błonica
Adobe Stock
Zdrowie

Błonica: przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Błonica jest ostrą chorobą zakaźną o ciężkim przebiegu. Wywołuje ją bakteria, która atakuje głównie błonę śluzową górnych dróg oddechowych.

Błonica nazywana też jest dyfterytem, krupem lub dławcem. W dzisiejszych czasach w krajach wysokorozwiniętych, dzięki szczepieniom, jest rzadko spotykana. I całe szczęście, bo przed erą szczepień zbierała obfite śmiertelne żniwo, zwłaszcza wśród dzieci.

Błonica:

Przyczyny błonicy

Chorobę wywołuje bakteria – maczugowiec błonicy. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z chorym lub nosicielem wirusa. Do organizmu dostaje się przez nos lub usta. Bakteria produkuje toksynę, która przedostając się do krwi przez uszkodzoną błonę śluzową, może uszkadzać narządy wewnętrzne: nerki, wątrobę, serce, ośrodkowy układ nerwowy (mózg).

Rodzaje i objawy błonicy

Postać choroby zależy od tego, gdzie ulokuje się bakteria, a może atakować gardło, krtań, nos, uszy skórę, śluzówkę narządów płciowych. 

Błonica gardła – dyfteryt

Jest to najczęściej występująca postać choroby. Do jej objawów należą:

  • umiarkowane bóle gardła,
  • utrudnione połykanie,
  • bladość twarzy, umiarkowana gorączka,
  • nalot w gardle tworzący białawoszarą błonę rzekomą,
  • zmieniona mowa,
  • słodkawy fetor z ust,
  • powiększenie węzłów chłonnych pod żuchwą.


Przy ciężkim przebiegu błonicy gardła dochodzi do znacznego obrzmienia szyi, a nalot w gardle jest krwisty i rozległy. Może dojść też do zatrucia organizmu, co objawia się szybkim ale miękkim tętnem, zaburzeniami pracy serca, porażeniem mięśni, a w najgorszym układzie – do śmierci chorego.

Błonica krtani – dławiec, krup

Atakuje młodsze dzieci, a bakteria w głównej mierze zajmuje krtań. Do objawów tej choroby zalicza się:

  • obrzęk i nalot na strunach głosowych,
  • zwężenie szpary głośni,
  • nasilająca się duszność – świst wdechowy,
  • szczekający kaszel,
  • narastająca chrypa kończąca się bezgłosem.


W przebiegu błonicy krtani może dojść do ogólnego zatrucia organizmu. Nieleczona prowadzi do uduszenia się.

Błonica nosa

Jest to najlżejsza postać choroby, która nie prowadzi do zatrucia organizmu, ale jest za to chorobą przewlekłą. Do jej objawów należą:

  • zmiany błony śluzowej nosa, 
  • śluzowo-krwista lub ropno-krwista wydzielina z nosa,
  • nadżerki wargi górnej i nozdrzy.


Błonica ucha, skóry, narządów płciowych – zdarza się bardzo rzadko. 

Leczenie błonicy

Chorego z podejrzeniem błonicy umieszcza się w izolatce i wykonuje testy, które mają potwierdzić zakażenie maczugowcem błonicy. Po potwierdzeniu diagnozy stosuje się leczenie antybiotykiem – najczęściej penicyliną, która zabija chorobotwórcze bakterie, ale nie chroni przed skutkami działania ich toksyn. Dlatego leczenie uzupełnia się o antytoksyny, które zapobiegają uszkodzeniom narządów wewnętrznych. Jeśli dojdzie do zablokowania dróg oddechowych, konieczne będzie wykonanie tracheotomii.

Powikłania błonicy

Powikłaniem błonicy są skutki działania toksyny błoniczej. Dociera ona do wszystkich narządów i może powodować ich uszkodzenia. Wśród powikłań błonicy najczęściej wymienia się:

  • uszkodzenie serca,
  • blok serca,
  • porażenie mięśni podniebienia i gardła,
  • porażenie mięśni gałek ocznych, twarzy, kończyn,
  • martwicę cewek nerkowych.


Sprawdź: Kiedy iść z dzieckiem do neurologa

Kto powinien uważać na błonicę

W Polsce szczepienie na błonicę – szczepienie DTP – jest obowiązkowe. Zaszczepione osoby nie muszą obawiać się zachorowania. Jednak ludzie niezaszczepieni i podróżujący do Azji Południowo-Wschodniej, Afryki, Europy Wschodniej, na Bliski Wschód, Ameryki Środkowej, muszą liczyć się z ryzykiem zakażenia maczugowcem błonicy.

Więcej o chorobach zakaźnych:

Szczepienia – przed jakimi chorobami chronią? [WIRTUALNE WARSZTATY]

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj