makrosomia płodu
fot. Adobe Stock

Makrosomia płodu – noworodek większy niż wskazuje czas trwania ciąży

O makrosomii mówi się wtedy, gdy masa ciała noworodka przekracza 90 centyl masy ciała dla odpowiedniego wieku płodowego i płci. Wyróżnia się trzy stopnie makrosomii płodu.
Ewa Janczak-Cwil
makrosomia płodu
fot. Adobe Stock
Makrosomia noworodka jest skutkiem hipertrofii (przerostu) płodu. Dotyka, w zależności od kraju i regionu geograficznego, 1-28 proc. noworodków. Dzieci z makrosomią częściej rodzą kobiety chore na cukrzycę. W ich przypadku aż 25-42 proc. dzieci rodzi się z dużą masą urodzeniową. Kobiety niechorujące na cukrzycę rodzą noworodka hipertroficznego dużo rzadziej (6-14,5 proc). Hipertrofia płodu częściej zdarza się u chłopców.

Spis treści:

Noworodek hipertroficzny – co to znaczy

W praktyce o makrosomii płodu mówi się wtedy, gdy dziecko rodzi się z masą ciała powyżej 4 kg. Wyróżnia się trzy stopnie makrosomii:
  • stopień I – masa ciała noworodka wynosi od 4 do 4,5 kg,
  • stopień II – masa ciała noworodka wynosi od 4,5 do 5 kg,
  • stopień III – masa ciała noworodka wynosi powyżej 5 kg.
Redakcja poleca: Piniata – jak ją zrobić? Instrukcja krok po kroku (film)
Piniata to coraz popularniejszy element dziecięcych przyjęć. Przedstawiamy prosty sposób, jak samodzielnie zrobić efektowną piniatę. Choć nie jest to skomplikowane, warto zabrać się do pracy z odpowiednim wyprzedzeniem, aby piniata zdążyła wyschnąć.

Rodzaje makrosomii płodu

Nieco inny typ makrosomii obserwuje się u dzieci matek zdrowych i tych chorujących na cukrzycę. U tych pierwszych obserwuje się makrosomię symetryczną – dziecko ma proporcjonalne ciało, ale ilość jego tkanki tłuszczowej jest podwyższona. U noworodków hipertroficznych będących dziećmi matek chorujących na cukrzycę często obserwuje się makrosomię asymetryczną – poza zwiększoną ilością tkanki tłuszczowej dziecko ma zwiększony obwód barków i brzucha, a stosunek jego obwodu głowy do obwodu klatki piersiowej ulega zmniejszeniu.

Makrosomia płodu matki chorującej na cukrzycę może wiązać się z tzw. zespołem fetopatii cukrzycowej – u noworodka obserwuje się, poza makrosomią asymetryczną, także inne objawy. Należą do nich: nadmierne owłosienie głowy, żywoczerwone zabarwienie skóry, niedojrzałość płuc i mózgu, przerost mięśnia sercowego, zmniejszone stężenie glukozy, wapnia i magnezu we krwi. Im gorzej udaje się wyrównać glikemię u przyszłej matki, tym większe ryzyko powstania zespołu fetopatii u dziecka.

Makrosomia płodu a cięcie cesarskie

Duże dziecko to większe ryzyko komplikacji okołoporodowych i ryzyko konieczności zakończenia ciąży przez cesarskie cięcie. Czasami lekarz podejmuje decyzję o cesarskim cięciu, aby nie dopuścić do powstania sytuacji zagrażającej życiu i zdrowiu matki lub dziecka.

Poród naturalny dziecka z makrosomią zwiększa ryzyko:
  • przedłużonego porodu,
  • krwotoku u rodzącej,
  • zastosowania próżnociągu lub kleszczy,
  • dystocji barkowej,
  • urazów okołoporodowych u dziecka (porażenie splotu barkowego, niedotlenienie).
Makrosomia płodu jest względnym wskazaniem do cesarskiego cięcia. Najczęściej na cesarkę kierowane są kobiety, u których stwierdzono makrosomię płodu II i III stopnia oraz przy hipertrofii płodu I stopnia, gdy ciąży towarzyszą inne nieprawidłowości.

Duża waga płodu – przyczyny

Jak dotąd przyczyny makrosomii płodu nie zostały w pełni określone. Istnieją jednak pewne czynniki, które określa się jako zwiększające ryzyko hipertrofii płodu:
  • cukrzyca, także cukrzyca ciążowa,
  • otyłość przyszłej matki,
  • nadciśnienie u ciężarnej.

Makrosomię płodu częściej obserwuje się też u matek wielokrotnie rodzących już wcześniej oraz w przypadku, gdy poprzednie dziecko urodziło się z dużą masą urodzeniową (powyżej 4,5 kg). Hipertrofii płodu może też sprzyjać budowa ciała matki oraz choroba genetyczna zwana zespołem Beckwitha-Wiedemanna, wiek matki powyżej 35 roku życia, a także ciąża przeterminowana.

Makrosomia a rozwój dziecka

Bardzo często dzieci z makrosomią urodzone ze zdrowych matek, jeśli nie doszło do żadnych komplikacji okołoporodowych, rozwijają się prawidłowo. Niestety czasami makrosomia wiąże się z dodatkowymi komplikacjami zdrowotnymi: zwiększonym stężeniem bilirubiny w krwioobiegu, nadmierną ilością krwinek czerwonych, zaburzeniami w gospodarce węglowodanowej u noworodka o typie hipoglikemii, powikłaniami neurologicznymi, mogącymi prowadzić nawet do upośledzenia umysłowego dziecka.

Zatem to, jak będzie rozwijać się dziecko urodzone z makrosomią, zależy od jego stanu zdrowia i przebiegu porodu. Dlatego tak ważna jest opieka lekarska w czasie ciąży, regularne kontrolowanie przyrostu masy ciała ciężarnej oraz wykonywanie USG prenatalnego. Wykrycie hipertrofii płodu i przeprowadzenie cesarskiego cięcia mogą pomóc uniknąć zaburzeń w rozwoju dziecka, a nawet jego trwałej niepełnosprawności.

Makrosomia – jak leczyć

Najważniejsze jest zapobieganie powstaniu makrosomii płodu. Oznacza to prawidłowe prowadzenie pacjentek chorych na cukrzycę, prawidłową dietę w przypadku przyszłych mam z cukrzycą i tych zdrowych, regularne wykonywanie zlecanych przez lekarza badań prenatalnych.

Kolejną sprawą jest kwalifikacja do rozwiązania ciąży z makrosomią płodu przez cesarskie cięcie, co pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań okołoporodowych u dziecka. Ważny jest też stan zdrowia noworodka i wczesne wykrycie wszelkich nieprawidłowości. W przypadku ich obecności leczy się je zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, co w wielu przypadkach pozwala na prawidłowy rozwój dziecka.

Sprawdź też:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy