sapka niemowleca
fot. AdobeStock

Sapka niemowlęca – jak się objawia, kiedy mija?

Sapka u noworodka i niemowlaka może niepokoić rodziców, ale nie jest groźna dla dziecka. To częsty objaw u dzieci w pierwszych tygodniach życia. Objawy sapki niemowlęcej mogą być podobne do przeziębienia lub alergii. Wyjaśniamy, jak rozpoznać, co dolega dziecku.
Małgorzata Wódz
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog
sapka niemowleca
fot. AdobeStock
Sapka niemowlęca to trudność w oddychaniu, która może pojawić się u noworodka już w pierwszych dniach po narodzinach, a także u kilkutygodniowego niemowlęcia. Jeśli noworodek lub niemowlę ma sapkę, rodzice słyszą odgłosy, które opisują jako świstanie, furkotanie, chrumkanie. Zobacz, co należy wiedzieć o sapce niemowlęcej, aby nie pomylić jej z katarem lub alergią. Sprawdź, czy sapka utrudnia karmienie piersią i dowiedz się, jak pomóc dziecku.

Sapka niemowlęca – przyczyny

Sapka u noworodka i niemowlaka może mieć kilka przyczyn:
  • zaleganie śluzu w nosie noworodka – po przyjściu dziecka na świat w nosie przez kilka dni mogą utrzymywać się resztki płynu owodniowego. Jeśli to one są przyczyną głośnego oddychania, sapka zwykle ustępuje po około 3-4 dniach od narodzin dziecka. W tym czasie nos powinien się udrożnić. 
  • ulewanie pokarmu przez niemowlę – może się zdarzyć, że część mleka, która cofnęła się z żołądka, nie wydostaje się przez usta, tylko trafia do tylnej części nosa i utrudnia przepływ powietrza (nos dziecka nie jest jednak całkowicie zatkany). 
  • alergia – jeśli sapka pojawia się między 3 tygodniem a 3 miesiącem życia, można podejrzewać, że jest objawem alergii pokarmowej. W nosie nie zalega wydzielina, a świst i trudności z oddychaniem są spowodowane obrzękiem śluzówki.
  • suche powietrze w mieszkaniu – jeśli sapka pojawia się w nocy, przyczyną może być zbyt suche powietrze w pokoju, w którym dziecko śpi. Gdy higrometr, czyli urządzenie do pomiaru wilgotności wbudowane w większość stacji pogodowych, wskazuje poniżej 40 proc., śluzówka nosa wysycha. To sprawia, że oddech staje się głośniejszy. Pod wpływem suchego powietrza wysychają usta, gardło, a nawet skóra dziecka
Redakcja poleca: Jak radzić sobie z katarem u niemowlaka [WIDEO]
Przez zapchany nosek niemowlę nie może spokojnie oddychać, spać ani jeść. Zobacz na filmie jak radzić sobie z zapchanym noskiem u maluszka.

Jak odróżnić sapkę niemowlęcą od alergii?

Jeśli sapka jest spowodowana uczuleniem, np. na białka mleka, u dziecka pojawiają się również inne objawy, które ułatwiają zdiagnozowanie problemu. Dziecko ulewa, ma wysypkę, dokucza mu kolka, biegunka, może słabo przybierać na wadze i częściej płakać.  

Sapka niemowlęca czy katar?

Odróżnienie sapki u niemowlaka od kataru jest proste. Gdy noworodek ma katar, nie tylko gorzej i głośniej oddycha, ale przede wszystkim kicha i z nosa – podobnie jak u dorosłych – wycieka śluzowa wydzielina. Kłopoty z oddychaniem wpływają na zachowanie dziecka. Jeśli sapka jest spowodowana katarem, dziecko staje się niespokojne, często płacze, źle śpi i przede wszystkim traci apetyt, ponieważ ssanie piersi zaczyna sprawiać trudność.

Warto być szczególnie czujnym w przypadku dzieci, które nie skończyły pierwszego miesiąca życia. Noworodki mogą chorować bez gorączki, a nawet mieć obniżoną temperaturę mimo infekcji.
  • Zwracaj uwagę na zmiany zachowania dziecka
  • Bądź czujna, gdy noworodek staje się niespokojny, częściej i dłużej niż zwykle śpi, traci ochotę do ssania piersi, choć wcześniej apetyt mu dopisywał. 
  • Pamiętaj, że objawem choroby jest też szybsze tętno i oddech, wymioty, biegunka. Chore dziecko powinno być zbadane przez pediatrę lub neonatologa.

Czy sapka utrudnia dziecku ssanie piersi?

Sapka sprawia, że dziecko głośniej oddycha. Nos pozostaje drożny, powietrze może przez niego swobodnie przepływać. Jeżeli przystawisz do piersi noworodka z sapką, dziecko będzie ssało pierś. Jeśli przyczyną trudności z oddychaniem jest katar, dziecko po krótkiej chwili przerwie jedzenie. Aby nie było głodne, musisz karmić je częściej i najlepiej od razu po oczyszczeniu noska z wydzieliny.

Sapka niemowlęca – jak leczyć?

Jeśli przyczyną sapki jest katar, dziecko powinien obejrzeć pediatra. Gdy katar jest silny, lekarz przepisze krople do nosa (nie powinnaś ich stosować na własną rękę). Jeśli dolegliwość nie ustępuje mimo stosowania zaleconego leczenia lub pojawią się inne objawy, np. gorączka, niechęć do jedzenia, szybki oddech, szybko skontaktuj się z lekarzem ponownie.

Czyszczenie nosa dziecka – dlaczego jest  ważne?

Gdy dorosły albo starsze dziecko ma silny katar, który zatyka nos, może oddychać ustami. Małe dziecko tego nie potrafi. Dlatego zwykły katar u niemowlaka staje się poważnym problemem. Nawet jeśli nos jest częściowo drożny, dziecko nie może zaspokoić głodu, ponieważ trudno mu oddychać podczas ssania piersi. Zakatarzone maleństwo krztusi się, wypluwa pierś i głośno płacze podczas karmienia.

Jak ułatwiać oddychanie dziecku z katarem?

Pierwszy krok podczas czyszczenia noska noworodka to rozrzedzenie zalegającej w nim wydzieliny. Pomoże w tym wpuszczenie do każdej dziurki kropelki roztworu soli fizjologicznej i ułożenie dziecka na brzuszku (np. kilka razy dziennie, ale zawsze pod kontrolą rodzica). Możesz też nosić dziecko na rękach z twarzą zwróconą ku podłodze. Przy takim ułożeniu ciała, wydzielina łatwiej wypływa. Jeśli zauważysz, że nosek nadal jest zatkany, użyj aspiratora (urządzenie do czyszczenia nosa) lub gumowej gruszki – nie wpychaj końcówki do dziurki, tylko przystaw ją z zewnątrz. W rozrzedzaniu gęstej wydzieliny pomoże także nawilżanie nosa, np. nebulizatorem (urządzenie do rozpraszania w powietrzu np. soli morskiej).

Zobacz też:
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog

Krajowy konsultant w dziedzinie neonatologii. W Instytucie Matki i Dziecka kieruje Kliniką Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka, którą stworzyła jako ośrodek leczenia wcześniaków.

Oceń artykuł

Ocena 5 na 10 głosy

Zobacz także

Popularne tematy