Przysłówek: co to jest, na jakie odpowiada pytania, stopniowanie.
Adobe Stock
Aktualności

Przysłówek: co to, pytania, stopniowanie [PRZYKŁADY i PISOWNIA]

Jak zrozumieć, co to jest przysłówek? Wystarczy uważnie przeczytać najważniejsze informacje na temat przysłówków, by dowiedzieć się i zapamiętać: na jakie pytania odpowiada, jak go prawidłowo stopniować? I jak już nigdy więcej nie pomylić przysłówka z przymiotnikiem.

Aby „oswojenie” przysłówków było jak najprostsze – postaraliśmy się, by nie zabrakło odpowiednich przykładów przysłówków umieszczonych w zdaniach. Przekonaj się, że to właśnie dzięki przykładom najłatwiej zapamiętać, czym jest przysłówek, na jakie pytania odpowiada i jak odróżnić go od innych części mowy.

Spis treści:

Czy dziecko może nie chodzić do szkoły, tylko uczyć się w domu? - film

Co to jest przysłówek? Na jakie pytania odpowiada?

Przysłówek to nieodmienna część mowy, czy taka, która nie odmienia się ani przez przypadki, ani przez liczby, ani przez rodzaje. Przysłówek określa cechę (np. ładnie), czynność – jak jest wykonywana, kiedy jest wykonywana (np. szybko, wczoraj) i stan (np. zimno). 

Przysłówek odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy?

Odpowiadając na pytanie: Jak się czujesz? najprawdopodobniej odpowiesz… przysłówkiem. Formy: dobrze, niedobrze, słabo, świetnie, wyśmienicie, nie najgorzej – to właśnie przysłówki.

Inne przykłady przysłówków znajdziesz w zdaniach niżej:

  • Pobiegł szybko i wygrał ten wyścig. (jak? szybko)
  • Jaskółka wzbiła się wysoko w niebo. (gdzie? wysoko)
  • Wczoraj widziałam się z Martą. (kiedy? wczoraj)

 
Na podstawie pytań, na jakie odpowiada dany przysłówek, można wyróżnić:

  • Przysłówki sposobu – gdy odpowiada na pytanie: jak?, np. szybko, miło, smacznie, pogodnie
  • Przysłówki miejsca – odpowiada na pytanie: gdzie?, np. wysoko, blisko, daleko, obok
  • Przysłówki czasu – gdy odpowiada na pytanie: kiedy?, np. wczoraj, dzisiaj, rano, wieczorem  

Stopniowanie przysłówków

Przysłówki – jak przystało na nieodmienną część mowy – nie odmieniają ani przez przypadki, ani przez liczby, ani przez rodzaje. Aby jednak nie było zbyt prosto, podlegają stopniowaniu. Z drugiej strony, gdyby nie stopniowanie przysłówków, wypowiedzi (zarówno te ustne jak i pisemne) często byłyby niedokładne.

Wyobraź sobie, że na pytania Jak się czujesz? Jak wyglądam? Jak udało się spotkanie? możesz odpowiedzieć jedynie: dobrze lub niedobrze, nie mogąc użyć takich form jak: lepiej, gorzej, najlepiej, nie najlepiej. W tej sytuacji, lepiej pogodzić się z sytuacją i śmiało korzystać nie tylko z równego, ale i wyższego czy najwyższego stopnia przysłówka, jak np.:
 

  • Bardzo – bardziej, najbardziej (Tomek najbardziej lubi sierpień.)
  • Miło – milej, najmilej (Najmilej wspominamy ostatnie wakacje nad jeziorem.)
  • Smacznie – smaczniej, najsmaczniej (Najsmaczniej w rodzinie gotuje babcia.)
  • Daleko – dalej, najdalej (Najdalej za kilometr zobaczysz drogowskaz)
  • Wysoko – wyżej, najwyżej (Jaki jest najwyżej położony punkt na mapie Polski?)
  • Nisko – niżej, najniżej (Jaka jest najniżej położona miejscowość na Mazowszu?)
  • Późno – później, najpóźniej (Wrócę najpóźniej za godzinę.)
  • Wcześnie – wcześniej, najwcześniej (Obudź się jak najwcześniej.)

 
Powyższe przykłady obrazują stopniowanie proste przysłówków. W języku polskim mamy również: 

nieregularne stopniowanie przysłówków:
 

  • Źle – gorzej, najgorzej (Najgorzej się czuł kiedy mama nic nie mówiła.)
  • Dobrze – lepiej, najlepiej (Ona życzy mu najlepiej na świecie.)
  • Dużo – więcej, najwięcej (Najwięcej czereśni jest w sadzie u dziadka.)

 
opisowe stopniowanie przysłówków:
 

  • Kolorowo – bardziej kolorowo, najbardziej kolorowo (Jego przyszłość po studiach może rysować się bardziej kolorowo)
  • Interesująco – bardziej interesująco, najbardziej interesująco (Najbardziej interesująco na ten temat opowiadał nasz druh.)
  • Sympatycznie – bardziej sympatycznie, najbardziej sympatycznie (Najbardziej sympatycznie rozmawiało mi się z nią na plaży.)

 
Wielu przysłówków można stopniować zarówno w formie prostej, jak i opisowej (np. słodko – słodziej, najsłodziej/bardziej słodko, najbardziej słodko). Istnieją przysłówki, w przypadku których stopniowanie jest niemożliwe. Przykłady takich wyjątków to: potem, jutro, obok, wiecznie, zawsze, teraz.

Przysłówek a przymiotnik: czym się różnią a co je łączy?

Przysłówek to część mowy, która czasem może przypominać przymiotnik (odpowiadający na pytania jaki? jaka? jakie?). Podstawową różnicę między nimi stanowi zupełnie inna forma (końcówka), np.:
 

  • Przymiotniki: miły, miła, miłe – przysłówek: miło
  • Przymiotniki: ładny, ładna, ładne – przysłówek: ładnie
  • Przymiotniki: dobry, dobra, dobre – przysłówek: dobrze
  • Przymiotniki: wysoki, wysoka, wysokie – przysłówek: wysoko
  • Przymiotniki: ciepły, ciepła, ciepłe – przysłówek: ciepło

 
Różnicę między przysłówkiem a przymiotnikiem jeszcze dokładniej można dostrzec na przykładzie zdań:
 
Ten kocyk jest miły w dotyku. (jaki? miły – przymiotnik)
Miło było cię spotkać. (jak? miło – przysłówek)
 
Ładna ta nowa fryzura! (jaka? ładna – przymiotnik)
Ależ ładnie się uczesałaś! (jak? ładnie – przysłówek)
 
W tej piekarni mają dobre bułki (jakie? dobre – przymiotnik)
Dobrze jest tak, jak jest. (jak? dobrze – przysłówek)
 
Wysokie drzewo dawało przyjemny cień (jakie? wysokie – przymiotnik)
Gdzieś wysoko w gałęziach drzew śpiewał ptak. (gdzie? wysoko – przysłówek)
 
Załóż ciepłe spodnie. (jakie? ciepłe – przymiotnik)
W tym szaliku będzie ci ciepło (jak? ciepło – przysłówek).
 
Patrząc na powyższe przykłady, można zauważyć, że przysłówki i przymiotniki brzmią podobnie oraz, że niemal od każdego przymiotnika da się utworzyć przysłówek.

Razem czy osobno, czyli jak pisać „nie” z przysłówkami

Ostatnią ważną informacją w sprawie przysłówków jest ich prawidłowa pisownia z „nie”. Reguła jest prosta. Przysłówki z „nie” piszemy razem, gdy pochodzą one od przymiotników i występują one w stopniu równym, np.:
 

  • Nietrudno było zorientować się, że dziecko ma wysoką gorączkę.
  • Nieładnie się wtedy zachowała, ale przeprosiła.
  • Niedobrze mi na samą myśl o diabelskim młynie.

 
Natomiast przysłówki z „nie” piszemy oddzielnie, gdy występują one w stopniu wyższym lub najwyższym, np.:
 

  • Trafić tu było nie trudniej niż do kawiarni za rogiem.
  • Nie najładniej prezentuje się ta niewyprasowana koszula.
  • Chyba nie najlepiej się czuł na ostatniej lekcji.

 
Przysłówki z „nie” piszemy również gdy nie pochodzą od przymiotników, np.:
 

  • Nie bardzo podoba mi się pomysł z przyjęciem-niespodzianką.
  • Liczy się nie tylko sam efekt, najważniejsze są intencje.
  • Nie zawsze można sobie pozwolić na takie szaleństwo.

 
To wszystko, co warto wiedzieć na temat przysłówków. Chcąc utrwalić informacje, które sprawiają największy kłopot – warto poszukać własnych przykładów przysłówków i ułożyć z nimi zdania, potrenować na nich stopniowanie oraz poprawny zapis z „nie”.

Zobacz także:

Jak rozpoznać epitet?
Aktualności
Epitet: czym jest, definicja, jak rozpoznać epitet w tekście
Zgodnie z definicją epitet to wyraz, który określa rzeczownik. Ale co to właściwie znaczy? Zanim poślesz epitetowi kilka dosadnych epitetów, czyli wyzwisk, bo potocznie epitetami nazywa się również obelgi, spróbuj poznać go lepiej lub przypomnieć sobie najważniejsze informacje na jego temat.

Zastanawiasz się, po co w ogóle ktoś wymyślił środki stylistyczne zwane epitetami? Gdyby nagle z dzieł literackich poznikały wszystkie epitety – wiele utworów czytałoby się o wiele trudniej. Jeśli nie wierzysz – wyobraź sobie, że z baśni Andersena „Brzydkie kaczątko” znikają wszystkie przymiotniki, rzeczowniki i imiesłowy, które dotąd wiele mówiły o bohaterze, innych postaciach, elementach krajobrazu, zjawiskach i rzeczach. Albo wyobraź sobie, że czytając książkę, już nigdy nie spotkasz epitetu, który określa kolor – nic nie będzie ani czerwone, ani zielone, ani błękitne. Teraz już wiesz, że epitety są po prostu brdzo potrzebne. Sprawdź, co musisz o nich wiedzieć. Spis treści: Czym jest epitet? Jak rozpoznać epitet? Rodzaje epitetów z przykładami Jaką rolę pełnią epitety? Czym jest epitet? Wyjaśnienie słowa epitet należy zacząć od tego, że po grecku epitethon oznacza przydawkę – dokładnie tak, jak część zdania określająca rzeczownik. Najprościej mówiąc,  epitet to wyraz określający rzeczownik.  Zgodnie z definicją podaną w „Poetyce stosowanej” B. Chrząstowskiej i S. Wysłouch   epitet może tylko modyfikować znaczenie rzeczownika np. „gorzka sława” lub je zmieniać np. „suchy ocean”. Epitetem może być przymiotnik, imiesłów lub rzeczownik. Epitet może być mniej lub bardziej wyszukany i opisywać rzecz, osobę lub zjawisko na rozmaite sposoby.  Przykłady epitetów to: krąg promienisty,  okienne szpary,  pyszne rogaliki, słoneczny dzień, łzy rzęsiste, czyste złoto, brylantowe gody, brylantowa rosa, brylant pierwszej wody, czarodziejska różdżka, czapka niewidka, statek widmo, pierzchające myśli, krzyczące kolory, rozkołatane...

Najważniejsze informacje o czasowniku: definicja, pytania, odmiana, tryby [dużo przykładów]
Adobe Stock
Aktualności
Czasownik: co to za część mowy, na jakie pytania odpowiada? [odmiana, przykłady]
Co to jest czasownik? To część mowy, która potrafi sprawiać uczniom sporo trudności. Przede wszystkim ze względu na mnóstwo form czasownikowych. Przekonaj się, że definicja czasownika może okazać się prostsza niż kiedykolwiek ci się wydawało. Utrwal sobie pytania i odmianę czasownika.

Sama myśl o informacjach na temat czasownika przyprawia o zawrót głowy? Spokojnie. To tylko pozornie jedna z trudniejszych części mowy . Wszystkie tajemnice czasowników da się poznać, zrozumieć i zapamiętać. Zarówno jeśli chodzi o rodzaje, tryby i formy.  Spis treści: Co to jest czasownik?  Na jakie pytania odpowiada czasownik?   Odmiana czasownika, przez co odmieniają się czasowniki Czasowniki osobowe i nieosobowe Czasowniki dokonane i niedokonane Co to jest czasownik? Czasownik to część mowy, dzięki której nazywamy czynności i stany. Można spotkać się również z informacją, że za pomocą czasownika można także nazywać wydarzenia. Przykłady czasownika w zdaniu: Idę do domu. Pomalowałam ściany na niebiesko. Upieczesz te pyszne pierniczki? Ania prawie zwariowała ze szczęścia. Dziecko gorączkowało cały wieczór. Kuba zbladł jak ściana. Jak widać – czasowniki rzeczywiście mogą oznaczać zarówno czynności (idę, pomalowałam, upieczesz), jak i stany (zwariowała, gorączkowało, zbladł). Na jakie pytania odpowiada czasownik? Najprościej mówiąc, czasownik odpowiada na pytania:   Co robi? Co się z nim dzieje? Tak naprawdę jednak czasowniki odpowiadają na dużo więcej pytań. Pytania o czynność mogą przecież brzmieć:   co robi? co robię? co robisz? co robimy? co robicie? co robią? (przykłady: idzie, idę, idziesz, idziemy, idziecie, idą) co zrobił? co zrobiła? co zrobiło? co zrobiłem? co zrobili? co zrobiliśmy? co zrobiliście? (przykłady: szedł, szła, szło, szedłem, szłam, szliśmy, szliście, szli) co zrobi? co zrobię? co zrobisz? co zrobimy? co zrobicie? co zrobią? co zrobimy? co zrobicie? (przykłady: pójdzie, pójdę, pójdziesz, pójdziemy, pójdziecie, pójdą) Jeśli...

Odmiana przez przypadki
Aktualności
Odmiana przez przypadki? Deklinacja może być prosta!
Odmiana przez przypadki – to brzmi groźnie. Ale w rzeczywistości deklinacja jest całkiem prosta. Wystarczy znać przypadki i ich pytania oraz zerknąć na kilka przykładów wyrazów odmienionych przez siedem przypadków.

Jeśli uważasz, że siedem przypadków to  zdecydowanie za dużo – pomyśl, że w uczniowie na Węgrzech muszą opanować ich aż 20. W tej sytuacji naprawdę nie ma na co narzekać, prawda? Odmiana przez przypadki, nazywana również deklinacją, wcale nie jest taka trudna. Oswajamy się z nią od dziecka. Po co stosuje się odmianę przez przypadki? Zanim przejdziemy do odczarowania odmiany przez przypadki, kilka słów o tym, po co się ją stosuje. Zacznijmy od tego, że większość tajników deklinacji opanowujemy, jeszcze zanim zaczniemy naukę w szkole. Odmianę przez przypadki stosują już dzieci w wieku przedszkolnym. Robią to za każdym razem, kiedy mówią, że mają ochotę na pizzę, szarlotkę, pączka, itd. (a nie, że mają ochotę na: pizza, szarlotka, pączek, itd.). Nawet młodsze dzieci, kiedy zamiast „mama”, zaczynają mówić „mamo” – stosują już deklinację (używając formy wołacza). Dzięki deklinacji język polski jest bogatszy. A opanowanie zasad odmiany przez przypadki sprawia, że nie brzmimy jak obcokrajowcy, którzy dopiero uczą się mówić po polsku. I jeszcze jedno – znajomość deklinacji pomaga odróżnić od siebie części zdania (np. dopełnienie od przydawki). Przypadki i ich pytania (plus przykłady) W języku polskim stosujemy odmianę przez 7 przypadków: To: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz. Każdy z przypadków odpowiada na określone pytania. Przypadki w języku polskim i pytania na które odpowiadają – liczba pojedyncza :   Mianownik – kto? co? – gruszka Dopełniacz: – kogo? czego? (kogo/czego nie ma?) –   gruszki Celownik – komu? czemu? (np. komu/czemu się przyglądam?) – gruszce Biernik – kogo? co? (kogo/co widzę?) – gruszkę Narzędnik – (z) kim?...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj