kg, drugiemu – 4,5 kg. I obaj są zdrowymi, dobrze rozwiniętymi dziećmi. A to dlatego, że każde dziecko ma swój własny, niepowtarzalny rytm rozwoju.

Tak, jak dorośli różnią się wzrostem, wagą czy budową ciała, tak samo waga i wzrost noworodka jest sprawa indywidualną. Dlatego lepiej nie porównuj swojego noworodka z jego rówieśnikami! Skąd biorą się różnice między dziećmi urodzonymi w tym samym czasie? Ma na to wpływ kilka czynników:
  • Płeć noworodka. Chłopcy przy urodzeniu najczęściej ważą nieco więcej niż dziewczynki, jednak nie jest to regułą.
  • Geny noworodka. Dzieci dużych, rosłych i nieco cięższych rodziców zazwyczaj ważą więcej, ponieważ budowa ciała jest dziedziczna.
  • Kolejność ciąż. Zazwyczaj drugie i następne dzieci są nieco cięższe od pierworodnego.

Noworodek poza skalą

Jak wytłumaczyć, że dziecko urodzone o czasie waży poniżej 2,5 kg, albo powyżej 5 kg? Wpływ na wagę urodzeniową dziecka ma m.in. sposób odżywiania mamy podczas ciąży. Liczy się nie tylko to, ile jadła, ale również co wybierała. Jeśli w jej diecie było sporo tłuszczu, mało owoców i warzyw, dziecko może być otyłe. Gdy jadła mało białka – nnoworodek może być za szczupły. Na niską wagę dziecka ma też wpływ styl życia mamy (np. unikanie papierosów, alkoholu) oraz choroby przebyte przez mamę w ciąży.

Noworodek traci na wadze

W pierwszych dniach życia noworodek straci na wadze nawet 5-10 proc. swojej wagi urodzeniowej. Jeśli więc ważył 3,5 kg, po 2-3 dniach może mieć nawet o 350 g mniej! Powód: przystosowywanie się do świata. W trakcie życia płodowego dziecko miało stałe dostawy jedzenia, a teraz uczy się samodzielnie ssać. Poza tym mama często w pierwszych dniach po porodzie ma niewiele pokarmu. Dziecko będzie ważyło tyle samo, co po narodzinach dopiero po 10-14 dniach. Ale uwaga: zostaniecie wypisani ze szpitala, gdy dziecko zacznie choć trochę przybierać na wadze.

Dalsze pomiary dziecka

W pierwszym roku życia niemowlę powinno być mierzone i ważone przy okazji obowiązkowych wizyt w przychodni. Pomiary dobrze jest nanosić na siatki centylowe (znajdują się np. w książeczce zdrowia, znajdziesz je też w naszym serwisie). Najlepiej, gdy wyniki są proporcjonalne (tzn. jeśli np. wzrost mieści się między 75. a 90. centylem, to w tym samym przedziale powinny się znajdować parametry wagi, obwodu główki i klatki piersiowej). A jeśli tak nie jest? Lekarz skieruje niemowlę na dodatkowe badania. Na szczęście, często okazuje się, że dziecko jest całkiem zdrowe.

Zobacz także:
Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia w 1. miesiącu życia - film
Zobacz, co potrafi miesięczne dziecko.
dr Wojciech Trzeciakowski
Konsultacja: dr Wojciech Trzeciakowski, pediatra, neonatolog

Pracuje w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim.

Oceń artykuł

Ocena 4 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy