Zagrożenie życia matki w ciąży
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży

Zagrożenie życia matki w ciąży – kiedy wolno ratować kobietę kosztem życia płodu?

Ministerstwo Zdrowia wydaje rekomendacje dotyczące postępowania w przypadku zagrożenia życia matki w ciąży. Decyzja ta ma zapobiegać unikaniu przez lekarzy wykonywania aborcji, gdy zdrowie lub życie ciężarnej jest w niebezpieczeństwie.

Ponieważ nie da się już zaprzeczyć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wpłynął na sposób podejmowania przez lekarzy decyzji o aborcji z przyczyn zagrażających zdrowiu i życiu kobiety, Ministerstwo Zdrowia postanowiło jasno doprecyzować, jak należy interpretować aktualne przepisy prawne w tej materii. Oto wytyczne, które mają rozwiać wątpliwości, kiedy można dokonać aborcji z przesłanki o zagrożeniu zdrowia i życia kobiety.

Ciąża wysokiego ryzyka. Czy jesteś nią zagrożona? [WIDEO]

Aborcja w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia kobiety

Ministerstwo Zdrowia stanęło na stanowisku, że zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. Nr 17, poz. 78 z późn. zm.), zgodne z prawem jest niezwłoczne zakończenie ciąży, gdy ciężarna znajdzie się w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia. Przesłanki te są rozłączne, co oznacza, że wystąpienie jednej z nich – zagrożenia zdrowia lub zagrożenia życia – jest wystarczające do podjęcia decyzji o legalnej aborcji w Polsce.

Gdy wiek ciąży określa się na starszy niż ukończone 22 tygodnie ciąży i wystąpią oznaki zagrożenia życia płodu, ostateczną decyzję o zakończeniu ciąży pozostawia się kobiecie. Powinna ona być przy tym wyczerpująco poinformowana o zagrożeniach życia płodu oraz jego szansach na przeżycie i prawidłowy rozwój. Informacji powinni udzielać ginekolog-położnik oraz pediatra-neonatolog.

Ministerstwo Zdrowia podkreśliło, że lekarze nie mogą bać się podejmowania oczywistych decyzji, podejmowanych z uwzględnieniem aktualnej wiedzy medycznej i własnego doświadczenia.

Aborcja w sytuacji przedwczesnego odejścia wód płodowych

Aby zapobiec powtórzeniu się tragedii z Pszczyny, Ministerstwo zdrowia wydało zalecenia dotyczące postępowania w przypadku przedwczesnego odejścia wód płodowych.

Odpływanie płynu owodniowego przed rozpoczęciem I okresu porodu wymaga podjęcia następujących działań:

1. Potwierdzenia faktu odpływania płynu owodniowego poprzez:

  • badanie przez pochwę
  • ocenę AFI (amniotic fluid index) w badaniu USG
  • potwierdzenie odpływania płynu owodniowego za pomocą testów biochemicznych.
     

2. Odnotowania: czasu i okoliczności, w jakich płyn owodniowy zaczął odpływać, stanu ogólnego pacjentki, czynności serca płodu, położenia i wielkości płodu.

3. Wykonania badań: morfologii krwi obwodowej z rozmazem krwinek białych, CRP, ewentualnie zbadanie innych markerów zakażenia (np. prokalcytonina), oznaczenie układu krzepnięcia z fibrynogenem. Badania powinny być powtarzane tak często, jak wymaga tego aktualna sytuacja kliniczna pacjentki.

4. Wykonania pełnego wymazu bakteriologicznego z antybiogramem. Przy kontynuacji ciąży badanie powtarza się tak często, jak wymaga tego sytuacja kliniczna pacjentki.

5. Zastosowanie profilaktycznej antybiotykoterapii lekiem o możliwie szerokim spektrum działania w dawce jak podczas zakażenia. Po otrzymaniu wyników badań bakteriologicznych podawanie antybiotyku należy ewentualnie zweryfikować.

Gdy płyn owodniowy odpływa w ciąży między 22 a 36 tygodniem ciąży należy dążyć do podawania pełnej dawki leków sterydowych, których celem jest zwiększenie szans płodu na przeżycie. Wskazanie to nie obowiązuje, jeśli istnieją wskazania do wcześniejszego zakończenia ciąży.

Gdy płyn owodniowy odpływa przed ukończeniem 22 tygodnia ciąży należy poinformować kobietę o ograniczonych szansach na przeżycie i prawidłowy rozwój dziecka. Postępowanie lekarzy powinno zależeć od aktualnej sytuacji klinicznej, zaawansowania ciąży i decyzji pacjentki, która powinna zostać odnotowana i poświadczona przez ciężarną i lekarza. Od 23 tygodnia ciąża powinna być kontynuowana tylko wtedy, jeśli nie ma zagrożenia dla zdrowia i życia matki. Kobieta powinna być hospitalizowana.

Zagrożenie życia matki w ciąży – najczęstsze przyczyny

Przyczyny zagrożenia życia i zdrowia kobiety w ciąży dzieli się na te związane z krwotokiem z dróg rodnych oraz na takie, które przebiegają bez krwawienia z dróg rodnych, ale są związane czasowo lub przyczynowo z ciążą.

Przyczyny związane z krwawieniem z dróg rodnych:

  • poronienie i ciąża szyjkowa – w I trymestrze ciąży
  • przedwczesne oddzielenie łożyska prawidłowo usadowionego – II lub III trymestr
  • łożysko przodujące – II lub III trymestr
  • pęknięcie macicy – II lub III trymestr.


Przyczyny niezwiązane z krwawieniem z dróg rodnych:

  • wstrząs septyczny w przebiegu poronienia septycznego – I trymestr ciąży
  • ciężka postać nadciśnienia indukowanego ciążą (stan przedrzucawkowego i rzucawka – II i III trymestr ciąży
  • nieme oddzielenie łożyska prawidłowo usadowionego – II i III trymestr ciąży
  • pęknięcie mięśnia macicy – II i III trymestr ciąży
  • niekardiogenny obrzęk płuc podczas stosowania leków tokolitycznych – II i III trymestr ciąży
  • zator tętnicy płucnej i wstrząs septyczny w przebiegu zakażenia błon płodowych – na każdym etapie ciąży.
     

Źródło: Elżbieta Nowacka, Magdalena Światek-Zdzienicka, Robert Jarzębski, Stany zagrożenia życia w położnictwie, Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii AM w Warszawie

Zobacz także:

odejście wód płodowych
Adobe Stock
Przygotowania do porodu
Odejście wód płodowych – jak rozpoznać, kiedy jechać do szpitala
Odejście wód płodowych po 36. tygodniu ciąży to oczywisty znak, że rozpoczął się poród. Jeśli wody płodowe odchodzą wcześniej lub sączą się przed 36. tygodniem ciąży, trzeba jak najszybciej jechać do szpitala. Co w przypadku, gdy mimo odejścia wód płodowych nie pojawiają się skurcze? Sprawdź!

Odejście wód płodowych to wyraźny objaw porodu. Wody płodowe mogą odejść, gdy już czujesz skurcze porodowe albo wtedy, gdy jeszcze się ich nie spodziewasz. Jak wyglądają wody płodowe ? Ich kolor może dowodzić, że z dzieckiem wszystko jest w porządku, albo sugerować, że maluch wymaga pomocy lub ma poważne kłopoty. Od tego, jak wyglądają wody płodowe i kiedy odchodzą, zależy, jak bardzo trzeba spieszyć się z jazdą do szpitala. Spis treści: Jak wygląda odejście wód płodowych Odejście wód a poród Odejście wód płodowych a brak skurczy Odejście wód płodowych – kiedy jechać do szpitala Odejście wód płodowych we wczesnej ciąży Odejście wód płodowych – ile czasu do porodu Jak wygląda odejście wód płodowych Przepowiadające poród odchodzenie wód płodowych może mieć postać „wylania się” sporej ilości płynu owodniowego (ok. pół szklanki do szklanki) lub powolnego ich sączenia się (jakbyś mimowolnie popuszczała mocz), którego nasilenie może zmieniać się wraz ze zmianą pozycji ciężarnej. To, czy wody płodowe odejdą gwałtowniej, czy pojawią się sączące wody płodowe , zależy od stopnia rozwarcia szyjki macicy oraz miejsca, w którym pękł pęcherz płodowy, a także od stopnia jego uszkodzenia. Przy zamkniętej szyjce macicy wody sączą się, przy otwartej – wylewają. Jeśli pęcherz płodowy pęknie blisko szyjki macicy, płyn wycieka gwałtowniej, jeśli daleko od niej – jego wypływ jest mniej gwałtowny. Odpłynięcie wód płodowych nie jest bolesne i może do niego dojść o dowolnej porze dnia lub nocy. Wody odeszły Kobieta łatwo zorientuje się, że odeszły jej wody. Z niczym bowiem nie da się tego pomylić. Kobieta czuje silny, ciepły strumień wody między nogami. Czy wody płodowe mogą odchodzić po trochu? Zdarza się, że wody wyciekają...

Ciąża i poród
Adobe Stock
Przebieg ciąży
Wody płodowe: jak wyglądają, do czego służą? [odejście wód płodowych]
Wody płodowe, zwane też płynem owodniowym, chronią płód przed urazami mechanicznymi, infekcjami i wysychaniem. Tworzą też idealne środowisko do rozwoju dziecka i dają mu możliwość poruszania się. Jednak nie w każdej ciąży ilość wód płodowych jest odpowiednia, a ich kolor (np. zielony) również ma ogromne znaczenie.

Wody płodowe wokół zarodka pojawiają się już ok. 38. dnia ciąży, czyli na początku 6. tygodnia ciąży. Są one produkowane przez komórki nabłonka owodni (stąd nazwa płyn owodniowy), zarówno matczyne, jak i zarodkowe. Wody płodowe podlegają stałej wymianie. Część płynu owodniowego ulega wchłonięciu, a w to miejsce wytwarzany jest nowe, i tak przez całą ciążę. Dzięki temu płód aż do porodu przebywa w zdrowym dla niego środowisku. Spis treści: Czym są wody płodowe? Skład wód płodowych Jak wyglądają wody płodowe? Do czego służą wody płodowe? Funkcje Prawidłowa ilość wód płodowych Badanie wód płodowych w ciąży Odejście wód płodowych Czym są wody płodowe? Mniej więcej miesiąc po zapłodnieniu wokół zarodka zamyka się pęcherz płodowy. Szczelny woreczek zbudowany jest z dwóch warstw: wewnętrznej błony płodowej (zwanej inaczej owodnią) i z zewnętrznej błony płodowej (zwanej też kosmówką). Komórki zewnętrzne owodni wydzielają specjalny płyn, zwany wodami płodowymi lub płynem owodniowym. Wody płodowe są zamknięte w przestrzeni pomiędzy błonami płodowymi. Niewielka ilość produkowana jest też przez sam organizm płodu. Skład wód płodowych Płyn owodniowy nie ma identycznego składu w trakcie całej ciąży. Zmienia się on w zależności od tego, jak rozwija się płód i na jakim etapie jest ciąża. Wody płodowe zawierają (w różnych proporcjach): witaminy, tłuszcze, sole organiczne i nieorganiczne, albuminy, enzymy, hormony, meszek pokrywający skórę dziecka na późniejszym etapie ciąży, maź płodową. Jak wyglądają wody płodowe? Wiele ciężarnych zastanawia się, jak wyglądają wody płodowe – chcą mieć pewność, że na pewno je rozpoznają. Prawidłowe wody płodowe są bezbarwne i bezwonne. Czasami są leciutko...

poronienie
AdobeStock
Przebieg ciąży
Poronienie: objawy, przyczyny, zapobieganie – wyjaśnia ginekolog
Poronienie to utrata ciąży przed 22. tygodniem, czyli w czasie, gdy dziecko jest jeszcze na tyle niedojrzałe, że nie może przeżyć poza ciałem mamy. Objawy poronienia nie zawsze są charakterystyczne, z tego względu wiele poronień we wczesnym okresie ciąży może zostać niezauważonych.

Poronienie najczęściej zdarza się w I trymestrze ciąży, w czasie, kiedy kobieta jeszcze nie wie, że spodziewa się dziecka. Poronienie na późniejszym etapie jest o wiele rzadszym doświadczeniem. Objawy poronienia są dość charakterystyczne, ale czasem można ich nie zauważyć. Wyjaśniamy najczęstsze wątpliwości dotyczące problemu utraty ciąży. Opisujemy: Jak wygląda poronienie? Czy plamienie zawsze świadczy o poronieniu? Najczęstsze przyczyny utraty ciąży Kiedy dochodzi do poronienia? Czy wysiłek fizyczny może wywołać poronienie? Na czym polega poronienie zagrażające? Największe ryzyko poronienia Jak można zapobiec poronieniu? Ciąża po poronieniu Jak wygląda poronienie? Poronienie zwykle kojarzy się z obfitym krwawieniem. Jest to najbardziej charakterystyczny symptom utraty ciąży. Objawy poronienia mogą być również bardziej mylące i utrzymywać się kilka dni (więcej niż trzy). Poronienie można podejrzewać, jeśli: Ciężarna obserwuje u siebie plamienie (niewielkie ślady krwi widoczne są na bieliźnie). Może (ale nie musi) odczuwać skurcze lub ból w podbrzuszu albo w krzyżowej części kręgosłupa. Nagle słabną wcześniejsze dolegliwości ciążowe, np. tkliwość piersi lub mdłości. Czy plamienie zawsze świadczy o poronieniu? Przyczyną plamienia lub niewielkiego krwawienia w ciąży nie musi być poronienie. W pierwszych tygodniach ciąży plamienie może pojawiać się w dniach, w których powinna wystąpić miesiączka. Mogą powodować je hormony ciążowe, nadżerka, a nawet zwykłe przemęczenie. Opinia lekarza pomoże wykluczyć nie tylko poronienie, ale również ciążę pozamaciczną (jej objawem może być krwawienie między 4. a 8. tygodniem) lub przedwczesną czynność skurczową. Jeśli krwawienie jest obfite, kobieta powinna natychmiast zgłosić się do lekarza. Najczęstsze przyczyny utraty ciąży Czasem...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
mata na piknik
Pielęgnacja
Jedziecie na piknik? Oto 6 wskazówek, dzięki którym się uda
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Podróże z Marko BeSafe
Rozwój
Oto sposób na przewożenie dziecka 5 razy bezpieczniej niż dotąd!
Partner
Polecamy
Porady
jak ubierać noworodka latem
Noworodek
Jak ubierać noworodka latem, żeby go nie przegrzać?
Małgorzata Wódz
Nowe urlopy dla rodziców
Prawo i finanse
Nowe urlopy dla rodziców w 2022 roku: od kiedy więcej dni wolnych?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Rabarbar w ciąży
Dieta w ciąży
Czy w ciąży można jeść rabarbar? Tak, ale trzeba pamiętać o jednej rzeczy
Luiza Słuszniak
imiona unisex
Imiona
Imiona unisex – jak nazwać dziecko bez wskazywania na płeć? 168 propozycji!
Ewa Janczak-Cwil
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży
Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem
Ewa Janczak-Cwil
bon turystyczny do kiedy
Aktualności
Bon turystyczny 2022 – ważność bonu. Do kiedy można wykorzystać?
Małgorzata Wódz
zapłodnienie
Starania o dziecko
Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia
Magdalena Drab
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu
Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?
Joanna Biegaj
wyprawka noworodka
Niemowlę
Wyprawka dla noworodka na lato: ubranka i rzeczy do szpitala [LISTA ZAKUPÓW]
Małgorzata Wódz
uczulenie na jad pszczeli / uczulenie na jad osy
Zdrowie
Uczulenie na jad pszczeli i jad osy: objawy, co robić i jak przebiega leczenie
Katarzyna Pinkosz
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania
Dieta w ciąży
Szparagi w ciąży: czy można jeść, właściwości, przeciwwskazania 
Luiza Słuszniak
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
domowe sposoby na komary
Aktualności
Domowe sposoby na komary: co robić, żeby komary nie gryzły?
Joanna Biegaj
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży
Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?
Ewa Cwil
plan porodu
Lekcja 2
Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku
Małgorzata Wódz
pozytywny test ciążowy
Ciąża
Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?
Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży
Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?
Małgorzata Wódz