Przedszkole bywa nazywane przechowalnią dla dzieci. Rodzice przyprowadzają maluchy rano, odbierają po pracy i liczą, że przez ten czas będą bezpieczne, najedzone i zaopiekowane. Jedna z nauczycielek przedszkolnych – Maria Bator – w swojej refleksji zamieszczonej na portalu Ładne Bebe zwraca jednak uwagę na coś znacznie ważniejszego.

WIDEO…

player placeholder

Jej zdaniem przedszkole jest miejscem, w którym dziecko po raz pierwszy może poczuć prawdziwą niezależność. Uczy się funkcjonowania bez nieustannej obecności rodziców, podejmowania własnych decyzji i ponoszenia ich drobnych konsekwencji.

„Mogą zdecydować, co z tym zrobią”. Tak rodzi się samodzielność

Autorka refleksji o roli przedszkola zwraca uwagę na aspekt, o którym rodzice rzadko myślą, zapisując dziecko do placówki. Chodzi o wolność, której maluch nie zawsze ma szansę doświadczyć w domu.

Zobacz także:

„Przedszkole to zazwyczaj pierwsze miejsce w życiu dziecka, gdzie może się schować przed okiem dorosłego – za krzewem, za górką” – zauważa Maria Bator.

Przy troskliwych rodzicach maluch zwykle pozostaje pod ich czujnym spojrzeniem. Mama przypomina o toalecie, tata poprawia czapkę, a babcia natychmiast reaguje, kiedy dziecko przewróci się na placu zabaw. Tymczasem w przedszkolu kilkulatek stopniowo odkrywa, że nie każda sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji dorosłego.

Opiekunka podaje przy tym dość zaskakujący przykład:

„Dziecko może się posikać do kombinezonu i samemu zadecydować, czy powiedzieć wychowawcy, czy nie”.

Nie chodzi oczywiście o to, żeby nauczyciel pozwalał dziecku chodzić w mokrym ubraniu albo ignorował jego potrzeby. Maluch nadal wymaga opieki i pomocy. Istotny jest jednak moment, w którym to on musi zastanowić się, co zrobić. Może poprosić o wsparcie, przyznać się do kłopotliwej sytuacji albo spróbować samodzielnie znaleźć rozwiązanie.

Takie pozornie drobne doświadczenia uczą sprawczości. Dziecko odkrywa, że ma wpływ na swoje zachowanie, potrafi podejmować decyzje i nie musi czekać, aż ktoś zrobi wszystko za nie.

Ważne tylko, żeby dorosły był dostępny, gdy pomoc okaże się potrzebna. Wolność nie oznacza przecież pozostawienia dziecka samemu sobie.

Przedszkole uczy wolności. Rodzice nie zawsze dają na nią przestrzeń

Zdaniem nauczycielki samodzielność rozwija się również podczas zwykłych konfliktów między dziećmi. Kiedy kolega zabierze zabawkę albo nie pozwoli dołączyć do zabawy, kilkulatek staje przed wyborem.

Może poskarżyć się wychowawcy, spróbować porozmawiać z rówieśnikiem albo zrezygnować z zabawy i poszukać innego zajęcia. Każda z tych decyzji jest dla niego doświadczeniem.

W domu rodzice często reagują szybciej. Widząc, że rodzeństwo kłóci się o klocki, natychmiast rozdzielają dzieci. Gdy maluch nie potrafi zapiąć kurtki, wyręczają go, żeby zaoszczędzić czas. Kiedy coś mu się nie udaje, od razu podpowiadają rozwiązanie. Robią to z troski, ale czasami nieświadomie odbierają dziecku możliwość samodzielnego poradzenia sobie z trudnością.

W przedszkolu sytuacja wygląda inaczej. Nauczyciel opiekuje się całą grupą, dlatego nie może nieustannie wyręczać każdego wychowanka. Dziecko ma więcej okazji, żeby próbować, popełniać błędy i przekonywać się, że nie wszystko musi udać się za pierwszym razem.

Jak podkreśla autorka refleksji, przedszkole daje też dzieciom coś, co tylko pozornie stoi w sprzeczności z wolnością: stały rytm dnia i jasne zasady. To właśnie dzięki nim maluch może czuć się bezpiecznie, a jednocześnie stopniowo poszerzać granice swojej niezależności.

Nie tylko opieka i nauka literek. Przedszkole przygotowuje do życia

Przedszkolanka przyznaje, że dla wielu rodzin placówka rzeczywiście pełni funkcję opiekuńczą. Niewielu rodziców może pozwolić sobie na odbieranie dziecka po pięciu godzinach. Praca i codzienne obowiązki często sprawiają, że maluch spędza poza domem niemal cały dzień.

Długie godziny w przedszkolu mogą być dla niego męczące. Nie oznacza to jednak, że czas ten jest jedynie oczekiwaniem na powrót rodziców.

Przedszkole uczy bowiem trudnej sztuki funkcjonowania w grupie. Dziecko odkrywa, że jego potrzeby są ważne, ale inni również mają swoje oczekiwania i granice. Musi nauczyć się czekać na swoją kolej, negocjować i czasem ustępować.

Jednocześnie powinno zachować własną indywidualność. Nie chodzi o wychowanie posłusznego członka grupy, który zawsze robi to, czego chcą inni, ale dziecka potrafiącego pogodzić własne potrzeby z szacunkiem do rówieśników.

Warto przy tym pamiętać, że nawet najlepsze przedszkole nie zastąpi rodziny. W placówce dziecko może nauczyć się samodzielnie ubierać, współpracować z rówieśnikami i podejmować decyzje, ale to w domu powinno znajdować najważniejsze źródło miłości, czułości i bezwarunkowego wsparcia.

Przedszkole nie powinno więc być traktowane wyłącznie jako miejsce, w którym maluch ma bezpiecznie przeczekać czas pracy rodziców. Jest przestrzenią do odkrywania świata, budowania relacji i uczenia się odpowiedzialności.

Źródło: ladnebebe.pl

Zobacz także: Ciocia z przedszkola tłumaczy i prosi, ale to jak rzucanie grochem o ścianę. Matka: „Mateuszek bez tego nie wyjdzie z domu”