GRY
 
 

Zapłodnienie, czyli jak powstaje życie

Aby doszło do zapłodnienia, plemnik i komórka jajowa muszą spotkać się w odpowiednim miejscu i czasie. To pierwszy etap powstawania nowego życia. Opisujemy go krok po kroku i sprawdzamy, co dzieje się potem, gdy dochodzi do implementacji, czyli zagnieżdżenia zarodka.

komórka jajowa, plemniki, zapłodnienie
Nie wiesz, ile trwa zajście w ciążę? W ciągu 4-5 dni po zapłodnieniu zachodzą szybkie podziały i tworzy się blastocysta – kula, składająca się z ok. 100 komórek, która jest otoczona trofoblastem. W 7. dniu po zapłodnieniu pojawiają się wypustki (tzw. kosmówka) wnikające w błonę wyściełającą jamę macicy. Opisujemy, jak do tego dochodzi krok po kroku.

Kiedy dojrzewa komórka jajowa?

Co miesiąc w czasie cyklu menstruacyjnego macica przygotowuje się do ciąży. Mniej więcej w 5. dniu cyklu (licząc od pierwszego dnia krwawienia) w jednym z dwóch jajników – na przemian raz w lewym, raz w prawym – zaczyna dojrzewać komórka jajowa. Znajduje się ona w wypełnionym płynem woreczku – tzw. pęcherzyku Graafa. Około 14. dnia cyklu dojrzały już pęcherzyk pęka i uwalnia kuliste jajeczko, które ma około 0,2 mm średnicy.

Dojrzała komórka jajowa dostaje się do jajowodu. To, co pozostanie z pęcherzyka, przekształca się w ciałko żółte. Ta struktura produkuje progesteron – hormon, który odgrywa niezwykle ważną rolę w przygotowaniu organizmu kobiety do ciąży oraz, jeżeli nastąpi zapłodnienie, we wczesnym rozwoju zarodka. Ponieważ owulacja ma miejsce około 14. dnia cyklu, brak miesiączki po 2 kolejnych tygodniach sygnalizuje ciążę.
Redakcja poleca: Trudne rozmowy o męskiej niepłodności - film
Niepłodność często mylona jest z impotencją lub obniżonym libido. Między innymi dlatego niektórzy mężczyźni źle znoszą informację o tym, że mają jakieś kłopoty z płodnością i niechętnie podejmują próby leczenia. Czy można to zmienić?

Jak dochodzi do zapłodnienia?

Po pierwsze, aby doszło do zapłodnienia, organizm przyszłego taty musi wytwarzać odpowiednio dużo prawidłowo zbudowanych plemników. W 1 ml ejakulatu (czyli spermy) może być ich aż 100 milionów (zazwyczaj jest ich „tylko” 60-80 milionów). Kiedy mężczyzna osiągnie orgazm, ok. 250 milionów plemników (to mniej więcej tyle, co cała populacja Stanów Zjednoczonych!) zostaje wyrzuconych do pochwy kobiety z prędkością ok. 5 m/s, czyli 18 km/h. Rozpoczyna się wówczas wyścig, którego zwycięzcą zostanie najsilniejszy plemnik.

Wygrany, który wniknie do komórki jajowej, musi pokonać nie tylko rywali, ale i wiele przeszkód: przeżyć w niekorzystnym dla niego kwaśnym środowisku pochwy, przedostać się przez barierę śluzu, blokującego ujście szyjki do pochwy. W czasie niepłodnym plemniki nie są w stanie sforsować tej bariery (tylko przez ok. 2 dni płodne śluz staje się wystarczająco rzadki, by plemniki przez niego przeniknęły). Kolejne wyzwanie to odległość do pokonania – jedynie około 100 najsilniejszych jest w stanie odbyć mniej więcej 15-centymetrową podróż od szyjki macicy do jajowodu. Trwa ona kilka godzin.

Zobacz też: Pozycje seksualne ułatwiające zajście w ciążę

Jak wygląda proces zapłodnienia komórki jajowej?

Kiedy dojrzałe jajeczko zostaje uwolnione z jajnika, cienkie rzęski nabłonka jajowodu przesuwają je w dół. Żyje ono około jednej doby. W tym czasie musi do niego dotrzeć plemnik. On sam żyje dobę lub dwie, a czasem nawet 3 dni. Jeżeli więc przyszli rodzice współżyli 3 dni przed owulacją, mają szansę począć potomka. Może więc dojść do zapłodnienia w ciągu 5 dni przed, w dniu jajeczkowania i 2 dni po nim.

Jak plemnik odnajduje drogę do komórki jajowej?

Istnieje na ten temat wiele ciekawych teorii. Belgijscy uczeni sądzą, że kieruje się on... „węchem”. Twierdzą bowiem, że plemniki nie mogą się oprzeć zapachowi wydzielanemu przez jajo. Gdy już do niego dotrą, jeden z nich musi przeniknąć przez błonę komórki jajowej przed rywalami. Na szczycie jego główki znajduje się torebka z enzymami, zwana akrosomem. Pęka ona po kontakcie z powierzchnią jaja. Uwalniają się wówczas substancje rozpuszczające jego ochronną powłokę. Powstaje w niej „dziurka” na tyle duża, by wniknął do niej jeden zwycięski plemnik pomagający sobie w tym gwałtownymi ruchami. Okazał się szybszy i sprawniejszy od rywali i to on zapłodni komórkę jajową.

W ciągu doby materiały genetyczne obu gamet łączą się. To właśnie jest akt zapłodnienia, ale do „prawdziwej” ciąży dojdzie, gdy zarodek dostanie się do macicy i zagnieździ w jej błonie śluzowej. Trwa to mniej więcej 72 godziny.

Zobacz także: Plemniki pod lupą

Doładuj
Przeładuj