Nazwisko dziecka
fot. AdobeStock

Nazwisko dziecka: czy dziecko musi mieć nazwisko ojca? Jakie są możliwości?

Choć w Polsce najczęściej dziecko otrzymuje nazwisko po ojcu, nie zawsze musi tak być. Może nosić również nazwisko matki albo oba. Przepisy jasno regulują tę kwestię. A jak to wygląda ze społecznego punktu widzenia?
Milena Oszczepalińska
Nazwisko dziecka
fot. AdobeStock
Nazwisko dziecka najczęściej jest tożsame z nazwiskiem ojca, choć nie zawsze musi tak być. Dziecko może również nosić nazwisko matki albo oba. Rodzice dziecka nie zawsze noszą to samo nazwisko. Bywa, że po ślubie małżonkowie pozostają przy swoich panieńsko-kawalerskich nazwiskach. Zdarza się również, że para zostaje rodzicami, mimo że nie mają ślubu i nadal zamierzają pozostawać w związku nieformalnym. Jak sprawę nadawania dziecku nazwiska regulują polskie przepisy?

Spis treści:

Nazwisko dziecka: co mówi prawo?

Jeśli małżonkowie mają takie samo nazwisko, wówczas z założenia dzieci również je otrzymują (chyba że ustalą inaczej). Kobieta samotna po urodzeniu dziecka może zdecydować, że będzie ono nosiło jej nazwisko. Para, która żyje w związku pozamałżeńskim, może ustalić, że dziecko będzie nosiło nazwisko ojca, ale tylko wówczas, gdy uzna on ojcostwo albo zostanie mu ono udowodnione przez sąd.
Jak wynika z artykułu 88. kodeksu rodzinnego, w momencie zawierania małżeństwa para decyduje o tym, jakie nazwisko będą nosić dzieci. Mogą ustalić, że potomstwo otrzyma nazwisko ojca, nazwisko matki albo oba, niezależnie od tego, czy małżonkowie będą nosić nazwisko męża, nazwisko żony, czy każde z nich pozostanie przy swoim dotychczasowym. 

Nazwisko dziecka takie samo jak ojca

To najczęstsza sytuacja z uwagi na to, że w Polsce wiele kobiet po ślubie decyduje się na przyjęcie nazwiska męża, a nawet jeśli para żyje bez ślubu, to i tak z reguły wybiera dla dzieci nazwisko partnera. W tym drugim przypadku nazwisko matki i dzieci jest inne, podobnie jak w małżeństwach, w których kobieta pozostaje przy nazwisku panieńskiego. Czy tworzy to jakieś problemy?

Joanna opowiada: „Ja po ślubie nie zmieniałam nazwiska, pozostałam przy panieńskim, bo nie rozumiem, dlaczego miałabym zmieniać swoją tożsamość z powodu ślubu. Dla mnie imię i nazwisko jest integralną częścią tego, kim jestem”. Dodała też, że podczas ślubu zdecydowała wraz z mężem, że dzieci będą nosiły jego nazwisko. „Wiem, że wielu rodziców się martwi, że dzieci mogą mieć problemy wśród rówieśników, kiedy noszą inne nazwisko niż mama, ale moje nigdy się nie spotkały z problemami z tego powodu.  Rodzice też zastanawiają się, czy nie utrudnia to życia rodziny, np. podczas wizyty u lekarza, spraw szkolnych albo wyjazdu za granicę. I znowu – nigdy nie miałam z tym kłopotu. W razie czego jest skrócony akt urodzenia albo dowody osobiste” – stwierdziła Joanna  i podkreśliła, że jej nigdy nie zdarzyło się, by musiała w jakikolwiek sposób udowadniać, że to naprawdę jej dzieci.

Nazwisko dziecka takie samo jak matki

W Polsce rzadko zdarza się sytuacja, że mąż po ślubie decyduje się na przyjęcie nazwiska żony. Ale jeśli tak jest, dzieci również „domyślnie” otrzymują to nazwisko. Częściej jednak nazwisko po matce otrzymuje dziecko w momencie, gdy ojciec jest nieznany, nie uznaje ojcostwa  albo para nie ma ślubu. W tym ostatnim przypadku zawsze z założenia dziecko otrzymuje nazwisko matki, ale jeśli ojciec je uzna, wówczas nazwisko dziecka może być zmienione na nazwisko ojca.

Podwójne nazwisko dziecka

W małżeństwie to małżonkowie decydują, jakie nazwisko będą nosiły ich dzieci. Mogą ustalić, niezależnie od tego, jakie oni będą nosili nazwiska po ślubie, że ich dzieci otrzymają oba – zarówno nazwisko ojca, jak i matki.

W przypadku dzieci ze związków pozamałżeńskich sytuacja wygląda inaczej. Tu z założenia, jeśli ojciec uzna ojcostwo, dziecko otrzymuje podwójne nazwisko – po ojcu i po matce. Jeśli para chce, by było inaczej, musi złożyć stosowne oświadczenie.

Zobacz także: Zmiana nazwiska dziecka: jakich formalności trzeba dopełnić?
Redakcja poleca: Lampion z dyni: jak go zrobić krok po kroku? [WIDEO]
Lampion z dyni to jedna z tradycji na Halloween. Gotowy lampion może zdobić dom przez całą jesień, a nie tylko w święto duchów. Podpowiadamy, jak go zrobić w kilku prostych krokach (i co zrobić, żeby przetrwał dłużej!). Jego wykonanie naprawdę nie jest trudne!

Dziecko ma inne nazwisko niż wychowujący go opiekun – czy to problem?

Na to pytanie nie da się jednoznacznie odpowiedzieć. Dla niektórych różne nazwiska nie są żadnym problemem, a dla innych mogą stanowić kłopot, nawet jeśli nie na tle formalno-prawnym, to w kontaktach społecznych. Pytana przez nas Joanna o to, czy jej dzieciom było przykro, że mają inne nazwisko niż ona, powiedziała: „nie, nigdy nie było im przykro. Od zawsze wychowywałam dzieci w poczuciu, że nie ma jednej słusznej drogi i że nie zawsze trzeba postępować tak, jak (prawie) wszyscy”.

Z kolei Natalia, która po śmierci mamy została adoptowana przez ciocię, miewała w dzieciństwie nieprzyjemne sytuacje z powodu tego, że jej nazwisko jest inne niż cioci. „Dzieci z klasy, mimo że wiedziały o mojej sytuacji, często dopytywały, czy to jest moja prawdziwa rodzina, skoro mamy inne nazwiska. Kiedyś nawet jedna nauczycielka zapytała: a pani Nowak to czyja mama, przecież nie mamy takiego ucznia w klasie?” – wspomina Natalia.

Różne nazwiska dzieci i rodziców powodem problemów w podróży

Jeśli dziecko nosi inne nazwisko niż mama czy tata i wybierają się razem w podróż, rodzic musi być przygotowany na to, że zostanie poproszony o udokumentowanie, że to naprawdę jego dziecko. Powinien mieć wówczas przy sobie dokument, który potwierdzi pokrewieństwo, najlepiej akt urodzenia dziecka. Można również wyrobić dziecku tymczasowy dowód osobisty lub paszport (znajduje się w nich informacja na temat nazwiska panieńskiego matki). Dokumenty te nie są jednak wystarczające, jeśli dziecko ma nazwisko po ojcu, a matka ma nowe nazwisko np. po mężu z drugiego małżeństwa.

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy