Czy każdą ocenę można poprawić? Nauczyciele nagminnie łamią prawo

Wiele osób jest przekonanych, że każdą ocenę można poprawić. W rzeczywistości przepisy nie dają jednej odpowiedzi dla wszystkich szkół. Kluczowe znaczenie ma statut szkoły i zapisane w nim zasady oceniania.

Czy każdą ocenę można poprawić?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez uczniów i rodziców. W obowiązujących przepisach Prawa oświatowego nie znajdziemy jednak zapisu, który gwarantowałby możliwość poprawy każdej oceny.

Prawo oświatowe wskazuje jedynie ogólne zasady oceniania. Szczegółowe reguły dotyczące poprawiania ocen bieżących szkoła ustala samodzielnie w ramach oceniania wewnątrzszkolnego. Oznacza to, że odpowiedzi należy szukać przede wszystkim w statucie szkoły.

To właśnie tam powinny znaleźć się informacje:

• które oceny można poprawiać,
• czy poprawa dotyczy wyłącznie ocen niedostatecznych, czy także wyższych stopni,
• ile razy można podejść do poprawy,
• w jakim terminie należy ją napisać,
• jakie formy sprawdzania wiedzy podlegają poprawie.

W jednej szkole uczeń może poprawić każdą ocenę ze sprawdzianu, w innej tylko ocenę niedostateczną. Oba rozwiązania mogą być zgodne z prawem, jeśli zostały prawidłowo zapisane w statucie.

Kto decyduje o zasadach poprawiania ocen?

Przepisy zobowiązują szkoły do określenia zasad oceniania w statucie. Dokument ten reguluje nie tylko sposób wystawiania ocen bieżących, ale również warunki uzyskania wyższej niż przewidywana rocznej oceny klasyfikacyjnej.

To szczególnie ważne pod koniec roku szkolnego, gdy uczeń chce podwyższyć ocenę na świadectwie. Szkoła musi określić, jakie warunki należy spełnić, aby ubiegać się o wyższą ocenę końcoworoczną.

Jeżeli rodzic lub uczeń chce sprawdzić swoje prawa, pierwszym krokiem powinno być zapoznanie się właśnie ze statutem szkoły.

Czy szkoła może liczyć średnią z pierwszej oceny i poprawy?

To jedna z najbardziej kontrowersyjnych kwestii związanych z ocenianiem uczniów.

W wielu szkołach po poprawie do dziennika wpisywane są dwie oceny – pierwotna i uzyskana podczas poprawy. Następnie przy wyliczaniu oceny klasyfikacyjnej nauczyciel bierze pod uwagę obie.

Rodzice często pytają, czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem. Przepisy nie regulują jednak wprost sposobu dokumentowania poprawy ocen bieżących. Nie ma przepisu, który nakazywałby zastąpienie starej oceny nową, ale nie ma też przepisu wymagającego liczenia średniej z obu ocen.

Należy jednak pamiętać o istotnej kwestii: Prawo oświatowe określa, że oceniane powinny być wyłącznie osiągnięcia ucznia. Ocena z poprawy jest takim osiągnięciem, bo uczeń ma wiedzę, której wcześniej nie posiadał. Można zatem przyjąć, że do średniej powinna liczyć się tylko poprawiona ocena. Wtedy wyciąganie średniej mogłoby zostać uznane za łamanie prawa uczniów.

Ostatecznie w tej kwestii decydują zasady oceniania obowiązujące w danej szkole. Jeżeli statut lub wewnątrzszkolne zasady oceniania przewidują pozostawienie obu ocen w dzienniku, co do zasady jest to dopuszczalne.

Co z oceną przewidywaną na koniec roku?

Kolejnym źródłem nieporozumień są oceny przewidywane. Wielu rodziców uważa, że po ich wystawieniu nic już nie można zmienić. Tymczasem przepisy nie definiują nawet pojęcia „oceny przewidywanej”.

Zasady informowania o takich ocenach oraz możliwości ich podwyższenia powinny zostać opisane w statucie szkoły. To tam można znaleźć informacje o:

• terminach informowania uczniów i rodziców o ocenach przewidywanych,
• warunkach ubiegania się o wyższą ocenę,
• sposobie przeprowadzania sprawdzianów lub innych form weryfikacji wiedzy.

Dlatego każda szkoła może stosować nieco inne rozwiązania.

Ocena niedostateczna na koniec roku – co dalej?

Jeżeli uczeń otrzyma ocenę niedostateczną z jednego lub dwóch obowiązkowych przedmiotów, może przystąpić do egzaminu poprawkowego.

Przepisy przewidują również wyjątkową sytuację, w której rada pedagogiczna może promować ucznia mimo niezdanego egzaminu poprawkowego z jednego przedmiotu. Jest to jednak możliwe tylko wtedy, gdy dany przedmiot będzie realizowany także w kolejnej klasie. Z takiego rozwiązania można skorzystać tylko raz na danym etapie edukacyjnym.

Inaczej wygląda sytuacja uczniów klas I–III szkoły podstawowej. Co do zasady otrzymują oni promocję do następnej klasy każdego roku, a pozostawienie ucznia na drugi rok jest wyjątkiem stosowanym jedynie w szczególnych przypadkach.

Najważniejsze wnioski dla rodziców

Jeżeli pojawiają się wątpliwości dotyczące poprawy ocen, warto przede wszystkim sprawdzić statut szkoły. To właśnie ten dokument odpowiada na najważniejsze pytania:

• czy każdą ocenę można poprawić,
• ile razy można poprawiać sprawdzian,
• czy do dziennika wpisywana jest jedna czy dwie oceny,
• czy szkoła uwzględnia średnią z oceny i poprawy,
• jak można podwyższyć ocenę przewidywaną na koniec roku.

Choć przepisy wyznaczają ogólne ramy oceniania, to szczegółowe zasady poprawiania ocen są ustalane na poziomie szkoły. Dlatego dwie placówki mogą stosować różne rozwiązania i obie działać zgodnie z prawem.

Źródła: portaloswiatowy.pl, infor.pl

Zobacz także: Poprawianie ocen na ostatnią chwilę. „Syn wstaje o 4. Nauczycielka się uwzięła”