umowa zlecenie a ciąża
fot. Adobe Stock

Umowa zlecenie a ciąża: jakie prawa przysługują kobiecie?

Umowa zlecenie nie daje żadnych gwarancji prawnych w ciąży ani po porodzie. Wyjaśniamy, czy można iść na L4 w ciąży, jeśli pracujesz na umowę zlecenie. Odpowiadamy też na pytanie, czy możliwe jest wypowiedzenie umowy zlecenia w czasie ciąży, oraz czy należy się urlop macierzyński po porodzie.
Magdalena Drab
umowa zlecenie a ciąża
fot. Adobe Stock
Umowa zlecenie a ciąża to temat, którym warto się zainteresować, jeśli nie jesteś zatrudniona na umowę o pracę. W przypadku zlecenia twoje prawa w ciąży są ograniczone, nie przysługuje ci ochrona przed wypowiedzeniem umowy ani urlop macierzyński. Poniżej szczegółowo wyjaśniamy, na co możesz liczyć w ciąży, jeśli podpisałaś umowę zlecenie.

Umowa zlecenie a ciąża: jakie prawa ma kobieta?

Umowa zlecenie to niekorzystna forma zatrudnienia dla kobiety w ciąży. Zlecenie to umowa cywilnoprawna, której założeń nie określa Kodeks pracy, ale Kodeks cywilny. Kobieta w ciąży na umowie zleceniu ma tylko takie prawa, jakie zapisano w tej umowie. Podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowemu, zdrowotnemu, wypadkowemu) oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Czas pracy na umowie zleceniu ustala się dowolnie, w zależności od potrzeb pracodawcy. Umowa nie musi być przedłużana do dnia porodu.

To wszystko oznacza, że osobom zatrudnionym na umowę zlecenie nie przysługują typowe uprawnienia pracownicze, jak zwolnienie lekarskie, okresowe badania lekarskie, limitowany czas pracy i ochrona przed zwolnieniem.
Uwaga! Pracując na umowie zleceniu w ciąży, nie można liczyć na dodatkowe przywileje, jakie mają ciężarne zatrudnione na umowę o pracę: dogodne godziny pracy, zakaz wykonywania ciężkich czy szkodliwych dla zdrowia obowiązków, zakaz pracy w nocy.

Wypowiedzenie umowy zlecenia a ciąża

Umowa zlecenie nie gwarantuje ochrony przed zwolnieniem: każda ze stron może ją zerwać w dowolnym czasie bez podawania powodów. Wypowiedzenie umowy zlecenie kobiecie w ciąży jest więc możliwe – wszystko zależy od dobrej woli pracodawcy.
Ważne! Jeśli umowa zlecenie była wykonywana przez ciężarną na warunkach określanych przez umowę o pracę (osobiście, w określonym miejscu i czasie), to kobieta w ciąży może wystąpić na drogę prawną i domagać się uznania jej pracy za etatową.

Umowa zlecenie a L4 w ciąży

Zwolnienie L4 w ciąży nie jest możliwe, jeśli ciężarna pracuje na umowę zlecenie i nie ma opłacanych składek chorobowych. Zasiłek chorobowy przysługuje bowiem jedynie osobom, za które pracodawca odprowadza składki na ubezpieczenie chorobowe do ZUS-u.
Ważne! W przypadku umowy zlecenia rodzaj składek ustala się indywidualnie i choć rzadko się zdarza, by składki chorobowe były płacone, to warto o tym pomyśleć przed podpisaniem dokumentów. Dzięki składkom chorobowym zwolnienie L4 w ciąży może być dostępne także na umowie zleceniu.

Umowa zlecenie a urlop macierzyński

Umowa zlecenie nie daje prawa do urlopu macierzyńskiego po porodzie. Kobiecie nie należy się także urlop wychowawczy. To olbrzymia niedogodność w kwestii „umowa zlecenie a ciąża”.

Co z zasiłkiem macierzyńskim? Zgodnie z art. 29 ust.1 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 2020.870 z dnia 15 maja 2020 r.) zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodziła dziecko lub przyjęła dziecko do 7. roku życia na wychowanie w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego.

Umowa zlecenie nie wyklucza więc prawa do zasiłku macierzyńskiego. Kobieta w ciąży powinna jednak pamiętać, że aby móc skorzystać z tego przywileju, musi posiadać ubezpieczenie chorobowe, czyli odprowadzać składki chorobowe do ZUS-u. Trzeba tylko wcześniej złożyć do pracodawcy wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Wniosek nie może być odrzucony.

Zasiłek macierzyński należy się od pierwszego dnia zlecenia (nie obowiązuje 90-dniowy okresu karencji ubezpieczenia). Zasiłek wypłacany jest przez 52 tygodnie i nie ma znaczenia, czy umowa zlecenie będzie trwać przez cały ten okres, czy nie. Wysokość zasiłku macierzyńskiego oblicza się na podstawie wynagrodzenia wypłacanego przez ostatni rok pracy.
Ważne! Zasiłek macierzyński to prawo przysługujące kobiecie, której umowa zlecenie obowiązywała w dniu porodu.

Zobacz też:
Redakcja poleca: Praca w ciąży – aspekty prawne - film
Ile godzin dziennie może pracować ciężarna? Jaka wysokość wynagrodzenia przysługuje kobiecie w ciąży na zwolnieniu lekarskim?
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy